VOV4.Jarai - Hăng bruă ngă hơkru\ lu mơta, rơgom ơi Lê Đức Anh hmâo apăn laih lu bruă tơnap tap, tơlơi lông tơnap amăng hơdôm bruă blah ayăt, bruă kơđi ]ar hăng pơtom hiăp.

Lăp đing nao, rơgom ơi Lê Đức Anh hmâo pioh glăi laih gru pơđom pioh dơlăm amăng bruă Blah ayăt mơng Hồ Chí Minh gru grua.

Lom anai, `u le\ Trung tướng, Kơ-iăng Khoa pơtrun bruă Khul ling tơhan tlaih rơngai kual Dơnung dêh ]ar Việt Nam, Kơ-iăng Khoa pơtrun bruă blah ayăt mơng Hồ Chí Minh ngă rah Khoa pơtrun bruă tơhan kual Yu\ Dơnung.

Rơgom ơi Lê Đức Anh jing mơnuih gum hơgo#p prong prin amăng bruă dưi blah ư-ang mơng djuai ania, tlaih rơngai kual Dơnung dêh ]ar amăng lơ 30/4/1975.

Lơ 14/4/1975, Ding jum kơđi ]ar tu\ ư bruă kơsung blah prong hăng tơgu\ hơkru\ tlaih rơngai Sài Gòn djă anăn Bruă blah ayăt mơng Hồ Chí Minh.

{irô pơtrun bruă blah ayăt hrơi anun hmâo 8 ]ô mơnuih, amăng anun hmâo Trung tướng, Kơ-iăng Khoa pơtrun bruă ling than Lê Đức Anh.

Khul ling tơhan [ơi anăp gum hrom blah ayăt mơng ta hmâo 5 khul gru\p tơhan hmâo yu\ ngo\ kơ 15 sư đoàn.

Hơdôm quân đoàn 1, 2, 3, 4 hăng Gru\p mrô 232 hmâo djop hơdôm ling tơhan gum hrom, hrom hăng hơdôm khul ling tơhan [ơi kual, tơhan plơi, tơhan wai lăng mă pô hăng khul tơhan tơgu\ hơkru\ m[s [ơi plơi pla ăt kah hăng amăng plơi prong. {irô git gai khul ling tơhan bruă blah ayăt mơng Hồ Chí Minh pơsit khom blah ta`, blah kơtang, [u brơi ayăt do# pơ[u\t glăi [ơi Sài Gòn; kơđai glăi, [u pioh ling tơhan ayăt do# [ơi Sài Gòn đuăi glăi kual Yu\ dêh ]ar.

Hơdôm bơnah khul tơhan khom pơ phun hơdôm jơlan blah mut dơlăm, bo\ng blah guang dar pơke\ hrom kơplah wah khul tơhan phun hăng ling tơhan [ơi kual hăng pơke\ hrom kơplah wah ling tơhan hăng m[s, ru\ blah na nao, hơtu\t ba mơtăm truh kơ abih bang dưi pô.

Trung tướng Nguyễn Đức Hải, Khoa hơđăp Anom kơsem min bruă blah pơgang lo\n ia Việt Nam pơsit:

“Hơdôm gru rơđah mơng bôh thâo ling tơhan mơng Đại tướng Lê Đức Anh amra jing ruah mă tơhnal gal hăng ta` hơne] mă tơhnal gal.

Amăng hră ]ih pioh glăi `u hmâo lăi le\ tơlơi kiăng hrăm mơng gru grua pioh glăi gru pơđom amăng `u anun le\ bruă hơkru\ blan 8 truh kih, anun le\ tơlơi ruah mă pơsit ruah hăng hơne] mă ta` tơhnal gal pran jua bôh thâo mơng Ping gah hăng Khoa mir sir Hồ Chí Minh hăng tơlơi hrăm anai `u hmâo mă yua amăng ha rơnuk git gai mơng `u amăng hơdôm mơta bruă blah ayăt”.

Amăng bruă blah ayăt mơng Hồ Chí Minh, rơgom ơi Lê Đức Anh do# dưi jao gơgrong bruă git gai hăng ]râo ba khul ling tơhan kơsung blah anăp nao kual Yu\ - Yu\ Dơnung Sài Gòn, sa amăng thun khul ling tơhan mơng tal blah kơtang t^t tu\] rơnu].

Amăng mông anun, {irô git gai ling tơhan kual (B2) pơsit jơlan gah Yu\ - Yu\ Dơnung le\ anih tơnap hloh yua kơ glu\t hlu\, samơ\ anai le\ sa jơlan kơsung blah yôm phăn hloh pơsit ta khom ta` kah đuăi ling tơhan ayăt [ơi glông jơlan mrô 4 kiăng ling tơhan ayăt [ơi Sài Gòn [u dưi do# pơ[u\t trun gơgrong bo\ng glăi [ơi Tây Đô (Cần Thơ).

Amăng tơlơi tơdah ayăt do# gơgrong bo\ng glăi dưi pơwo\t glăi thơ tơnap biă, hăng “tal blah tu\] rơnu]” mơng ta amra [u “gal ôh”.

Kơđai glăi, tơdah ta kah đuăi jơlan mrô 4 thơ Quân đoàn 4 hăng tơhan ayăt [ơi kual lo\n dăo ia krông Cửu Long amra [u dưi pơwo\t glăi djru [ơi Sài Gòn dong tah.

Đại tướng Phạm Văn Trà, Khoa Ding jum hơđăp khul ling tơhan dêh ]ar ruai glăi: {ơi tal blah [ơi kual mrô 9 hăng anih anom hmâo lu ia krông, đang phun bôh pơđung ia up ap, jai blah hăng bôh [om jai kơtang tui anun mơng hang ia krông tơbiă gah rơngiao đang gêh gal kơ ling tơhan [ia\ amra dưi hret mut gah puih kơđông ling tơhan ayăt. {ing gơmơi pơdo\ng puih kơđông [ơi anun, truh mơmot yua bruă blah hăng tơhan plơi.

Hơdôm mông tơnap tui anun, bruă blah kơtang, ayong Võ Văn Kiệt hăng ayong Lê Đức Anh ăt [uh [o# mơn kiăng hmao pơsur adơi ayong. Kâo ư-ang biă dưi 2 wo\t ]ơkă `u rai, biă `u lom bruă blah ngă kơtang t^t hloh:

“Mơng anun amra [uh le\, rơgom ơi Lê Đức Anh giăm na nao hăng anih blah khă kual Ping gah pơtă [ing gơ`u pơwo\t glăi khom pơhlôm, samơ\ [ing gơ`u do# glăi hlao hăng adơi ayong ling tơhan.

Yua anun yơh `u thâo kơ tơlơi [ơi anun, thâo m[s, thâo khul ling tơhan hăng git gai kơja\p hloh.

Sa khoa pơtrun bruă tui anun samơ\ ăt hmư\ tơlơi gum pơhiăp bơrơjah hrom hăng adơi ayong, [uh djơ\ le\ `u hmư\, anun jing kơnuih git gai djơ\ hăng bôh nik mơng pô ayong”.

Tui hăng mơnuih kơsem min gru grua hăng khoa git gai ling tơhan kơsem min bruă ling than, Đại tướng Lê Đức Anh sit nik jing sa khoa ling tơhan blah ayăt, sa ]ô mơnuih apăn khul ling tơhan thâo mơbruă.

Đại tướng ăt le\ sa amăng mrô [ia\ mơnuih hmâo găn rơgao hơdôm bruă blah hăng kơsung nao hlâo mơng thun 1945-1989.

~u leng kơ [uh [o# [ơi hơdôm anih anom hang tơngia hloh hăng ăt leng kơ pơwo\t glăi amăng rim bruă dưi blah, rim bruă gơgrong blah hmâo jao hăng gơgrong bruă.

Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Khoa ding jum Khul ling tơhan lăi rơđah: Bâo nao rơgom ơi Lê Đức Anh le\ bâo nao truh sa ]ô Khoa tơhan mơ\ tơlơi hơd^p mơda hăng bruă mă mơng `u pơke\ kơja\p hăng lu gru pơđom pioh gru grua mơng djuai ania.

Khoa hơđăp git gai Ping gah dêh ]ar ta ơi Đỗ Mười hmâo ha tal pơsit ơi Lê Đức Anh le\ sa amăng hơdôm mơnuih apăn bruă kơđi ]ar hmâo tơhnal prong prin mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna ta, pioh glăi lu tơlơi hrăm yôm phăn kơ rơnuk tơdơi anai:

“Kơnong amăng bruă khul ling tơhan pơgang lo\n ia, tui hăng kâo `u pioh glăi 3 mơta tơlơi hrăm prong pơdah tơhnal lăng ataih prong hơde] hmar pơ]eh phrâo amăng git gai hăng hơdôm tơlơi pơphô ba tơbiă ba glăi bôh tơhnal amăng pơdo\ng khul ling tơhan m[s pơdo\ng bruă abih bang m[s pơgang lo\n ia kơja\p.

Tơlơi hrăm tal sa le\ kơsem min thâo kơja\p na nao, pơsit djơ\ tơlơi ayăt ta` hmâo hơdră pơtrun, bruă blah djơ\ pơdo\ng pran pơsit djơ\.

Tơlơi hrăm tal 2 le\ ngă tui pran kơtang hơđăp biă `u khul apăn bruă kơđi ]ar m[s ngă gal brơi kơ jơlan kơsung blah phun dưi blah truh kih. Tơlơi hrăm tal 3 le\ pơdo\ng khul ling tơhan rơguăt phrâo amra dưi blah prong”.

Bruă blah ayăt mơng Hồ Chí Minh amăng bơyan tlaih rơngai prong thun 1975 hmâo tlaih rơngai Sài Gòn, pơđut abih bang bruă blah ngă, pơlir hơbit lo\n ia, lo\n ia jing hơbit.

Sit truh lơ 30/4 rim thun, đơ đam dêh ]ar ta glăi hơdor glăi yôm phăn hrơi lo\n ia pơlir hơbit.

Anai le\ tal pioh [ing ta hơdor glăi, pơ pu\ hơdôm mơnuih pơđom pioh gru grua, rơgao hơdôm mơnuih rơđah rơđông, mơnuih lăi nao rơđah rơdông, amăng anun hmâo Đại tướng Lê Đức Anh, pô hmâo gum hrom ]ih pioh tơlơi hrăm ư-ang mơng gru grua djuai ania./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr