VOV4.Jarai - Bruă đing nao ano# klă, bôh tu\ yua bruă mă mơng khul mut hrom [ơi anom bruă pơ\ plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring ]ar Daklak hmâo ngă pơplih laih tơlơi pơmin mơng anom bơwih [ong hăng mơnuih mă bruă pơgang tơlơi dưi hăng bôh tu\ yua djơ\ phiăn kơ mơnuih mă bruă khul mut phung, biă `u hăng hơdôm sang bruă, anom bơwih [ong gah rơngiao kơnuk kơna.

Giăm hmâo 10 thun ke\ ph^ hăng bruă mă [ơi sang bruă bơwih [ong m[s gah rơhuông adai lon mơnai Đông Phương (Daklak), amai Lê Thị Đông mưn [uh djơ\ pran biă hăng hơdră djru gum [ơi Sang bruă, biă `u tơlơi lăng ba, bơwih brơi kơ bôh tu\ yua mơnuih mă bruă mơng khul mut phung [ơi sang bruă.

Hăng tơlơi hơd^p tơnap tap, rơkơi khom pơjrao bôh [leh rim blan, 2 ]ô ană anet glăk thun hrăm hră, tơlơi hơd^p mơda abih bang hluai tui kơ prăk blan mơng `u.

Lăng ba truh tơlơi hơd^p mơda sang ano# amai Đông, Khul mut phung sang bruă juăt nao tơ`a bla pơtrut pơsur pran jua hăng gum djru.

“Dưi hmâo tơlơi lăng ba mơng khul mut phung kah hăng pơtrut pơsur pran jua nao tơ`a bla laih anun hơdôm hrơi pơdơi lơphet Tết le\, dưi hmâo prăk apah bơni, laih anun dưi hmâo khul mut phung brơi hyu ]ua\ ngui, duam ruă tơkeng ană le\ khul nao ]ua\ jơmư.

Laih anun prăk mơng keh prăk le\ adơi amai ăt dưi djru mơn ]an prăk pioh đ^ kyar bơwih [ong.

Tơdah  [u gum hrom khul mut phung le\ ta amra [u hmâo ôh hơdôm tơlơi anun. Dưi hmâo tơlơi lăng ba mơng khul mut phung tui anun yơh kâo hơđong pran jua mă bruă hăng ngă giong bruă mă dưi jao”.

Khul mut phung Sang bruă Đông Phương dưi pơdo\ng dong mơng hrơi pơdo\ng sang bruă mơtăm, truh ră anai hmâo laih 145 ]ô mơnuih mut khul, amăng anun 90% le\ đah kơmơi.

Khul mut phung hmâo laih lu bruă mă bơwih brơi tơlơi hơd^p mơda gơnam tam hăng pran jua kơ mơnuih mă bruă kah hăng: Pơ phun hơdôm mông bơkơtuai mơnuih mă bruă amăng hơdôm hrơi pioh kơ đah kơmơi lơ 8/3, 20/10.

Brơi gơnam tam [rô djơ\ hrơi tơkeng, tơ`a bla lu mơnuih mă bruă duam ruă, brơi gơnam tam kơ mơnuih mă bruă hmâo tơlơi hơd^p mơda tơnap tap, bơni mơnuih mă bruă rơgơi…

Biă `u, mơng thun 2006, “Keh prăk djru nao rai tơdruă bơwih [ong” mơng Khul mut phung Sang bruă dưi pơdo\ng, kiăng djru kơ hơdôm mơnuih amăng khul tơnap tap kiăng ]an prăk pioh pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda sang ano#. Prăk anai djru brơi laih 100 wot ]ô mơnuih ]an hăng rơnoh mơng 5 truh kơ 10 klăk prăk sa ]ô mơnuih.

Wa Văn Thị Diễm, Khoa Khul mut phung Sang bruă Đông Phương brơi thâo:

“Khul mut phung sang bruă dưi pơdo\ng mơng hrơi pơ phun pơdo\ng sang hră hăng ăt hmâo mơn lu tơlơi đing nao bơwih brơi kơ tơlơi hơd^p mơda mơnuih mă bruă, kah hăng pơ phun hơdôm bruă mă kơ adơi amai amăng hơdôm tal pơdơi lơphet, Tết kah hăng lơ 8/3, 20/10, hyu ]uă ngui, adôh suang, jơnum ngui, ngă gal brơi kơ adơi amai bưp bơkơtuai nao rai tơdruă kiăng lăi pơthâo tơlơi găn rơgao tơlơi hơd^p mơda.

Hrom hăng anun khul do# hmâo sa ngăn rơnoh pioh  kơ adơi amai ]an prăk djru nao rai tơdruă bơwih [ong huă, đing nao truh mơnuih amăng khul hmâo tơlơi hơd^p tơnap tam djru ba ană bă mơng sang ano# hmâo mơnuih mă bruă [ơi anai hmâo tơlơi truh lom do# mă bruă”.

Sang bruă Đông Phương le\ sa amăng hơdôm sang bruă gah rơngiao Kơnuk kơna [ơi plơi prong Buôn Ma Thuột ngă klă bruă pơdo\ng khul mut phung [ơi anom bruă, bơwih brơi klă tơlơi dưi kơ mơnuih mă bruă.

Tui hăng mrô ju\ yap mơng Khul pơplir hơbit khul mut phung plơi prong Buôn Ma Thuột, anih anom ră anai hmâo giăm truh 200 khul mut phung hăng giăm truh 9.400  ]ô mơnuih, amăng anun hmâo 64 khul gru\p gah sang bruă, anom bơwih [ong gah rơngiao kơ kơnuk kơna.

Ơi Nguyễn Thanh Liêm, Khoa Khul pơlir hơbit mơnuih mă bruă mut phung plơi prong Buôn Ma Thuột brơi thâo, gơnang kơ ngă klă bruă lăi pơhing, pơdo\ng khul mut phung kơja\p phik anun amăng 5 thun rơgao, bruă pơdo\ng khul mut phung, biă `u [ơi hơdôm sang bruă gah rơngiao kơnuk kơna [ơ [rư\ dưi đing nao, lăng yôm.

Gơnang kơ anun, mrô mơnuih mut phung đ^ lu, djru pơgang tơlơi dưi amăng bôh tu\ yua lăp djơ\ mơng mơnuih mă bruă.

“Bôh tơhnal pơsur pơdo\ng khul mut phung [ơi anom bruă hăng pơđ^ tui mrô mơnuih mut khul, ăt pơdah mơn sa tơlơi le\ [ing pô anom bơwih [ong hmâo laih tơlơi pơmin djop kơ ngă tui tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn gah bruă gum hrom khul mut phung, gum hrom pơgang tơlơi dưi hăng bôh tu\ yua lăp djơ\ mơng mơnuih mut khul, mơng mơnuih mă bruă.

Sa mơta dong le\ tơlơi pơmin mơng mơnuih mă bruă ăt đ^ tui mơn, [uh tơlơi pha ra kơplah wah lom mut hrom khul, pô mut hrom dưi ]ơkă mă bôh tu\ yua anun.

Hơdôm tơlơi dưi hăng bôh tu\ yua lăp djơ\ mơng mơnuih mă bruă dưi hmâo khul lăng ba, lăng tui, pơgang hăng bơwih brơi tơlơi hơd^p mơda pran jua mơng mơnuih amăng khul klă hloh”.

Hăng hơdôm bruă mă sit nik, khul mut phung glăk jai hrơi jai pơsit bruă mă hăng mơnuih mă bruă, pơgang tơlơi dưi, bôh tu\ yua djơ\ tơlơi phiăn, lăp djơ\ mơng mơnuih mă bruă.

Biă `u, hăng hơdôm bôh anom bơwih [ong gah rơngiao kơnuk kơna, bruă gum hrom khul djru mơnuih mă bruă dưi pơgang ba lom hmâo tơlơi truh bơrơsua bơdjơ\ nao tơlơi dưi hăng bôh tu\ yua lăp djơ\ mơng drơi pô./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr