VOV4.Jarai - Kual guai kơplah wah 2 bôh să Dak Ngo hăng Quảng Trực, tơring glông Tuy Đức, tơring ]ar Daknông mơng lu thun hăng anai jing “anih anom [u hơđong” gah tơlơi bơrơsua lon mơ\, kơtang hloh le\ pơnah phao ngă bral bơngat, hmâo 3 ]ô mơnuih djai hăng 16 ]ô mơnuih rơka ruă amăng rơnu] blan 10 thun hlâo.
Bôh than ba truh yua kơ m[s đuăi hyu do# hơdư\ ]i hor nao do#, sua mă lon dlai, lom anun hơdôm bôh anom bơwih [ong dưi hmâo kơnuk kơna jao lon le\ [u đing nao ôh bruă wai lăng; bơ\ gong gai hăng anom apăn bruă le\ [u dưi wai lăng ôh.
{ơi anăp tơlơi pơplih jai hrơi jai dleh tơnap, ba truh tơlơi [u mơ-ak prong, Kơ-iăng Khoa dêh ]ar ta ơi Trương Hoà Bình hmâo nao pel e\p laih bôh nik hăng git gai tơring ]ar Daknông ta` pok pơhai rơwang bruă hơđong anih do# m[s [ơi kual Dak Ngo hăng Quảng Trực. Khă hnun hai, truh ră anai, tơlơi anun [ơi anai ăt akă hmâo tơlơi pơplih lăp yap ba mơn.
Pơdo\ng [ơi kơdư dlông, [irô mă bruă Sang bruă s^ mdrô Long Sơn pơdo\ng kơja\p, klă hiam [ơi kual 1535 gah să Quảng Trực, tơring glông Tuy Đức, tơring ]ar Daknông.
Dong mơng [ơi anai, amra lăng [uh abih bang sa kual prong prin. Khoa wai lăng Sang bruă Long Sơn ră anai le\ ơi Phạm Công Thiện.
Hăng măi djă [ơi tơngan pioh git gai mơnuih mă bruă, ơi Thiện ]râo nao pơ\ hơdôm anih kơdư glăk hmâo asa\p gluh đ^, anun le\ kual lon mơng sang bruă hmâo m[s đuăi nao do# ]i hor nao do# pơ\ anun sua mă.
Ơi Thiện brơi thâo, tơdơi rơbêh kơ 5 blan yap mơng hrơi hmâo tơlơi pơnah phao bral bơngat, ngă 3 ]ô mơnuih djai hăng 16 ]ô mơnuih rơka ruă, tơlơi anun [ơi anai ăt akă [u hơđong mơn.
Dưi hmâo Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông jao rơbêh kơ 1.000 ektar lon, ră anai Sang bruă Long Sơn kơnong kơ do# mă 300 ektar đu]
“{u hmâo hơđong ôh. Dong mơng anun truh ră anai m[s sua mă ngă đang hmua ]uh kơdư anun laih. 50 ektar đang kơ su gơ`u bu] abih laih. Kơdư [ơi anăp anai hăng gah dih le\ kơdư 400 gơ`u ]uh giong le\ pioh pla glăi phun `ông.
Phrâo tom brơi, pluh hơdôm bôh sang ano# m[s ru\i nao, sang bruă ăt nao lăi pơthâo mơn, [ơi anai [u dưi tum pơ[u\t tui anun ôh, [u dưi mă yua [ơi kual sang glăk pơdo\ng pơkra.
Ăt nao lăi mơn, ba hla kak, hră mă yua lon tơbiă, samơ\ m[s [u gưt hmư\ tui ôh, anun khom iâu telephone kơ gong gai rai pơsir. Phrâo mơguah anai ru\i rai dua pluh ]ô, kông ang nao pơsir brơi đuăi abih; dơnong na nao tui anun.”
Ơi Thiện ăt brơi thâo mơn: rơbêh kơ 1.000 ektar dlai hăng lon kyâu dưi hmâo Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông jao kơ Sang bruă Long Sơn wai lăng mă yua mơng thun 2008, truh ră anai hmâo m[s đuăi rai do# hơdư\ ]i hor sua mă abih, kơnong kơ do# 300 ektar lon.
Lom anun, hơdôm rơtuh bôh sang ano# m[s đuăi nao do# hơdư\ ]ih hor, sua mă ngă đang hmua [u djơ\ phiăn [ơi kual 1535 le\ lăi, bôh than ba truh tơlơi bơrơsuah lon sui le\ Sang bruă Long Sơn ]uk lui kông ngăn, phun pla mơng m[s mơ\ akă pơ ala glăi lăp djơ\ ôh.
Tơlơi amăng krah đang phun bôh `ông sing sang hăng dlai kyâu kơ su đut mơta lăng [ơi kual 1535, giăm anih hmâo tơlơi pơnah phao ngă 3 ]ô mơnuih djai hăng 16 ]ô mơnuih rơka thun hlâo, wa Đoàn Thị Huệ lăi:
“Kâo [ơi Thái Nguyên rai pơ\ anai dong mơng thun 2003, kâo hmâo 10 ektar lon. Ara\ng, lu mơnuih hmâo 15 ektar, 10 ektar hăng lu `u le\ hmâo mơng 5, 6 ektar.
Sang bruă Long Sơn, thun 2008 hmâo ]uk rơngiă h^ 6, 7 ektar đang phun bôh `ông sang kâo; `u phă hơdôm wot laih, glăk tơguan sang bruă pơ ala glăi. Gơ`u jao kơ Sang bruă thun 2008, samơ\ kâo ngă anai mơng thun 2003.
Sa dua mrô sang ano# hmâo sang bruă taih ]om pơkiăo đuăi anun nao bơwih [ong huă pơkon laih. Pla pla\i phun hơbơi plum giăm truh hrơi klơi mă hơbơi le\ sang bruă ]uk h^ gơ`u mơng pơnah phao.”
Lu kơdư m[s rai do# hơdư\ ]i hor sua mă lon hăng pơdo\ng sang
Rơbêh kơ 10 thun mơng tơring ]ar Bình Phước nao pơhrui blơi gơnam mă mơng đang hmua [ơi kual anai, ơi Đậu Lưu Dung thâo rơđah biă kual lon hăng thâo kơja\p tơlơi.
Hơne] mă amăng bơyan phang pơ-iă kho#t, `u yua rơdêh du\ pơgiăng gơnam pơkra mă, pơhrui mă gơnam tam, pơgiăng glăi pơ\ Bình Phước s^.
Hrim thun, pơhrui blơi hmâo năng ai `u 1000 tơn gơnam mă mơng đang hmua hơdôm bôh sang ano# m[s anun ơi Dung thâo rơđah plơi pla hrim ]ô mơnuih hăng wot bruă blơi s^ lon [u djơ\ phiăn mơng gơ`u.
“Anai le\ rơdêh hyu dlai pơkra mă mơ\ pơgiang gơnam mă mơng đang hmua neh wa hyu s^, hrim thun năng ai `u 1000 tơn hơbơi plum krô hăng bôh `ông.
Hlâo dih kâo do# [ơi kual Long Sơn, kơnuk kơna jao brơi 1000 ektar, ră anai pơ-ô [u do# dong tah mơ\ phun `ông ]a\t đ^.
M[s [ơi anai le\ sua mă ngă đang hmua, mơng Bình Phước, Đồng Nai, abih bang hmâo sôh. Phun pla biă `u le\ phun bôh `ông, ara\ng kiăng pok pơhư anih anom, hmâo dong năng ai `u 10 ektark pioh tơdơi anai mă geh gal.
{ing ara\ng blơi s^ phun pla [ơi lon. Bơhmu tu `u hlâo dih ih blơi lon hong 50 klak prak 2 ektar, samơ\ ră anai ih pla phun bôh `ông ]a\t đ^ laih, ih s^ le\ phun pla [ơi lon anun.”
Ha rơbâo tơn gơnam mă mơng đang hmua dưi pơhrui glăi hrim thun
{ơi anăp tơlơi anun, ngă tui tơlơi ]râo ba mơng Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông, tơring glông Tuy Đức pơdo\ng laih puih kơđông Kông ang [ơi kual Dak Ngo – Quảng Trực, hrom hăng anun kơtưn hơdôm khul wai lăng, pơdo\ng gru\p wai lăng mă pô [ơi hơdôm kual glăk hmâo tơlơi bơrơsua lon, kiăng pơhlôm tơlơi rơnuk rơnoa – hơđong.
Khă hnun hai, tui hăng ơi Nguyễn Thế Tuấn – Kơ-iăng Khoa Sang să Quảng Trực, tơring glông Tuy Đức, tơlơi [ơi anai ăt akă hơđong mơn.
“Kual hmâo tơlơi kơtang hloh ăt le\ kual Long Sơn mơn. M[s [ơi anun kah hăng [u hmâo m[s hơđăp [ơi să Quảng Trực ôh; abih bang rai mơng anih pơkon sôh, blơi glăi mơng hơdôm mơnuih sua mă lon ngă đang hmua hlâo dih.
Dua le\ m[s mơng să Dak Nhau, Bù Đăng, Bình Phước rai sua mă ngă đang hmua; m[s hơđăp mơng să le\ abih bang [u hmâo hơge\t ôh.
Hmâo sa dua ektar lon le\ hlâo dih sang bruă pơhrui glăi lon samơ\ [u hmâo tơlơi tu\ ư hrom ôh anun `u tui anun.
Bôh nik `u le\, hmâo lu tơlơi kiăng lăi; neh wa akă tơju\ pla samơ\ ăt lăi pla laih mơn, truh ră anai le\ sui laih, hmâo sa dua ăt mă tu\ tơlơi anai pioh ngă bruă gơ`u.”
Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr
Rơkâo kơ ơi pang, ya dôn hăng [ing gơyut lăng dong tơlơi ]ih to# tui lăi nao kơ bruă anai
Viết bình luận