VOV4.Jarai - Daklak le\ tơring ]ar blung a amăng dêh ]ar ta lăi pơhmư\ hơmâo klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo [ơi pu\ un hăng 10 boh tơring glông, plơi prong [uh klin, giăm 1.800 drơi un djơ\ klin laih anun ba nao c\uh pơrai abih laih.

 Jing sa amăng 5 boh tơring glông amăng tơring ]ar dưi pơgang hơđong klin, tơring glông C|ư\ M’gar glăk gir ngă lu bruă pơgang klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo tưp nao amăng tơring glông.

Amăng hơdôm hrơi anai, [ơi adrông un sang ano\ ayong Lê Hữu Đông, [ơi thôn 2, tơring kual Ea Pôc\, tơring glông C|ư\ M’gar hơmâo pruai c\ur jrao kô| puh, [ơi djo\p jơlan nao rai hăng jum dar anih rông.

Ayong Đông brơi thâo, rơngiao mơng pruai c\ur jrao, rim wơ\t hrơi tơjuh `u pruih jrao pơdjai kman sa wơ\t, laih anun [u brơi mơnuih mơnam mut nao rai amăng anih rông đơi ôh. Tui hăng ayong Đông, anai le\ hơdră ngă bruă tu\ yua hloh mơ\ `u dưi ngă c\i pơgang pu\ un hu\i djơ\ klin:

‘’Hơmâo anom pơjrao hlô brơi c\ur jrao, ia jrao hoá chất kiăng pruih [ơi drông un, sang ano\ gơmơi ngă tui tơlơi pơtô ba mơng [ing apăn bruă pơgang hlô gir ngă hơdjă agaih anih anom.

Sang gơmơi ăt tlâ|o mơn jrao văcxin kơ un ania, un ană, giong mơng anun blơi ia jrao pruih [ơi anih rông, pruai tom c\ur jrao hai. Yua anun yơh tơlơi bơwih [ong phun mơng sang ano\, kiăng hơmâo asơi huă a`ăm [ong ta kho\m ngă tui anun yơh’’.

Ayong Đông pruai c\ur jrao pơdjai mac\ [ơi anih rông hlô

Hăng tơlơi kjăp bruă giăm 20 thun rông un (bui), ayong Ngô Văn Hoàng do\ [ơi thôn 2, tơring kual Ea Pôc\, pơgang klin klă hloh lơ\m [rô pơgang klin, pruih jrao, ngă agaih anih anom, [rô tlâ|o jrao pơgang mơng hrơi ba un glăi rông. Yua anun, lơm klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo hơmâo [ơi hơdôm boh tơring glông ieo gah, sang ano\ ayong Hoàng ăt hơđong pran mơn:

‘’Kjăp bruă rông un hơdôm pluh thun anai laih, sang ano\ ăt thâo mơn pơgang klin rim blan, yua anun huăi bơngơ\t kơ klin ôh, ta pơgang lui hlâo klă baih’’.

Pruih jrao pơdjai kman, mac\

Pơsit rơđah bruă rông un pơ [ut raih daih amra ngă klin amu` tưp hyu hloh tơdah hơmâo klin, yua anun, dong mơng hrơi hmư\ hing hơmâo klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo hơmâo [ơi sa, dua boh tơring glông ieo gah, Jơnum min mơuih [on sang C|ư\ M’gar git gai anom bruă pơgang hlô pơ[ut abih bang mơnuih gum pơgang klin.

Tui hăng anun, Anom bruă git gai pơgang, pơgăn klin [ơi să, phường, tơring kual hmao tlôn dong tah hơmâo ako\ pơdong, pơtô pơblang [ơi djo\p anih.

Amai Cù Thị Liên mơnuih apăn bruă pơjrao hlô tơring kual Ea Pok brơi thâo, dong mơng hrơi tơring ]ar hơmâo klin, mơnuih mă bruă mơng anom bruă kho\m hơduah e\p sem lăng na nao [ơi anih rông un, kiăng hmao [uh, djru ană plơi pơgang klin ta` hloh:

‘’Jơnum min pok pơhai bruă pơgang klin, ako\ pơdong Anom git gai pơgang klin, prăk pơgang klin. Rim yang hrơi mơguah, jơnum min ăt pơđok amăng aloa pôr pơhing kơ tơlơi ruă, hơdră pơgang klin.

Kâo pơtô brơi hơdôm boh sang ano\ rông un thâo hơdră pơgang klin hăng tlâ|o jrao [ơi hơdôm anih rông un lu hloh. Kâo nao pơ lu anih biă, djơ\ ano\ `u ư\ asơi, hrơi tom brơi lơ\m 1 mông 30 mơnit tlam kah mơng huă asơi yang hrơi dong, mơmot le\ 7 -8 mông kah mơng huă asơi’’.

Mơnuih apăn bruă pơjrao hlô pơgang klin kjăp hloh

Kiăng djru ană plơi rông hlô pơgang klin, anom bruă pơjrao hlô tơring glông brơi 2000 arăt jrao văcxin c\i tlâ|o pơgang kơ pu\ un, brơi 250 lit ia jrao, 2 tơ\n c\ur jrao djru brơi kiăng pơdjai kman, mac\ [ơi drông un;

hro\m hăng anun, anom bruă pơjrao hlô tơring glông rơkâo đ^ jơnum min mơnuih [on sang tơring glông mă prăk mơng keh prăk pioh pơđom blơi 8.000 arăt jrao văcxin dong kơ mơnuih rông un, pơhlôm mơng 80-85% mrô un [ơi tơring glông hơmâo tlâ|o djo\p jrao văcxin pơgang klin.

Laih dong wai lăng kjăp bruă pơgiăng hyu s^ mdrô, c\uh tă un [ơi tơring glông. Ơi Nguyễn Quang Đức, Khoa anom bruă wai lăng hlô tơring glông C|ư\ M’gar brơi thâo, kiăng pơgăn klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo tưp nao amăng tơring glông, anom wai lăng hlô kho\m kiăng ngă klă hloh hơdră pơgang klin, amăng anun ngă klă bruă wai lăng arăng pơdu\ pơgiăng un mut nao rai amăng tơring glông:

‘’Blung a ră anai le\ bruă wai lăng arăng pơgiăng hyu un, biă mă `u un mơng pơko\n ba nao pơ tơring glông, [ing gơmơi pơtă pơtăn laih kơ sang ano\ rông un kho\m blơi un thâo rơđah anih rông laih anun lăi pơthâo laih kơ [ing gơ`u hơdôm anih hơmâo klin kiăng gơ`u thâo.

Tal dua le\ pơtrut ngă bruă hơduah e\p, sem lăng mrô un hơmâo c\uh tă [ơi anai, tơdah [uh le\ gơmơi c\uh pơrai hlao mơ\ [u djru prăk ôh.

Hăng sang ano\ rông un le\ pơtô brơi gơ`u hơdră thâo krăn un hơmâo klin, tơdah [uh klin le\ kho\m lăi pơthâo ta` pơ anom bruă wai lăng mơtăm, kiăng arăng nao pel e\p, sem lăng hmao tlôn.

Biă mă `u le\, ră anai [ing gơmơi glăk pơphun hyu pruih jrao pơdjai mac\, kmanb mă prăk mơng tơring ]ar hăng mơng ană plơi blơi mă le\ [ing gơmơi ngă brơi ană plơi lăng tui, giong mơng anun gơ`u ngă mă hơjăn dong’’.

Mơnuih apăn bruă pơjrao hlô nao tơl sang rông un c\i pơtô ba hơdră pơgang klin

Hăng tơlơi mă bruă sit nik mơng anom apăn bruă hăng mơnuih [on sang djru hro\m, truh kơ ră anai, tơring glông C|ư\ M’gar pơgang klin kơc\ung amăng bah hlung tơkâo tưp nao amăng tơring glông tu\ yua laih.

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr