VOV4.Jarai - Hăng tơlơi pơsit pran jua, gir kiăo tui tơlơi pô hor, lu hlăk ai [ơi Daklak hmâo pơphun bruă mă truh kih hăng hơdôm mơta gơnam tam hmâo ano# gal [ơi plơi pla.

Hơdôm truh kih anai hmâo djru dong tơlơi hur har pơphun brơi kơ lu mơnuih hlăk ai pơkon, djru bruă pơphun pơjing bruă mă hlăk ai [ơi tơring ]ar pơlar hyu djop.

Tơdơi kơ 3 thun mut hrom bruă s^ mdrô, hơdôm mơta gơnam mơng Sang bruă pơ]ruh hrom prăk bơwih [ong Damaca Nguyên Phương hmâo laih anih gơgrong hơđong.

Asar mắc ca phang krô kơđuh mơng sang bruă dưi ba hyu s^ biă `u [ơi hơdôm bôh plơi prong pơprong hăng ba nao s^ pơ\ dêh ]ar Canada hăng Đài Loan.

Anom mă bruă mơng Sang bruă pơdo\ng [ơi să Phú Lộc, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak yua kơ amai Nguyễn Thị Thu Phương (tơkeng thun 1992) ngă Khua, jing laih gru rơđah gah gru hlăk ai pơphun bruă mă pơ]eh phrâo [ơi Daklak.

Truh kih mơng Bruă pơplông pơphun bruă bơwih [ong s^ mdrô tơring ]ar Daklak thun 2018 hăng anih do\ng dlông hloh, Sang bruă Damaca Nguyên Phương dưi tuh pơ plai tui jơlan gah phrâo, ha amăng ple\; đing nao pơplih gru grua, hơdră pơkra gơnam.

Biă `u, amăng rơwang pơplông rơnu] Shark Tank Việt Nam bơyan 3 thun anai, amai Phương hmâo iâu laih ngăn rơnoh truh kih 5 klai prăk kơ 36% mrô prăk mơng sang bruă.

Ră anai, prăk juăt hmâo mơng sang bruă le\ 4 klai prăk, pơhrui hmâo mơng 442 klăk  prăk (thun 2016) hmâo laih rơbêh kơ 5 klai prăk amăng rơnu] thun 2018 hăng pơkă hlâo amra hmâo năng ai `u 8 klai prăk amăng rơnu] thun anai, kơmlai pơhrui glăi hmâo 20%.

Sang bruă ăt glăk pơjing mơn bruă mă hăng prăk pơhrui glăi hơđong brơi 20 ]ô mơnuih mă bruă [ơi plơi pla.

Lăi pơthâo kơ pơphun bruă mă, amai Nguyễn Thị Thu Phương brơi thâo, amăng năng ai `u thun 2016, asar mắc ca do# hling hlang biă hăng anih anom s^ mdrô dêh ]ar Việt Nam anun [ing mơnuih ba jơlan hlâo pla djuai phun anai abih bang kah hăng akă hmâo anih anom  s^ hơđong.

Hrom hăng anun, [ơi dêh ]ar Việt Nam akă hmâo măi mok juăt yua kơ bruă anai anun lom pơphun bruă mă hăng djuai asar phun anai, amai Phương drơi pô hyu hơduah e\p lăng măi mok pioh pơkra `u, đôk đuăi kơđuh.

Măi mok akă ha amăng ple\, akă hmâo tơlơi găn rơgao pơkra anun asar mắc ca [u djơ\ hăng ano# klă ara\ng kiăng blơi yua, lup lăp lu.

Rơngiă sa thun hyu hơduah e\p hăng lup lăp, rơnu] thun 2016, amai Phương hmâo pơkra truh kih laih asar mắc ca phang krô ]ơđang kơđuh hăng ba hyu s^.

“Asar mắc ca le\ gơnam mơng să. ~u jing sa gơnam phrâo samơ\ hmâo tơhnal gal pơlar prong biă hăng dưi hmâo djop mơnuih ]ơkă mă, [u djơ\ kơnong kơ [ơi anih anom s^ mdrô dêh ]ar Việt Nam ôh mơ\ [ơi dêh ]ar ta] rơngiao tui anun mơn.

Yua anun yơh kâo pơmin lom pô pơphun bruă mă mơ\ nao hrom hăng jơlan gah ngă sa mơta gơnam tam klă kơ mơnuih blơi yua, biă `u amăng 3 thun rơgao mă bruă, dưi hmâo laih mơnuih blơi yua ]ơkă mă, kâo pơmin anun le\ sa gơnam tam hmâo ano# gal biă.”

Amai Nguyễn Thị Thu Phương hăng gơnam pơkra mơng bôh mắc ca [ơi anih pơdă prưng Jơnum ngui sang ]ơ

Ăt pơsit ngă pơdrong [ơi lo\n plơi pla pô, ayong Hoàng Văn Tiến (tơkeng thun 1991), [ơi să }ư\ Kpô, tơring glông Krông {uk, tơring ]ar Daklak le\ ruah bruă rông hlô kiăng kơ mơ-ak amăng sang do# pioh pơphun bruă mă.

Ayong Tiến brơi thâo, lăng [uh lu mơnuih kiăng blơi rông ngui hlô amăng sang, biă `u le\ asâu rông ngui mơng [ing ara\ng amăng đơ đam dêh ]ar jai hrơi jai lu tui, `u hăng [ing gơyut `u hmâo pơlir hrom pơdo\ng laih Anom mă bruă hrom Rông hlô Hoàng Gia pơdo\ng [ơi să }ư\ Kpô, tơring glông Krông {uk.

Hăng lu bruă bơwih [ong kah hăng: rông hlông, s^ asâu eo, blơi s^ gơnam [ong kơ hlô rông, pơkra war krư\, k^ mơ-^t, mơnơi gơi, spa ]ơkap ]ruaih, pơjrao tơlơi duam ruă [ơi kl^ kliăng, pơdjuai hlô, mă  [uai kơ asâu eo, anih ngă phim asâu eo…

Anai dưi lăng le\ Anom mă bruă hrom blung a mơng Daklak mă gah bruă anai.

Anom mă bruă hrom hmâo 7 ding kơna, prăk hmâo hơnong 1 klai 500 klăk prăk, hăng năng ai `u 200 drơi asâu rông ngui djop mơta gah 8 djuai asâu blơi mơng dêh ]ar ta] rơngiao hmư\ hing kah hăng Alaska, Husky, Poodle, Pug, Bulldog…

Lom mă bruă, Anom mă bruă hrom hmâo pok laih 2 anih anom pơdă s^ [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh hăng Cần Thơ, pơtô pơhra\m brơi đo#] kơ 15 ]ô mơnuih hrăm gah bruă rông asâu eo, ngă hiam kơ hlô rông, bơwih brơi, pơjrao tơlơi ruă kơ hlô.

Lu gơyut amăng mrô anai tơdơi kơ anun pok mă pô anih pioh rông hlô, jing pô anih anom s^ hlô rông ngui [udah mut mă bruă [ơi hơdôm anih anom s^ hlô rông ngui [ơi hơdôm bôh [ôn prong pơprong.

Lăi pơthâo kơ jơlan gah pơđ^ kyar mơng anom mă bruă hrom pơ\ anăp, ayong Tiến brơi thâo amra pok pơhai pơdong anom mă bruă hrom jing glông anih anom blơi s^ asâu rông ngui, anih s^ mdrô hmư\ hing klă amăng đơ đam dêh ]ar.

“Lom kâo rông kâo hyu hơduah tơ`a le\ kâo dưi ngă juăt hăng mơnuih rơgơi gah hlô rông ngui anai, gơ`u [uh kâo hmâo pran jua pơsit, hor, hmâo tơlơi pơmin prong le\ lu mơnuih amra djru ba kâo amăng glông jơlan mă bruă anai.

Anăp nao mơng Anom mă bruă hrom Hoàng Gia anun le\ gir run pơplih tơring ]ar Daklak jing sa anih anom phun pơdjuai asâu rông ngui, hlô rông amăng sang, kiăng đơ đam dêh ]ar Việt Nam thâo [ơi Daklak le\ sa amăng hơdôm anih anom pơdjuai hlô rông ngui hmư\ hing hloh Việt Nam.”

Ayong Hoàng Văn Tiến (gah iao) gum hrom pơplông asâu rông ngui, hlô [u hơ-eng hăng hmâo mă pri mrô sa 

Truh ră anai tơring ]ar Daklak hmâo laih 9 bôh anom mă bruă hrom hlăk ai hăng 134 gru\p mă bruă hrom hlăk ai dưi pơdo\ng.

Hơdôm bôh anom mă bruă hrom, gru\p mă bruă hrom anai tum pơ[u\t laih lu mơnuih hlăk ai, tơdăm dra gum pơ]ruh prăk hrom pơdo\ng hơdră bơwih [ong  djơ\ hăng ano# gal mơng plơi pla, djru pơđ^ kyar bơwih [ong sang ano#, hrom hăng anun pơsir bruă mă kơ lu hlăk ai tơdăm dra amăng plơi pla.

Hrom hăng anun dong, amăng 5 thun rơgao đơ đam tơring ]ar hmâo pơdo\ng hăng djă pioh na nao 45 gru\p Hlăk ai pơphun bruă mă hăng bơwih [ong huă rơgơi, jao 38 anung ngăn drăp pơphun bruă mă kơ hlăk ai tơdăm dra pơđ^ kyar bơwih [ong hăng abih bang 620 klăk prăk.

Hmâo 26 rơwang bruă tơdơi kơ dưi gum djru hmâo bơwih [ong s^ mdrô ba glăi bôh tơhnal  hăng tla abih prăk ]an.

Ayong Y Lê Pas Tơr, Khua Khul pơlir hơbit Hlăk ai tơring ]ar Daklak lăi le\, anai le\ hơdôm bôh than lăp pơtrut pơsur hăng kiăng ngă tui dong pơ\\ anăp anai.

“To# tui tơlơi gir run ngă tui klă bruă mă mơng hơdôm  khul gru\p hlăk ai mơng Khul ăt kah hăng bruă mă mơng lu hlăk ai tơdăm dra amăng đơ đam tơring ]ar, anăp nao lu mơnuih, lu bruă mă amăng hlăk ai. Ngă hiưm hơpă pioh ngă tui ano# gal mơng rim ]ô mơnuih hlăk ai.

Kiăng dưi ngă khom hmâo tơlơi gơgrong hlâo mơng Khul amăng bruă thâo kơja\p tơlơi ]ang rơmang mơng hlăk ai, thâo hluh hlăk ai, gum hrom hăng hlăk ai.

Mơng anun pơplih phrâo djơ\ hăng tơlơi kiăng sit nik hăng tơlơi kiăng yua, tơlơi ]ang rơmang sit nik mơng hlăk ai.”

Hăng bruă mă mơng pô, Khul hlăk ai tơring ]ar hăng Khul pơlir hơbit hlăk ai tơring ]ar Daklak jing laih anih tô nao rai hlăk ai hmâo tơlơi ]ang rơmang hăng pran hrưn đ^ pơphun bruă mă hăng hơdôm anom bơwih [ong, anom bruă djru ngăn rơnoh, pơsir prăk hơdôm rơwang bruă djru hlăk ai pơđ^ kyar bơwih [ong.

Gơnang kơ anun, bruă pơphun bơwih [ong mơng hlăk ai hmâo laih hơdôm bôh tơhnal sit nik hăng lar hyu djop, pơtrut lu hlăk ai khin hơtai pơphun bruă mă, pơđ^ kyar bơwih [ong, ngă pơdrong lăp djơ\./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang