VOV4.Jarai-Tui hăng tơlơi pơđ^ kyar, bơblih phrâo lo\n ia, djop plơi pla ala [on mơnuih djuai ania [iă kual }ư\ siăng ăt hơmâo mut hrom klă amăng rơnuk phrâo.

Lu ană bă mơng mơnuih [on sang jing [ing thâo hră,  hrăm rơgơi, pơtong sit tơlơi thâo thăi mơng gơ`u pô, pơgôp prong pran jua pơđ^ kyar amăng kual plơi pla.

Ngă khoa anom pơtô gah tơlơi hrăm ngữ văn, anih pơtô bruă ngă nai sang hră gưl prong Đại học Tây Nguyễn, nai prin tha {uôn Krông Tuyết Nhung, djuai ania Êđê hơmâo ngă lu bruă kơsem min, hơduah e\p boh thâo ia rơgơi gah gru grua đưm djuai ania.

Hơmâo ring bruă `u kơsem min gru grua djuai ania Êđê, ]ih ming pơkra hơdrôm hră pơtô tơlơi  Êđê hăng hơdrôm hră tơlơi Stiêng kơ ]ơđai sang hră mơnuih djuai ania [iă hrăm, pơ sang hră gưl muai, samơ\ nai prin tha {uôn Krông Tuyết Nhung aka tu\ ư mơn hăng pran jua `u tom ngă laih kah hăng anun.

- Nai prin tha {uôn Krông Tuyết Nhung ngă pô pơ ala mơnuih [on sang tơring ]ar Daklak

 Tơdơi kơ mông pơtô ]ơđai sang hră [ơi anih hrăm, `u suăk kơ bruă mă, đuăi hyu hơduah e\p kơsem min boh thâo ia rơgơi, nao pơ plơi pla hrom hăng Văn Ngọc Sang rơkơi `u, ăt nai pơtô gưl prong hăng ngă nai prin tha mơn, kơsem min kơ]ăo bruă pơjing rai tơlơi hrăm amăng komputer, ngă hră pơblang boh pia nik nak ta juăt lăi ‘’Từ điển’’ tơlơi Yuan hăng tơlơi Êđê, kiăng kơ amu` sem lăng hrăm tui amăng măi komputer. Nai prin tha {uôn Krông Tuyết Nhung brơi thâo:

‘’Kâo ăt do\ pơmin na nao, ngă hiư\m pă pioh kơ ]ơđai rơnuk tơdơi gơ`u thâo hluh le\, r^m kơ djuai ania, ană mơnuih ta yôm biă mă `u gru grua tơlơi thâo thăi djuai ania pô.

Yua kơ anun yơh, kâo gir run hơduah e\p djă pioh, pơlar tui khă anet đô] laih anun tơlơi phiăn đưm [u yua dong tah samơ\ `u yôm pơphăn amăng tơlơi pơtô ană mơnuih ta, do\ gal hăng rơnuk anai ta khom gir pơtruh brơi kơ abih bang thâo, ]ih amăng hră pơhing phrâo, tăp năng ba pơtô pơblang amăng tơlơi pơtô [ơi anih hrăm’’.

Jing sa amăng hơdôm ]ô nai hrăm lu truh jing nai prin tha blung a, amăng bruă ngă hmua pla pơjing [ơi kual }ư\ siăng, nai prin tha Y Gh^ Niê, Khoa anom pơlir djop khul Boh thâo thâo ia rơgơi tơring ]ar Daklak, pơmin na nao kiăng ba tơlơi thâo thăi kơ mơnuih [on sang djuai ania [iă pô.

Găn rơgao lu bruă mă dong mơng ngă Khoa anom wai lăng bruă hmua hăng pơđ^ kyar plơi pla tơring glông truh kơ ngă Khoa Gơnong bruă Boh thâo ia rơgơi tơring ]ar Daklak, `u djru lu biă mă amăng bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi amăng tơring ]ar, kah hăng pơgang anăn kơphê {uôn Ma Thuôt, dưi hơmâo anom pơgang boh thâo ia rơgơi dêh ]ar tu\ yap, truh kơ bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi, pơdjuai pơjeh mơnong pla, hlô mơnong rông hiam klă, ba glăi tơlơi bơwih [ong huă kơ mơnuih mơnam laih anun ngă hrom ming pơkra hơdră tơ]oh boh hră TayNguyenkey, boh hră djuai ania [iă kual }ư\ siăng amăng măi Komputer.

Yua hơmâo hơdră anai yơh, bruă lăi pơthâo boh hră, tơlơi pơhing pơblang ]ih hăng boh hră djuai ania [iă amu` hloh hăng pơlar tui lu. Găn rơgao rơbêh 40 thun ngă bruă kơnuk kơna, truh ră anai giăm 60 thun laih, khă [iă truh thun pơdơi abih thun bruă laih, `u ăt do\ pơmin hơduah boh thâo ia rơgơi kơ ană plơi pla. Y Gh^ Niê lăi:

‘’Kâo ]ang rơmang, [u djơ\ kơnong anom bruă boh thâo ia rơgơi đô] ôh, djop anom bruă pơkon ngă hrom hăng gơmơi khom pơgiong h^ bruă anai, laih anun djop bruă [ing ta ngă gum pơgôp jing sa khul gum pơgôp prong kơtang, ako\ pơdong tơring ]ar [ing ta djru mơnuih [on sang djuai ania [iă pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam’’.

Ăt amăng bruă pơtô hrăm gah bruă ngă hmua mơn, ayong Y Kanin Hđơ\k, Kơ-iăng khoa Gơnong bruă wai lăng kông ngăn lo\n glai ayuh hyiăng tơring ]ar Daklak, hơmâo ba yua boh thâo ia rơgơi amăng tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang.

~u jing ding kơna amăng Khul pơgang hăng wai lăng kông ngăn lo\n glai ayuh hyiăng, `u hur har biă mă, nao tơl plơi pla mơnuih [on sang, e\p lăng rơđah djop bruă, pơtô brơi tơlơi thâo kơ mơnuih [on sang amăng bruă wai pơgang ayuh hyiăng lo\n glai, boh nik `u wai pơgang glai klô, hlâo ia.

-Nai prin tha Y Kanin Hđơ\k  Kơ-iăng Khoa Gơnong bruă Kông ngăn lo\n glai ayuh hyiăng Daklak

~u hơmâo ngă khoa pô gơgrong amăng lu kơ]ăo bruă kơsem min boh thâo ia rơgơi, pơdjuai lu mơta a`ăm pơtam, ro\k to\k, laih anun nao e\p lăng ano\ ngă hơ[ak jrak lu đơi djah pơsơi amăng ia krông Srepok, djru hrom amăng bruă git gai wai lăng lu mơta pơjeh djuai mơnong pla [ơi tơring ]ar. Nai prin tha Y Kanin Hđơ\k brơi thâo:

‘’Rơngiao kơ bruă mă mơng Gơnong bruă wai lăng kông ngăn lon glai ayuh hyiăng tơring ]ar, kâo mut hrom Khul pơgang ayuh hyiăng, kiăng gir pơtô pơblang kơ bruă pơgang glai klô ayuh hyiăng [ing ta, pơgang kyâo pơtâo ro\k to\k, hlô mơnong amăng glai.

Amăng anun, pơgang ba ia yua, pla kyâo pơgang ako\ ia, djuai hlô mơnong hin hu\i đut djuai, pơgang phun kyâo pơprong rơbêh 100 thun kiăng djă ia yua, dưi pơgang ia yua le\, pơgang kơ bruă ngă hmua, ia mơ`um tơlơi hơdip mơda ană plơi pla ta’’.

Tui hăng Khul Boh thâo ia rơgơi tơring ]ar Daklak, đơ đam tơring ]ar hơmâo 13 ]ô mơnuih hrăm lu truh nai prin tha jing ană bă mơng lu plơi pla djuai ania [iă.

Giăm 60 ]ô hrăm truh thạc sĩ gah bruă ngă hmua pla pơjing ăt glăk gum hrom [ing adơi ayong anong wa nao hlâo.

R^m kơ anih mă bruă mơng pô ta, gơ`u hơmâo pơgôp prong biă mă amăng bruă pơđ^ kyar [ơi tơring ]ar hăng kual }ư\ siăng.

Anai le\, sa gru hiam, ngă rai tơlơi kơtang amăng bruă mă brơi kơ ană tơ]ô rơnuk tơdơi [ơi lu plơi pla hla tui, hrưn đ^ hrăm hră jai hrơi klă hloh, ba tơlơi thâo ia rơgơi laih [ing gơ`u hrăm giong, pioh djru kơ bruă man pơdong plơi pla ala [on jai hrơi hiam klă, pơdrong asah hloh.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr