VOV4.Jarai - Tal hơjan ia ling dăo mơng mlăm lơ 6/8 hmâo lip [ơi abih bang hơdôm boh plơi pla pơ\ guai dêh ]ar gah tơring ]ar Daklak.

Hăng bruă gơgrong ăt kah hăng pran jua mơng pô, [ing apăn bruă ling tơhan, ling tơhan pơgang guai lo\n ia [ơi anai [u hu^ kơ tơnap dleh glar djru laih neh wa [ơi kual guai dêh ]ar đuăi kơđap, djru mơnuih [ôn sang hơđong tơlơi hơd^p mơda tơdơi kơ ia ling dăo hro\ trun.

Tơlơi gir run mơng [ing ling tơhan djru pơdo\ng laih pran jua ling tơhan hăng mơnuih [ôn sang jai hrơi jai kơja\p hloh.

Rơbêh kơ sa rơwang hrơi tơjuh tơdơi kơ ia ling dăo prong [ơi să Ea Bung, tơring glông Ea Sup, tơring ]ar Daklak, lu mơnuih [ôn sang [ơi anai ăt akă abih pral bơngat mơn.

Mơmot lơ 6/8, lom djop mơnuih prăp lui ]i nao pit le\ to# tơno# ia ling dăo luh nao ngă kơdram abih bang hơdôm bôh plơi pla. Abih bang sang do#, phun kyâu pơtâo, đang hmua, hơdôm ring bruă mă yua hrom leng kơ mle\p amăng ia.

Tơdơi kơ ia ling dăo, [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai dêh ]ar tơring ]ar Daklak rơmet agaih djru m[s kual ia ling dăo ngă

Ia ling dăo kor đuăi laih lu kông ngăn hmâo noa yôm kah hăng rơmô, kơbao, un mơnu\, braih pơdai mơnuih [ôn sang; ngă răm rai lu tơdrông toa, glông hnoh pơđoh ia, sang hră, [irô mă bruă…

Amăng mlăm hơjan ia ling dăo mơtăm, khul ling tơhan [ơi hơdôm puih kơđông pơgang guai lo\n ia gah {irô git gai ling tơhan pơgang guai lo\n ia Daklak [u hu^ kơ tơlơi tơnap găn rơgao dlai klô nao pơ\ anih ia ling dăo ngă djru m[s bo\ng glăi hăng ayuh hyiăng [u klă ngă.

Amăng ia hơjan kơtang t^t, [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai dêh ]ar hrom hăng khul gru\p apăn bruă anai ba đuăi [ing tha rơma, ]ơđai muai tơbiă mơng kual ia ling dăo, hrom hăng anun le\ ba đuăi kông ngăn mơnuih [ôn sang nao pơ\ anih pơhlôm.

Ơi Nguyễn Văn Đảng 61 thun le\, mơnuih [u klă drơi jăn, sang pơ\ thôn 8, să Ea Bung, kual phun ia ling dăo, ol kơdol pran jua lăi:

“Ia ling dăo truh [ing ling tơhan pơgang guai lo\n ia rai [a\ kâo đuăi be\ ia ling dăo, lom ia thu trun gơ`u glăi ba glăi kâo pơ\ sang.

Kâo mơmot mơta [u [uh hơget ôh, [ing ling tơhan hmâo djru rơmet agaih laih pưk sang, laih anun do# brơi kâo gơnam [ong huă lom ia ling dăo ngă. Truh ră anai tơlơi hơd^p mơda kâo hơđong laih. Tơdah [u hmâo ling tơhan djru ba ia ling amra kor đuăi kâo laih”.

Djru [ing tha nao pơ\ kual pơhlôm

Ăt gơgrong ba ia ling dăo găn nao, ơi Hà Văn Phê [ơi thôn 10 să Ea Bung brơi thâo, hơjan ia ling dăo kor laih lu kông ngăn hmâo noa yôm mơng sang ano#.

Bưng mơn, hmao tlôn [uh [o# mơng hơdôm khul gru\p, amăng anun hmâo Ling tơhan pơgang guai lo\n ia, hmâo djru sang ano# plai [ia\ tơlơi răm rai. Ơi Phê lăi pơthâo:

“Lom ia ling dăo prong hloh [ing ling tơhan pơgang guai lo\n ia rai gum djru du\ pơgiăng đuăi gơnam tam. Lom ia ling dăo luh rai, sang kâo hmâo 1, 2 ektar hmua pơdai tơsa\ dưi hmâo ling tơhan gum yuă prah ba glăi pơ\ sang phun `u [ia\ giong laih.

Lom ia ling dăo prong hmâo mơn rơbêh kơ 20 ]ô ling tơhan rai djru sang ano# kâo. Lom ia ling dăo truh [u hmâo khul ling tơhan djru thơ răm rai gah mơnuih hăng kông ngăn amra prong biă”.

Hăng djru ]ơđai muai 

Jơlan guai lo\n ia [ơi tơring ]ar Daklak giăm hăng tơring ]ar Mundulkiri, dêh ]ar Kur hmâo rơwang ataih 73 km.

{ơi anai hmâo 4 bôh să guai lo\n ia hmâo: Ia R’vê, Ia Lốp, Ea Bung gah tơring glông Ea Sup, hăng Krông Na gah tơring glông {ôn Đôn.

Đơ đam kual hmâo năng ai `u 11 rơbâo bôh sang ano# hăng rơbêh kơ 25 rơbâo ]ô mơnuih, mơng 30 djuai ania do# hơd^p mơda hrom. Anai le\ kual răm rai prong, juăt hmâo tơlơi truh lom ayuh hyiăng [u klă.

Ơi Phan Thanh Pha, Khoa git gai Ping gah să Ea Bung, tơring glông Ea Sup brơi thâo, blan 4/2018, să hmâo gơgrong ba laih tal hơjan kuar yâu kơtang, ngă rơbêh kơ 240 bôh sang răm rai, lu ring bruă mă yua hrom răm rai.

Bơ\ amăng tal ia ling dăo phrâo rơgao, 9/10 bôh plơi amăng să ia ling dăo, năng ai `u 200 bôh sang ia lip, lu đang hmua rơngiă pưh tơngan, ngă răm rai prong gah kông ngăn.

Rim hmâo hơjan kuar yâu, ia ling dăo, hơjan le# pler, Khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia ba jơlan hlâo nao pơ\ anih hmâo tơlơi truh djru gong gai hăng mơnuih [ôn sang bo\ng glăi hăng ayuh hyiăng [u klă ngă.

“Tơdơi kơ tal ia ling dăo, hơdôm khul gru\p kah hăng Ling tơhan pơgang guai lo\n ia, Kông ang, khul tơhan, tơhan plơi pơgang mă pô hmâo nao djru laih m[s pơkra glăi kueng hnoh pơđoh ia, đing pơđoh ia, sang do#, laih anun ba m[s pơwot glăi ngă đang hmua kiăng hơđong tơlơi hơd^p mơda.

Tơdah [u hmâo hơdôm khul gru\p anai, amăng anun biă `u  le\ Ling tơhan pơgang guai lo\n ia kơtưn nao pơ\ să Ea Bung, m[s hăng gong gai [u hmao bo\ng glăi ôh tal ia ling dăo phrâo rơgao”.

Mrô yap brơi [uh, kơnong kơ yap tal hơjan kuar yâu blan 4 thun 2018 hăng tal ia ling dăo phrâo rơgao [ơi 4 bôh să guai dêh ]ar gah tơring glông {ôn Đôn hăng Ea Sup mơng tơring ]ar Daklak, hmâo laih rơbêh kơ 240 bôh sang pok bơbung, rơbêh kơ 900 bôh sang m[s ia lip, hơdôm rơbâo drơi hlô mơnong ia kor đuăi; rơbêh kơ 6.000 ektar đang hmua ia lip.

Tui hăng Đại tá Phạm Hữu Chiến – Ping gah {irô git gai ling tơhan pơgang guai dêh ]ar tơring ]ar Daklak, amăng djop tơlơi ayuh hyiăng [u klă ngă, [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan gah hơdôm puih kơđông pơgang guai lo\n ia  hrom hăng khul gru\p iâu nao gum djru mơng {irô git gai ling tơhan hmao tlôn nao pơ\ anih hmâo tơlơi truh, gum hrom hăng [irô apăn bruă anai pơ phun ba đuăi m[s hăng kông ngăn tơbiă mơng kual hu^ rơhyư\t.

Đại tá Phạm Hữu Chiến brơi thâo, tơdơi kơ djru klă kơ m[s tơbiă mơng ia ling dăo prong amăng hơdôm hrơi rơgao, ră anai anom hmâo iâu pơhrui abih bang khul gru\p pơ phun kuăi hlu\ lo\n, rơmet agaih sang do#, anih anom do#, pơkra glăi hơdôm ring bră mă yua hrom djru m[s ta` hơđong tơlơi hơd^p mơda; hrom hăng anun, djru gơnam [ong huă, prăk mă yua kơ hơdôm bôh sang ano# hmâo răm rai prong kiăng hơkru\ glăi bruă ngă đang hmua, hơđong tơlơi hơd^p mơda.

“Ayuh hyiăng [u klă ngă, [ing gơmơi pơdo\ng mơtăm sa gru\p mă bruă ta` yua kơ Kơ-iăng Khoa git gai khul ling tơhan ngă Khoa gru\p, gum hrom hăng hơdôm anom bruă, khul gru\p, hơdôm puih kơđông iâu pơhrui yap wot mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan glăk do# mă bruă [ơi hơdôm bôh să.

{ing gơmơi iâu pơhrui 136 wot ]ô mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan lu hrơi, truh ră anai khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia  ăt djru dong mơn m[s ru\ pơdo\ng glăi ano# răm rai ta` hơđong tơlơi hơd^p mơda”.

Yuă pơdai djru m[s tơdơi kơ ia ling dăo ngă

“{u djưng djư yua kơ tơnap, [u hu^ kơ dleh glar”, hơdôm thun rơgao, Ling tơhan pơgang guai lo\n ia Daklak pơke\ hrom na nao djru neh wa djop djuai ania [ia\ [ơi guai lo\n ia, biă `u rim ayuh hyiăng [u klă ngă.

Dong mơng hơdôm tơlơi gum djru sit nik, ha rơtuh bôh sang ano# m[s [ơi kual guai lo\n ia hmâo yak rơgao laih “Tơlơi djah djap [ơi rơngiao lang lă”, djă pioh tơlơi hơd^p ăt kah hăng kông ngăn hmâo noa yôm lom hmâo ayuh hyiăng [u klă tlă rai.

Mơng anun, pơdo\ng jai hrơi kơja\p tui pran gơgrong m[s, djru m[s hơđong pran jua hơd^p mơda [ơi kual guai lo\n ia, gum hrom pơgang kơja\p pô lo\n ia rơnuk rơnua plơi pla gah Yu\ }ư\ Siăng./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr