VOV4.Jarai - Dong mơng ako# thun anai, Sang bruă apui lơtr^k Daknông hmâo pơ phun pơdo\ng gong hre\ apui lơtr^k kơ thôn 5 Tầng, să Dak Rla, tơring glông Dak Mil, tơring ]ar Daknông.

Anai le\ bruă mă yôm phăn hăng plơi kual ataih, asue\k anai, yua kơ apui lơtr^k amra djru neh wa pơđ^ tui tơlơi hơd^p mơda đ^ kyar bơwih [ong huă, hro\ trun rin rơpa.

Mut do# [ơi thôn 5 Tầng hơd^p mơda mơng thun 2005 hơdôm hrơi thôn phrâo pơdo\ng anun hlơi mơng thâo hloh dong ơi Vy Văn Tới, thôn 5 Tầng, să Dak Rla thâo rơđah tơlơi pơplih phrâo [ơi anai, biă `u mơng hrơi hmâo apui lơtr^k.

Apui lơtr^k [u djơ\ kơnong kơ djru bruă pơ]rang rơđah, mă yua măi pưh ha#u, kơtu ngă rơ-o\t, hmư\ bro#, lăng tivi ôh mơ\, `u do# pơsir brơi tơlơi kiăng hloh anun le\ [o#p ia yua mơng hơdôm bôh ia bơmun khoer kơ kual tơnap tap anai. Ơi Vy Văn Tới, brơi thâo:

“Đưm hlâo dih akă hmâo apui lơtr^k m[s tơnap tap biă kơ ia mơ`um, mlăm djơ\ ano# `u kơnong kơ hmâo sa bôh ia bơmun klơi mơ\ m[s khom do# kro\ng kiăng kơ sua mă ia.

Dong mơng hrơi hmâo apui lơtr^k tơlơi hơd^p mơda m[s plai [ia\ laih tơnap tap, dong mơng hrơi hmâo apui lơtr^k 3 bôh sang yua hrom sa bôh ia bơmun khoer anun tơlơi hơd^p mơda m[s pơplih phrâo laih”.

Ăt mơng hrơi hmâo apui mơn, [o# mơta plơi pla [ơi anai hmâo laih lu tơlơi pơplih. Hơdôm anih anom s^ mdrô gơnam tam mă yua hăng apui lơtr^k, anom pơkra măi mok hăng anom s^ gơnam tam lu mơta dưi pok, hăng lu mơta gơnam tam, lu djuai, ngă gal brơi kơ neh wa blơi prăp.

Ayong Phạm Ngọc Hưng, pô sa anom s^ mdrô gơnam tam [ơi thôn 5 Tầng brơi thâo, gơnang kơ hmâo apui lơtr^k mơ\ bruă s^ mdrô mơng sang ano# `u jing đ^ kyar hloh; djop bruă bơwih [ong huă, tơlơi hơd^p mơda mơng neh wa hmâo lu tơlơi pơplih:

“Dong mơng hrơi hmâo apui lơtr^k neh wa pha ra hloh kơ hlâo adih, hmâo tivi, kơtu ngă rơ-o\t, tơlơi hơd^p mơda ană bă hrăm hră pha ra hloh, đang hmua hlâo adih pruih hăng măi pok mă ha jăn samơ\ ră anai pruih ia hăng apui lơtr^k `u plai [ia\ dleh glar, neh wa đ^ kyar hloh kơ hlâo lu biă”.

Thôn 5 Tầng ataih mơng să Dak Rla, tơring glông Dak Mil giăm truh 30km, jơlan nao rai do# tơnap tap biă.

Bơyan hơjan, kiăng nao pơ\ să khom dar jum dar să }ư\ Knia, tơring glông }ư\ Jut.

Thôn ră anai hmâo rơbêh kơ 250 bôh sang ano# hăng 850 ]ô mơnuih, abih bang le\ djuai ania Mông hăng Dao.

Amăng hơdôm thun rơgao, yua kơ anom mă yua akă hmâo tuh pơ plai, anun tơlơi hơd^p mơda neh wa bưp lu tơlơi tơnap.

Khă hnun hai, dơng mơng ako# thun anai, glông hơdră pruih ia hăng apui lơtr^k lon ia ta dưi dăng nao pơ\ thôn 5 Tầng.

Anai le\ phun than yôm phăn, djru pơtrut đ^ kyar bơwih [ong mơnuih mơnam, pơđ^ tui tơlơi hơd^p mơda kơ m[s.

Wa Nông Thị Tuyết, Khoa git gai Ping gah thôn 5 Tầng, să Dak Rla, tơring glông Dak Mil brơi thâo: Hmâo apui lơtr^k, neh wa hmâo tơlơi gal [o#p ia pruih, mơng anun amra pơplih hơdră phun pla mơng phun pla [ia\ hrơi jing phun pla sui hrơi kah hăng kơ phê, tiu, …

Dong mơng anun prăk pơhrui glăi ăt amra đ^ tui mơn:

“Dong mơng hrơi hmâo apui lơtr^k truh ră anai tơlơi hơd^p mơda mơng neh wa ăt [ơ [rư\ hơđong mơn, neh wa mă yua apui lơtr^k amăng tơlơi hơd^p mơda, pơplih mă yua mơng phun pla [ia\ hrơi jing phun phun pla sui hrơi, tơlơi hơd^p mơda neh wa jai hrơi jai đ^ kyar hloh.

Hrom hăng apui lơtr^k phrâo dưm troă sa kơthung apui dong kiăng neh wa mă yua apui 3 pha dưi mă yua, apui lơtr^k [ơi thôn hơđong biă, khă jơlan nao rai tơnap tap ataih mơng să samơ\ hơđong mơn”.

Ơi Nguyễn Xuân Huy, Khoa Sang bruă apui lơtr^k tơring glông Dak Mil, tơring ]ar Daknông brơi thâo, ring bruă apui lơtr^k thôn 5 Tầng, să Dak Rla gah Rơwang bruă apui yua plơi pla.

Ring bruă hmâo jơlan hre\ găp [rô, hơdôm anom pơplih apui hăng glông hre\ glưh apui, pơhlôm apui yua [u djơ\ kơnong kơ amăng tơlơi hơd^p mơda ôh mơ\ `u do# djru amăng bruă bơwih [ong huă, s^ mdrô. Ơi Nguyễn Xuân Huy brơi thâo:

“Amăng hơdôm hrơi phrâo rơgao apui lơtr^k Dak Mil hmâo tuh pơ plai pơke\ apui kơ abih bang hơdôm bôh sang ano# mă yua [ơi anai, kual ataih mơng anih wai lăng măi pok apui mơng grup giăm truh 30 km, biă `u tơdah amăng bơyan hơjan nao rơbêh kơ 1 mơguah kah mơng truh [ơi kual anun.

Kiăng djơ\ hăng hơdră pơtrun hrom le\ anom apui lơtr^k pơkiăo nao sa grup mơnuih đih glăi [ơi anun kiăng djru kơ mơnuih mă yua.

Tơdah djai apui [udah hmâo tơlơi truh hne adih thơ amra pơsir pơhlôm tui tơhnal pơkă.

Hrom hăng anun, apui lơtr^k gơgrong hlâo mơng kual tơnap tap anai, gơgrong pơgang hlâo yap wot jơlan hre\ kông tơ mơng mơnuih blơi yua apui, [u pioh lom hmâo tơlơi truh kah mơng nao”.

Bruă tuh pơ plai ring bruă dăng hre\ apui lơtr^k kơ thôn 5 Tầng, să Dak Rla, tơring glông Dak Mil, tơring ]ar Daknông jing “pran gơgrong” kơtang, pơtrut đ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam [ơi kual tơnap tap.

Anai le\ tơlơi yôm phăn pioh thôn 5 Tầng hrưn đ^ tơtlaih mơng [un rin.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr