Tring ]ar Dak, hơmâo jao brơi thu\n tơdơi anai, amra hơmâo truh 20% să ngă gio\ng tơlơi jao, man pơdơng plơi pla phrâo. Khă anu\n tơlơi jao anu\n ngă [u gio\ng ôh, yua dah mơnuih ma\ bruă [ơi plơi pla anai aka\ thâo ma\ bruă đơi ôh, bôh nik `u [ơi hơdôm sa\ kual ataih braih kơbưi, kual plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\.

Ơi Sính Chứ Chơ, khua g^t gai plơi Ea Uôl, să }ư\ Pui, tring glông Krông Bông brơi thâo; Tơdang nga\ tui jơlan hdră gơ`a\m mơng lo\n ia man pơdơng plơi pla phrâo, neh met wa hơk kơdơk bia\ ma\. Khă anu\n tơlơi iâo pơthưr pơ]ruh gôp prăk kăk man pơdơng tơnăp tăp bia\ ma\ yơh, yua dah tơlơi hơd^p mda mơnuih [ôn sang [ơi anai tơnăp tăp bia\ ma\. Ơi Sính Chứ Chơ brơi thâo tui anai: “Man pơdơng plơi pla phrâo kiăng bia\ ma\  yơh, samơ\ mơnuih [ôn sang ha\ng kơnuk kơna ta ngă hro\m, mơnuih [ôn sang pơ]ruh gôp dơng ma\ man pơdơng. Tơnăp bia\ `u le\ pơkra jơlan nao rai, pơgun truh lo\n gơ`u, gơ`u [u pha brơi. Tơlơi anai kơnuk kơna yơh djru brơi, mơnuih [ôn sang [u dưi ngă ôh”

Să }ư\ Pui, tring glông Krông Bông, hlâo dih anih hkru\  kơ tring ]ar Dak Lak đưm. Wơt dah Ping gah,  kơnuk kơna ta gleng nao tuh pơ alin bia\ ma\, samơ\ ră anai să anai tơnăp tăp bia\ ma\, hơmâo truh 90% le\ mrô mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\, tơlơi pơhrui glăi prăk kak yăp lăng sa ]ô mơnuih le\ 9 klăk prăk lơm sa thu\n. Ơi Nguyễn Văn Tâm, khua g^t gai [irô jơnum min mơnuih [ôn sang să }ư\ Pui brơi thâo. Hơdôm tơlơi jao man pơdơng plơi pla phrâo, kah ha\ng jơlan nao rai, bơnư\ ia rô, sang hră hrăm, sang do\ mơnuih [ôn sang do\ gleh tơnăp đô], [u gio\ng ôh. Yua pơhrui glăi prăk kak [ia\ đơi, tơlơi hd^p mda gleh tơnăp, kơ [ah kơ [a\p, tui anu\n yơh tơlơi iâo pơthưr mơnuih [ôn sang pơ]ruh gôp, pioh man pơdơng plơi pla phrâo, bư\p lu tơlơi tơnăp tăp, `u lăi tui anai: “Tơlơi jao tơnăp tăp hloh le\, mơnuih [ôn sang pơhrui glăi prăk kak [ia\ đơi, djơ\h ha\ng să anai hơmâo lu mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\, bôh nik `u mơnuih [ôn sang rai do\ ]a pô gơ`u. Mrô sang ano\ [un rin ama\ng să  27,9%. Neh met wa [ơi anai gơnang ngă hmua, tơlơi tơju\ pla phu\n `u đưm le\ ktor djuai phrâo, samơ\ hdôm thu\n giăm anai djuai ktor phrâo [u ktang do\ng tah, yua dah nua s^ tru\n đơi, prăk tuh pơ alin lu, lo\n tơba tui laih, ră anai ara\ng hdai pla hơbơi plum, samơ\ [u hơđo\ng ôh, tơlơi s^ nua. Mơnuih [ôn sang pơ]ruh prăk kak man pơdơng tơnap tăp bia\. Kiăng lăi iâo pơthưr mơnuih [ôn sang pơ]ruh tơnăp bia\ ma\, gơnang mơng kơnuk kơna yơh phu\n `u”

M’Drak le\ hasa tring glông kual ataih braih kơbưi hloh kơ tring ]ar Dak Lak, jơlan hdră man pơdơng plơi pla phrâo [ơi anai [u [ia\ ôh tơlơi gleh tơnăp, yua dah iâo pơthưr mơnuih [ôn sang pơ]ruh [ia\ đơi. Pran jua mơng mơnuih [ôn sang do\ng yua jơlan hdra\ anai hur har bia\ ma\, samơ\ tơlơi pơ]ruh gôp prăk kak le\ [u lu đơi ôh, tui anu\n yơh bruă man pơdơng hdôm ring bruă aka ngă gio\ng ôh. Ơi Nguyễn Hải Diện, kơ ia\ng khua g^t gai [irô djo\p djuai ania să Ea M’Lây, tring glông M’Drak lăi tui tơlơi s^t anai:

TĐ: “ Pơkra jơlan tuh bê tông aka ma\ djơ\ tui kơ]a\u bruă ôh, kơpal 6 phơn, pro\ng rơhaih 80 phơn, djo\p brơi rơdeh nao rai ama\ng bơyan hơjan đô], kiăng huăi glu\t đô]. Ră anai hlăk iâo pơthưr mơnuih [ôn sang pơyơr pô đô], aka hơmâo hơge\t ôh mơng kơnuk kơna, tuh pơ alin brơi. Sang sa\ lăi hơmso kơ]a\u bruă laih, rai jơnum [ing gơmơi amra lăi kơ]a\u bruă, hơbo# bruă hiưm pă, samơ\ [u hơmâo prăk lui h^  yơh”

Do\ glăi [ơi să Ea Riêng, tring glông M’Drak, tơlơi man pơdơng plơi pla phrâo ngă tui sui đơi mơn. Ơi Bùi Duy Hùng, kơ ia\ng khua g^t gai [irô ping gah să Ea Riêng brơi thâo; să hơmâo ngă gio\ng 9 tơlơi jao lơm kơ 19 tơlơi jao pơkă, khă anu\n hay, hơdôm tơlơi jao aka ngă le\, tơnăp bia\ ma\ ngă tui, yua [u tum prăk kăk tuh pơ alin: “ Tơlơi tơnăp tăp hloh le\ gơnam tam, lo\n, kah ha\ng pơkra jơlan nao rai, kơnuk kơna hơmâo tuh pơ alin laih prăk kăk, bơ kơ neh met wa ta pơ]ruh thim 3 klăk prăk, yua mơnuih [ôn sang [ia\, tơlơi hơd^p mda sang ano\ mơnuih [ôn sang kah ha\ng anai tơnăp tăp, Neh met wa ăt do\ mơak, samơ\ truh iâo pơthưr pơ]ruh le\ tơnăp bia\ ma\. Jơlan nao rai tơnăp tăp, mơnuih [ôn sang pơkra ma\ pô, pro\ng rơhaih 70 phân, kiăng rơdeh thu\t nao rai ama\ng bơyan hjan đô]. Tui ha\ng tơlơi pơkă man pơdơng plơi pla phrâo, jơlan kah hăng anai [u hiam djơ\ ha\ng tơlơi pơka\ ôh, kiăng huăi glut hlu\, huăi tơbơr, ana\ ba\ nao hrăm plai [ia\ glu\t hlu\ ama\ng bơyan hơjan hlim,”

Tui ha\ng tơlơi jao brơi rai, thu\n pơ\ ana\p anai anai, tring ]ar Dak Lak hơmâo 31 boh să nga\ gio\ng tơlơi pơkă plơi pla phrâo. Khă anu\n hay, truh ră anai aka hơmâo sa\ hpă ôh nga\ gio\ng tơlơi pơkă, laih anu\n abih thu\n tơdơi anai, năng ai knong 10 boh să đô] nga\ gio\ng tơlơi jao pơka\. Tơlơi [u ngă sui [u gio\ng anai, yua tơlơi pơ]ruh gôp mơng mơnuih [ôn sang do\ [ia\ đơi, bôh nik `u să kual ataih braih kơbưi. Ơi Vũ Văn Đông – Kơ ia\ng khua g^t gai [irô wai lăng hơmua pơdai, laih anu\n pơđ^ kyar [ôn lan phrâo – Khua ding kơna [irô g^t gai gah jơlan hdră man pơdơng plơi pla phrâo tring ]ar Dak Lak brơi thâo; kiăng sa boh sa\ ngă gio\ng tơlơi jao man pơdơng plơi pla phrâo, kho\m tuh  pơ alin  mơng 250 – 300 klai prăk. Djơh ha\ng sa boh tring ]ar Dak lak tơnăp tăp le\ tơnăp tăp bia\ ma\ yơh: “Tui ha\ng ră anai kơ tring ]ar Dak Lak prăk kak tơnăp tăp bia\ ma\, hlăk tu\ ma\ tơlơi djru mơng kơnuk kơna ta. Yua kơ anu\n yơh, kiăng nga\ gio\ng tơlơi anai, rơkâo đ^ kơnuk kơna ta djru prăk kak brơi tring ]ar Dak Lak, djơh ha\ng prăk djru brơi ra\ anai, hru\p ha\ng tar [ar dêh ]ar ta le\ tơnăp tăp bia\. Tui ha\ng tơlơi pơtru\n mơng [irô wai lăng gah mơnuih [ôn sang tring ]ar, juăt `u iâo pơthưr mơnuih [ôn sang pơ]ruh prăk kak 10%. S^t bia\ yơh, hmâo [ơi kual plơi pla tơlơi hd^p plai [ia\. Pơ]ruh lu hloh, bơkơ [ơi kual ataih braih kơbưi le\ tơnăp tăp, [ơi ano\ iâo pơ]ruh mơng 5- 6% đô] gleh bia\ ma\ laih”

Giăm 4 thu\n ngă tui hdră gơ`a\m mơng lo\n ia man pơdơng plơi pla phrâo, abih ba\ng mơnuih [ôn sang [ơi tring ]ar Dak lak hơmâo hur har hmư\ tui, pơ]ruh gôp rơbeh 500 klai păk, 80 rơbâo m2 lo\n. Samơ\ tui ha\ng tơlơi kiăng man pơdơng plơi pla phrâo, boh nik `u [ơi kual ataih braih kơbưi, tơlơi anai do\ [ia\ đơi, kho\m hơmâo tơlơi djru mơng rơnoh pơ\ kon dơng./.

            }ih pơblang hăng pôr : Rơluch Xuân