VOV4.Jarai-Yua hơmâo tơlơi djru prăk, laih anun dưi hrăm boh thâo ia rơgơi bruă ]em rông hlô mơnong, ngă hmua pla pơjing, lu đah kơmơi Êđê [ơi tơring ]ar Daklak hơmâo gir run hrưn đ^ pơklaih mơ\ng tơlơi ư\ rơpa [un rin.

 

Thun laih rơgao, đơ đam tơring ]ar hơmâo 100 ]ô adơi amai ngă ding kơna đah kơmơi mut phung dưi pơpu\ bơni yua kơ ngă giong, hiam klă amăng bruă pơkơtưn mă bruă pơđ^ kyar bơwih [ong huă, amăng anun hơmâo 1/3 ]ô adơi amai mơnuih djuai ania [iă.

 

Amăng sa boh sang phrâo pơdong hiam biă mă, neh H’Yer Ê`uôl pơ plơi Ea Bo\ng, să }ư\ Êbur, plơi prong {uôn Ma Thuôt ră ruai glăi hơdôm thun `u tơnap tap [un rin.

 

Djop ding kơna jing mơnuih djuai [iă mut phung đah kơmơi Daklak mă bruă triăng, tu\ a` tơlơi tơnap tap kiăng hrưn đ^

 

Sui mơ\ng anai 20 thun, `u do\ rơkơi, laih anun tơkeng 4 ]ô. Sang ano\ hơmâo 6 ]ô mơnuih huă [ong kơnang kơ 7 ar (sao) hmua pla kơtor, pla hơbơi [lang đô] anun tơlơi hơdip mơda gơ`u kơ[ah na nao.

 

Thun 2010, Khul đah kơmơi să }ư\ Êbur djru gơgrong anăn brơi kơ sang ano\ `u ]an prăk dơ\ng mơ\ng Sang bruă prăk djru mơnuih mơnam 30 klăk prăk pioh tuh pơ alin pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă.

 

Hơmâo prăk `u tuh pơ alin kơ bruă pla kơphê, pla tiu hrom hơbit plah wah laih anun pla 60 phun boh sầu riêng.

 

Yua kơ ngă tui djơ\ boh thâo ia rơgơi, anun kơnong 3 thun đô] đang boh troh hơmâo pơhrui glăi yơh, truh ră anai đang hmua `u anun pơhrui glăi sa thun dơ\ng mơ\ng 120-150 klăk prăk.

 

Rơngiao kơ bruă pla pơjing, khul đah kơmơi mut phung djuai ania [iă [ơi  Daklak thâo rông bê pơhrui glăi lu prăk kăk sa blan

 

Truh rơnu] thun 2015, Khul đah kơmơi mut phung să }ư\ Êbur pơphun bruă mă jak iâu hơdră ]em rông bê, `u le\ sa amăng 5 boh sang ano\ dưi ruah nao hrăm hăng lông ngă lăng bruă rông bê.

 

Dơ\ng mơ\ng 5 drơi bê blung a, truh ră anai, hơmâo 100 drơi bê, prăk kơmlai r^m blan dơ\ng mơ\ng 8 klăk truh 10 klăk prăk. H’Yer Ê`uôl hok mơak brơi thâo:

‘’Hlâo adih hă, sang ano\ gơmơi [un rin, lo\n hmua le\ [iă, tơlơi hơdip mơda tơnap tap biă mă.

 

Yua hơmâo Khul đah kơmơi brơi ]an prăk, gơgrong brơi anăn hăng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam anun sang ano\ hơmâo ]an tuh pơ alin pok prong đang hmua, ]em rông hlô mơnong, laih anun dưi pơklaih h^ hăng tơlơi ư\ rơpa.

 

Truh thun 2015, Khul dah kơmơi do\ brơi nao hrăm hơdră rông bê laih anun ]an prăk lông ngă lăng hlâo anun ră anai hơmâo prăk djop man pơdong sang prong, ăt tuh pơ alin  bruă ngă hmua prong hloh dơ\ng….’’

 

Ăt kah hăng anun mơn, amai H’Nian Niê pơ [on Krak, să Ea Drông, plơi prong {uôn Hồ, hlâo adih ăt sang ano\ [un rin mơ\n.

 

Rơnu] thun 2009, Khul đah kơmơi să gơgrong brơi anăn, sang ano\ `u dưi ]an prăk 30 klăk prăk dơ\ng mơ\ng sang bruă prăk tuh pơ alin pioh ngă hmua.

Đang kơphê 2 ektar sa thun pe\ pơhrui 5 tơn kơphê asar mơ\ng sang ano\ H’Nian Niê

 

Hơmâo prăk ]an anai, `u tuh pơ alin pla pơjing 2 ektar đang kơphê, r^m thun sang ano\ `u pơhrui glăi rơbêh 5 tơh kơphê asar.

 

Prăk s^ kơphê, `u blơi dơ\ng lo\n ngă hmua, pok prong anih rông un, bui, pla dơ\ng hơdôm rơtuh phun boh [ơr Booth.

 

Amai H’Nian Niê brơi thâo, prăk pơhrui glăi r^m thun mơ\ng bruă ]em rông, ngă hmua pla pơjing truh kơ ha rơtuh klăk prăk.

 

R^m thun H’Nian Niê pơhrui glăi 300 klăk prăk mơ\ng hmua đang

 

Yua kơ anun, sang ano\ ap tap biă mă,gơ`u hơmâo prăk man pơdong sang prong, blơi gơnam yua mă bruă, rông dua ]ô ană hrăm hră hăng djru kơ pô pơko\n khul đah kơmơi ]an prăk.

 

‘’Lơ\m phrâo trun do\ sang pha, tơlơi hơdip mơda sang ano\ dua rơkơi bơnai tơn, đang hmua [u hơmâo prăk tuh pơ alin.

 

Khul đah kơmơi să brơi ]an prăk mă kơmlai [iă, sang bruă prăk djru mơnuih mơnam ăt brơi ]an dơ\ng tuh pơ alin kơ bruă pla kơphê, tiu laih anun pok prong lo\n hmua, ]em rông hlô mơnong.

 

Truh ră anai, r^m thun sang ano\ hơmâo pơhrui glăi truh 300 klăk prăk, kâo hơmâo prăk brơi ană bă hrăm hră laih dơ\ng djru ba adơi amai pơko\n ]an kah hăng gơmơi hlâo adih’’.

 

Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơ\ng Khul đah kơmơi tơring ]ar Daklak, thun 2017 rơgao, hơmâo rơbêh 16 rơbâo boh sang ano\ dưi hrăm kơ bruă bơwih [ong huă, ]em rông hlô mơnong, bruă pla pơjing boh troh;

 

hơmâo anăng ai `u 53 rơbâo ]ô adơi amai mut phung dưi ]an prăk mơ\ng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam hăng rơnoh prăk ]an truh kơ 1.400 klai prăk pioh tuh pơ alin kơ tơlơi pơđ^ kyar bơwih [ong huă, lui rơmo\n ako\n rin.

 

Yă Trần Thị Phong, Kơ-iăng Khua khul đah kơmơi mut phung tơring ]ar Daklak brơi thâo, djop sang ano\ đah kơmơi [un rin hơmâo tơlơi djơ\ hrom le\, kơ[ah prăk tuh pơ alin hăng aka [u thâo hơdră bơwih [ong huă.

 

Samơ\ laih nao hrăm tơlơi pơtô kơ hơdră bơwih [ong huă, ]em rông hlô mơnong hăng pla pơjing, gơ`u ]an prăk tuh pơ alin djơ\ hăng tu\ yua kơ sang ano\, anun dưi pơklaih mơ\ng tơlơi rin rơpa, hrưn đ^ ngă pơdrong.

 

Kơnong thun laih rơgao đơ đam tơring ]ar hơmâo 100 ]ô adơi amai dưi pơpu\ bơni ngă bruă pơđ^ kyar, bơwih [ong huă, amăng anun hơmâo 1/3 ]ô adơi amai mơnuih djuai ania [iă.

Dua ]ô neh H’Yer Ê`uôl hăng amai H’Nian Niê jing mơnuih arăng ruah brơi nao jơnum [ing đah kơmơi ba gru hlâo pơ dêh ]ar ta pơphun [ơi Hà Nội pơ anăp anai.

 

‘’Ngă tui mơne] phrâo ia rơgơi ngă hmua pla pơjing hăng s^ mơdrô, mơnuih [on sang djuai [iă hơdôm ]ô hơmâo nao hrăm laih ngă tui soh laih anun tu\ yua mơ\n.

 

Tơlơi pha ra mơ\ng adơi amai mơnuih djuai ania [iă le\, lăi đô] aka thâo hluh ôh, khom pơtô pơ]râo ba [ơi anăp mơta, hyu e\p lăng bruă mă mơ\ng arăng hnun kah [uh hăng hla tui;

 

hrom hăng anun, pơtô brơi adơi amai mơnuih djuai ania [iă le\, sit thâo hluh laih ngă tui tu\ yua biă mă.

 

Hơdôm thun rơgao, hơmâo [u [iă ôh adơi amai djuai ania [iă hrưn đ^ mơ\ng [un rin ngă pơdrong lăp djơ\’’.

 

Amăng lu plơi pla mơnuih djuai [iă [ơi Daklak, ră anai mrô sang ano\ [un rin ăt do\ lu đô], truh kơ 1/3 mrô mơnuih [un rin đơ đam tơring ]ar.

 

Hăng sang ano\ [un rin đah kơmơi ngă pô sang, tơdah hơmâo djop khul adơi amai đah kơmơi mut phung, anom bruă djru ba prăk ]an, gơgrong anăn ]an prăk brơi kơ gơ`u hăng pơtô brơi hơdră mă yua prăk ]an djơ\, ngă tui hơdră phrâo ia rơgơi amăng bruă mă, sit nik năng ai `u amra djru hrom lu biă mă bruă lui rơmo\n ako\n rin hơđong kjăp [ơi tơring ]ar.

 

 

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr