VOV4.Jarai - Hro\m hăng bruă djă pioh gru grua hiam mơng djuai ania Êđê, Anih c\uă ngui Ko\tam (plơi prong Buôn Ma Thuột, tơring ]ar Daklak) ăt brơi mơnuih [on sang hơmâo mă bruă, biă mă `u le\ djuai ania [iă [ơi jum dar anih ngui ngor, hơmâo prăk pơhrui glăi hơđong, pơđ^ kyar tơlơi hơdip mơda.

Hăng prăk apah 4 klăk 500 rơbâo prăk sa blan, pơ[ut hơdôm prăk pơko\n dong, Y Jo Ry Êban (djuai ania Êđê, [ơi [uôn Ko\tam) lăng djơ\ pran biă mă hăng bruă `u glăk ngă [ơi Anih tuai c\uă ngui Ko\tam (plơi prong Buôn Ma Thuột, Daklak).

Y Jo Ry brơi thâo, thun 2013, `u hrăm giong gah bruă boh thâo rơgơi tơlơi pơhing Sang hră Đại học Tây Nguyên, thâo tơlơi pơhing anih tuai c\uă ngui glăk ngă pơgiong laih anun glăk hơduah e\p mơnuih mă bruă, jing `u nô|p hră pơ-ar rơkâo bruă [ơi anai.

Tơdơi kơ tơlơi mă bruă do\ sư\ rơbư\ mơng blung a, yua hơmâo kông ti ngă gêh gal brơi, pơtô brơi bruă mă mơng blung a amăng bruă tuai c\uă ngui hăng pe\ gong atông brô|, truh ră anai, `u [rô ngă bruă wai lăng măi mok gah kông ti, Y Jo Ry [rô jing khoa grup pe\ gong atông c\ing djuai ania, juăt pơphun dăp bruă hăng pe\ gong atông brô| pơ[uh brơi kơ tuai c\uă ngui:

‘’Ngă bruă pơ anai kâo bưp lu mơnuih, mơng tha truh c\ơđai, truh kơ [ing tuai mơng dêh ]ar arăng, dong mơng anun, djru glăi ta pô kiăng rơgơi pơhiăp tom arăng klă hloh.

Lơ\m aka [u mă bruă [ơi Ko\tam le\ kâo aka [u thâo lu djuai gông brô| tui anun ôh, laih dong kâo ăt aka [u thâo atông c\ing ia kông [udah c\ing kram lơi.

Samơ\ mơng hrơi rai pơ anai mă bruă, pô wai lăng kông ti ngă gêh gal kơ [ing mă bruă [ơi anai hrăm atông c\ing ia kông hăng djo\p mơta djuai c\ing kram dong’’.

Hơmâo ako\ pơdong mơng blan 3 thun 2013, truh kơ ră anai, Anih tuai c\uă ngui Ko\tam hơmâo djru bruă kơ 100 c\ô mơnuih mă bruă, amăng anun lu [ing đah kơmơi djuai ania [iă, hăng bruă juăt ngă kah hăng c\ơkă tuai, hơbai a`ăm, c\oh jê| pla kyâo pơtâo, ba hyu tuai c\uă ngui…

Amai H’Sinh Êban (djuai ania Êđê, [ơi [uôn Kmrơng Prong B, să Ea Tu brơi thâo, rơbêh 3 thun do\ mă bruă [ơi anih c\uă ngui Ko\tam, ngă bruă ba hyu tuai c\uă ngui, `u amu` biă c\i thâo hluh hloh kơ gru grua djuai ania pô, dong mơng anun jai khăp amuaih hăng c\ang rơmang pôr pơhing hơdôm gru grua hiam anaia truh pơ tuai c\uă ngui djo\p anih.

Yua anun, `u amra do\ mă bruă sui thun yun blan pơ anai mơtăm yơh:

‘’Ta mă bruă pơ anai baih le\ kho\m ngă bruă sui thun mơtăm yơh hăng anih tuai c\uă ngui anai, laih anun bruă mă anai ăt djơ\ hro\m mơ\n hăng bruă kâo hrăm mơng hlâo le\ hrăm tơlơi tac\ rơngiao.

Kâo c\ang rơmang hrăm lu gru grua djuai ania Êđê hăng djuai ania pơko\n dong [ơi anai lăi hơjăn hăng djuai ania Việt Nam lăi hro\m.

Tal dua dong le\ kâo kiăng hrăm lu dong tơlơi rơgơi pơhiăp tom arăng, lăi pơthâo, hăng tơlơi rơgơi kah hăng tơlơi dêh ]ar tac\ rơngiao, kiăng ta dưi lăi pơthâo brơi [u kơnong amăng dêh ]ar ta đôc\ ôh mơ\, hơmâo tom dêh ]ar tac\ rơngiao dong thâo kơ gru grua djuai ania ta’’.

Anai le\ [ing juăt ngă hmua pla pơjing laih, samơ\ lơ\m rai pơ anai mă bruă, tơdơi kơ 2 truh kơ 3 blan hrăm bruă, lu mơnuih mă bruă [ơi Ko\tam thâo ngă bruă tuai c\uă ngui, laih anun rơguăt bruă wai lăng phun bơnga, phun kyâo ngă hiam, pơ[uh gru grua djuai ania, hơbai a`ăm djuai ania ta pô…

Bruă mă jê| giăm laih anun djru [ing gơ`u hơmâo prăk pơhrui glăi hơđong kjăp c\i c\rông lô amăng sang ano\ hăng nô|p prăk hrăm hră kơ ană bă.

Amai Đỗ Thị Trang (do\ [ơi khối 4, phường Tân Hoà) hok kơdok pran jua brơi thâo, hlâo adih yua [u hơmâo lo\n ngă hmua, yua anun `u lêng hyu mă bruă arăng apah, prăk pơhrui glăi aset biă, [ơi hơmâo [ơi [u\.

Dong mơng hrơi rai mă bruă pơ Anih c\uă ngui Kotam, hăng prăk apah 3 klăk 500 rơbâo prăk ri\m blan, `u dưi c\rông lô brơi 2 c\ô ană anet glăk hrăm hră:

‘’Kông ti ngă gêh gal kơ abih adơi amai djuai ania yuăn ăt kah hăng djuai ania [iă hơmâo tơlơi hodip hơđong kjăp hloh.

Yua [ing [u hơmâo bruă mă le\ mut pơ anai mă bruă c\i bơwih [ong dơnap [iă, hơmâo prăk blan hơđong, laih anin dưi brơi ană bă hrăm hră truh anih’’.

Yă Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khoa Khul apăn bruă wai lăng kông ti Pơc\ruh ngăn Tuai c\uă ngui Ko\tam brơi thâo, lu mơnuih mă bruă mơng Kông ti le\ mơnuih [on sang do\ jum dar anai, tơlơi hơdip [ing gơ`u tơnap biă.

Kiăng [ing mă bruă hơđong pran jua mă bruă. Kông ti ngă gêh gal mơng bruă pơtô hrăm bruă truh bruă djru kơ mơnuih mă bruă kah hăng nô| prăk pơhlôm nua, blơi brơi djo\\p mơta sum, ao, gơnam pơhlôm lơ\m mă bruă, nao c\uă, pơ alum pran jua [ing mă bruă lơ\m duăm ruă, [udah brơi gơnam kơ công nhân amăng hrơi ngă lơphet, hrơi Tê|t, djru lu mơnuih mă bruă c\an prăk huăi mă kơmlai ôh c\i man pơdong sang do\:

‘’{ing gơmơi pơ[ut bruă pơtô hrăm bruă kơ [ing adơi đeh kiăng kơ [ing gơ`u hơmâo bruă mă hơđong, sui thun laih anun pơtrut đ^ grua grua hiam mơng djuai ania [ing gơ`u, dong mơng anun kông ti ăt hơmâo prăk pơhrui glăi kjăp mơ\n, [ing gơ`u ăt hơmâo hmăi mơ\n mơng anun dong.

Laih dong, tơlơi hơdip mơda mơng adơi đeh mơng bruă ngă hmua [u hơmâo [ong huă đơi ôh jing hrơi anai [ing adơi đeh hơmâo prah apah lu biă [ơi kông ti, laih dong tuai c\uă ngui ăt brơi [ing gơ`u lu mơ\n.

Tơlơi hơdip mơda ri\m hrơi jai hrơi đ^ tui, [u kơnong kơ bruă hơdôm c\ô mơnuih mă bruă [ơi anih tuai c\uă ngui Ko\tam đôc\ ôh [ing do\ jum dar ăt hơmâo [ong hơmâo huă mơ\n mơng anih tuai c\uă ngui anai’’.

Thâo mă yua tơlơi gêh gal hơmâo hơđăp [ơi anih kơ ayuh hyiăng lo\n adai hăng mơnuih mơnam, Anih c\uă ngui Ko\tam e\p [uh laih hơdră djơ\ lăp c\i pơhrui glăi prăk kăk kơ ta pô, [rô e\p bruă mă brơi lu mơnuih.

Bruă ako\ pơjing anih c\uă gui Ko\tam djru yôm biă mă amăng bruă pơsir bruă mă kơ [ing djuai ania [iă [ơi anai.

                                                              Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr