VOV4.Jarai - Ră anai, mơnuih ngă đang hmua Daklak glăk amăng bơyan pe\ pơhrui, yuă prah djop mơta phun pla hăng prăp lui pe\ pơhrui kơ phê, samơ\ tơlơi kle\ do\p gơnam mă mơng đang hmua ngă dleh tơnap biă.

 

{ơi să Ea Tam, tơring glông Krông Năng, tơlơi kle\ do\p bôh sầu riêng, bôh [ơr Booth, mắc ca lăp đing nao biă.

 

Lu `u hơdôm tơlơi kle\ do\p pơ phun [ơi đang hmua, yua kơ hơdôm mơnuih gơ` ma tuý ngă, samơ\ akă dưi pơsir pơđut h^ ôh.

           

Đang [ơr 60 [e\ phun bluh đ^ klă hiam, hmâo lu bôh, sang ano# ayong Vi Văn Sỹ [ơi plơi Tam Phong, să Ea Tam, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak ]ang rơmang bơyan thun anai amra hmâo dong prăk pơhrui glăi.

 

Samơ\ yua kơ đang hmua ataih mơng sang, [u hmâo mơnuih wai lăng, kơnong kơ ha mơguah, rơbêh kơ 30 phun bôh [ơr rơngiă abih [hiao.

 

Hu^ kơ mrô [ơr do# glăi [u hmâo pe\ pơhrui glăi, sang ano# ayong Sỹ khom pe\ bôh do# mơda ba hyu s^ hăng noa rơgêh biă mơng 7 truh 8.000 prăk lom sa kg, kơnong kơ dưm dưm hăng 1/10 tơdah pioh truh rơnu] bơyan.

           

“Kâo pla [ơr hmâo 5, 6 pluh phun, thun phrâo rơgao hmâo lu bôh biă. {ơr akă hmao tha ôh [ing gơ`u do\p pe\ mă abih laih.

 

Phrâo tom adih dua rơkơi bơnai gơmơi khom pe\ ba nao s^ bôh do# mơda, rơgao hăng anai sa blan.

 

{u dưi wai lăng khom ngă m[s [ơi anai nao pe\ bôh mơda ba nao s^. Lu `u kâo [u dưi wai lăng ôh [ing kle\ do\p lu đơi. Kâo ăt hmâo ba tơbiă mơn hăng kông ang plơi, samơ\ gơ`u [u dưi pơsir ôh.

 

Hmâo lu mơnuih [ơi anai nao mă bruă hmâo mă [ing do\p lăi pơthâo hăng kông ang dua, tlâo hrơi le\ tlaih tơbiă laih”.

    

Kiăng pơgang gơnam tam ơi Vi Văn Lập khom bư\ war kuăt drơi

Hăng rơbêh kơ 400 [e\ phun mắc ca, sang ano# ơi Nguyễn Hữu Đình [ơi plơi Tam Thuỷ, să Ea Tam, tơring glông Krông Năng pơkă hlâo thun anai amra dưi pơhrui năng ai `u 1 tơn asar, dưm dưm hăng 100 klăk prăk.

 

Kiăng pơgang kông ngăn, hơdôm mơnuih amăng sang ano# pơplih nao rai laih bruă do# gak hrơi mlam.

 

Tui  anun mơn, phrâo anai, amăng sang gơ`u hmâo tơlơi pơdo# rơkơi bơnai, `u hăng ană bơnai nao gum djru. Lom po\t glăi le\ [uh 5 ]ô tơdăm glăk pe\ do\p bôh mắc ca hăng bôh [ơr amăng đang.

 

Khă hmâo mă, samơ\ thâo [ing anai gơ` hot jrao anun ơi Đình [u khin tek rơwek nao ôh. Kiăng pơgăn, `u khom ]an dong 60 klăk prăk pioh blơi war B40 glăi pơgang kiăng pơgăn kle\ do\p.

           

“Tơlơi kle\ do\p rơngiă lu biă, ara\ng rai mut nao jum dar ataih mơng sang hơdôm pluh met le\ ara\ng do\p mă laih. Pe\ tlôn [ia\ le\ ara\ng mă đuăi yơh. Hrơi sang ano# kâo nao pơdo# rơkơi bơnai le\ gơ`u mut mă abih.

 

Tơdah thun anai pơmin khom hmâo rơbêh kơ 1 tơn mắc ca ara\ng kle\ do\p hă kah hăng giăm abih laih bưng băi do# dăi 2 ta\. Tơdah rơngiă yap đ^ truh sa tơn mắc ca hmâo mơn 80 klăk prăk.

 

Sang ano# kâo ră anai akă hmâo bruă mă hơget ôh pioh pơgang, kơnong kơ tuh rơyuh pran jua wai lăng đo#] yơh.

 

Ăt ]ang rơmang mơn hơdôm gưl gong gai ba tơbiă jơlan gah djru neh wa wai lăng kiăng amăng thun dơi tơlơi anai plai [ia\”.

  

Ơi Lập apah mơnuih ka\ jao [ơi phun kyâu dlông pioh wai lăng đang bôh troh

Giăm hmâo 3 blan hăng anai, akă hmâo hrơi hơpă sang ano# ơi Vi Văn Lập, [ơi plơi Tam Phong, să Ea Tam, tơring glông Krông Năng thâo pit hơđong.

 

Yua kơ gơnam tam phun mơng sang ano# mơng rơbêh kơ 3 ektar đang sầu riêng, [ơr Booth hăng kơ phê noa ha rơtuh klăk prăk hmâo [ing kle\ do\p do# krăplui mơmri.

 

Khă hmâo mơnuih do# gak na nao mơn, samơ\ phrâo anai, mă tu\ lom mông ơi Lập glăi pơ\ sang huă asơi, [ing do\p mut nao do\p mă giăm truh 50 kg bôh [ơr.

 

Kiăng pơgang kông ngăn, sang ano# `u khom rơngiă dong lu prăk pioh apah 2 ]ô mơnuih wai lăng, hrom hăng anun mă yua giăm truh 100 klăk prăk blơi hre\ kuăt drơi hăng gong [ê tong pơdo\ng war.

 

Ơi Lập brơi thâo, kiăng tuh pơ plai 3 ektar đang kơ phê, pla plah 400 [e\ phun bôh sầu riêng hăng 700 [e\ phun bôh [ơr, sang ano# `u hmâo ]an ha rơtuh klăk prăk. Tui anun sit truh bơyan pe\ bôh, [ing do\p do# krăp lăng yơh pioh do\p mă.

           

“Ră anai tơlơi kle\ do\p [ơi să Ea Tam hmâo 24/24, hmâo gru\p 2 truh 3 ]ô mơnuih, 4 truh 5 ]ô mơnuih, hmâo hơdôm gru\p mơng 7, 8 ]ô mơnuih, gơ`u nao lu biă.

 

Ara\ng nao wot tơhrơi hăng mlam [u yap hrơi mông ôh. Ră anai [ing `u do# krăp ta, [u djơ\ ta krăp lăng [ing `u ôh.

 

Kâo ]ang rơmang gong gai hơdôm gưl gum hrom ngă hiưm hơpă djă pioh tơlơi rơnuk rơnua kơ neh wa [ơi anai hơđong pran jua ngă đang hmua.

 

Kiăng m[s pơhrui glăi noa gơnam mă mơng đang hmua lu tơdah [u pơhlôm s^ bôh troh mơda. Rim hrơi neh wa, nao mă bruă [u asuk mơn kiăng wai lăng, dleh glar biă”.

          

Đang bôh mắc ca sang ano# ơi Nguyễn Hữu Đinh [ơi plơi Tam Thủy, să Ea Tam [ing kle\ do\p pe\ mă abih

Tui hăng mrô yap mơng Kông ang să Ea Tam, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak, mơng ako# thun truh ră anai să hmâo [uh 20 mơta tơlơi kle\ do\p kông ngăn hăng gơnam mă mơng đang hmua.

 

Amăng anun, lu `u hơdôm tơlơi kle\ do\p gơnam mă mơng đang hmua [u dưi pơsit mơnuih anun.

 

Ơi Hoàng Văn Nghiệp – Khoa Kông ang să Ea Tam brơi thâo anai le\ anih anom dleh tơnap biă gah tơlơi hơđong, hăng 15 ]ô mơnuih gơ` ho\t jrao hăng 53 ]ô mơnuih tơbiă mơng sang mơnă hăng glăk [u brơi đuăi hyu yua kơ să wai lăng.

           

“Tơlơi kle\ do\p kông ngăn, biă `u le\ kle\ do\p bôh troh, pơdai kơtor [ơi să lu biă. Hmâo mơnuih amăng să hăng mơnuih mơng hơdôm să jum dar ăt rai pơ\ anai kle\ do\p mơn. Biă `u [ing anai gơ` ho\t jrao.

 

Kông ang să hmâo pơ phô brơi laih Jơnum min m[s să hyu lăi pơthâo kơ neh wa ngă tui hơdôm gru\p pơgang tơlơi rơnuk rơnua m[s [ơi pla pla, pơdo\ng gru\p wai lăng mă pô kiăng pơgang kông ngăn mơng neh wa pô.

 

Rơngiao kơ anun, kông ang să ăt gum hrom mơn hăng hơdôm bôh să jum dar thâo hrơi hơdôm bruă mă mơng [ing kle\ do\p kiăng pơ phô brơi kơ hơdôm gưl gong gai hmâo bruă pơsir pơ\ anăp anai”.

           

Ră anai, [u djơ\ kơnong kơ să Ea Tam, tơring glông Krông Năng ôh mơ\ mơnuih ngă đang hmua Daklak glăk amăng bơyan pe\ pơhrui bôh [ơr, sầu riêng hăng prăp lui pe\ pơhrui kơ phê.

 

{ơi anăp tơlơi kle\ do\p gơnam mă mơng đang hmua ngă dleh tơnap, hơdôm gưl gong gai hăng khul kông ang kiăng hmâo bruă pơsir ba glăi bôh tơhnal, kiăng pơhlôm tơlơi rơnuk rơnua, djru neh wa hơđong pran jua ngă đang hmua./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr