VOV4.Jarai - Tlam lơ 14/11, [ơi Daknông, Khoa dêh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc hmư\ mông Jơnum Pơsur Tuh pơ alin tơring ]ar Daknông 2019.

 

Anai le\ tơring ]ar blung a mơ\ Khoa dêh ]ar ta nao hmư\ mông jơnum pơsur tuh pơ alin amăng thun anai, hăng c\ang rơmang ngă pơhưc\ lu anom bruă tuh pơ alin [ơi Daknông, kual C|ư\ Siăng.

 

Lăi nao kơ hơdôm tơlơi tơnap tap mơ\ kual C|ư\ Siăng glăk bưp, Khoa dêh ]ar ta lăi, tơlơi gêh gal pơđ^ kyar mơng Daknông prong biă mă.

 

Yua hnun, Daknông kiăng lui h^ tơlơi pơmin [u khin ngă yua tơnap đơi [udah [u dưi đ^ kyar, kiăng dong mơng anun hơmâo tơlơi pơmin, ngă pơhưc\ amăng bruă tuh pơ alin:

 

Daknông le\ tơring ]ar gah Yu\ Dơung kual C|ư\ Siăng, hơmâo lu tơlơi gêh gal c\i pơđ^ kyar bruă tuai c\uă ngui, hăng lu anih anim hiam ngă dlưh pran jua ană mơnuih ta kah hăng dơnao Ea Snô, amăng rơ-ưng C|ư\ Bluk hăng amăng rơ-ưng C|ư\ apui kơdir glông hloh kual Đông Nam Á; Đang hmua c\uă ngui Tà Đùng arăng pơhmu kah hăng ‘’Kual Tong wing Hạ Long [ơi kual C|ư\ Siăng’’…

 

 

Khua dêh ]ar ơi Nguyễn Xuân Phúc jơnum tuh pơ alin [ơi Daknông

 

Daknông ăt hơmâo tơlơi gêh gal prong pơđ^ kyar bruă mă, pơkra pơtâo c\uah, đang hmua mă yua boh thâo phrâo pơlir hăng pơkra gơnam tam, kyâo, amăng anun mă pơtâo c\uah le\ tơlơi gal prong hloh.

 

 

Khă hnun, Daknông aka [u jing anih ngă pơhưc\ arăng tuh pơ alin ôh. Tơring ]ar do\ hơmâo lu tơlơi tơnap kơ anih anom, lơm anun pơkra pơjing gơnam tam aka pơ[ut hro\m, kơ[ah mơnuih mă bruă rơgơi.

 

Yă Nguyễn Thị Thanh Huyền, Khoa prong kông ti TNHH Pơđ^ kyar ngă hmua Tơlơi hơdip hiam T&T, brơi thâo, Daknông hăng kual C|ư\ Siăng le\ kual tuh pơ alin yôm gah bruă đang hmua mă yua boh thâo phrâo mơng kông ti.

 

Khă hnun, [ơi Daknông glăk phrâo năng ai `u 7.000 ektar đang boh troh, hơdră ngă hmua aka pơlir hro\m ôh. Yua anun, Kông ti kiăng mă yua boh thâo phrâo, măi mok yôm, tuh pơ alin pơđ^ kyar hơdôm blah đang prong, pơhrui glăi lu djuai boh troh pla amu` laih anun hơmâo arăng kiăng blơi hloh kah hăng boh [ơr, măng cụt, boh ô|, boh kruăi hre\...

 

 

Hro\m hăng anun le\ mă yua boh thâo phrâo pơkra gơnam, kiăng nua gơnam đ^ [iă, ba glăi tơlơi tu\ yua kơ anom bơwih [ong hăng mơnuih ngă hmua:

 

‘’{ing gơmơi c\ang rơmang tuh pơ alin man pơdong sang măi pơkra gơnam klă [ơi kual ngă hmua, anun yơh hơdră ngă bruă phun. Kah hăng rim kual pla gơnam tam [ing ta kho\m tuh pơ alin sang măi pơkra gơnam klă, c\i pơhlôm nua đ^, gơnam dưi pioh amăng lu hrơi.

 

{ing gơmơi amra hơmâo hơdră pơhlôm gơnam klă tơdơi kơ pe\ pơhrui, tuh pơ alin blơi măi mok pơkra gơnam klă, tuh pơ alin blơi măi blockchain, hơmâo hơdră pơc\rang anih pơkră gơnam, thâo anăn gơnam hăng glông điện tử kơ hơdôm gơnam pơkra rai mơng tơring ]ar.

 

Pơhiăp [ơi mông jơnum, Khoa dêh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc hok kơdok mơ-ak yua kơ hơdôm anom bruă tuh pơ alin bơwih [ong [ơi Daknông, sa boh tơring ]ar ataih laih anun do\ tơnap.

 

Khoa dêh ]ar ta pơsit yôm khoa moa tơring ]ar e\p [uh tơlơi gêh gal ngă pơhưc\ arăng tuh pơ alin bơwih [ong. Bruă ngă pơhưc\ arăng tuh pơ alin amra yôm biă mă c\i ngă lơphet 15 thun ako\ pơdong tơring ]ar Daknông.

 

{ơi mông jơnum anai, Jơnum min mơnuih [on sang brơi hră tuh pơ alin kơ hơdôm anom bruă tuh pơ alin hơmâo mrô prăk năng ai `u 2.600 klai prăk; hră pơkôl hăng hră c\ih pioh bruă ngă hro\m hơmâo nua giăm 47 rơbâo klai prăk.

 

Khoa dêh ]ar hok mơ-ak kơ hơdôm anom bruă tuh pơ alin gah bruă ngă hmua mă yua boh thâo phrâi, yua dah tơlơi gêh gal [ơi Daknông prong biă mă:

 

‘’Tơlơi gêh gal prong hloh le\ đang hmua. Lo\n tơnah ayuh hyiăng gêh gal tui anai, lu djuai phun pla sui thun amra pơhrui glăi lu biă. Boh [ơr [ơi anai jơman biă, dưi pơhmu hăng tơring ]ar pơko\n, wơt hăng Lâm Đồng, Daklak.

 

Rơngiao kơ anun dong, hơmâo tiu, boh `ông, kơsu, boh krăi hre\, phun mắc ca…Hơdôm pluh djuai phun pla pơkra gơnam, phun boh troh glăk hơmâo [ơi anai.

 

{ing gih lăi nao bruă ngă hmua mă yua boh thâo phrâo 4.0 dong. Kâo lăng kông ti mơng Grup bơwih [ong T&T lăi nao bruă anai. Anai jing jơlan bơwih [ong yôm mơ\ Ping gah, Kơnuk kơna ta hok kơdok’’.

 

Khoa dêh ]ar ta ăt pơsit yôm mơn tơlơi gêh gal pơđ^ kyar bruă pơkra pơtâo c\uah [ơi Daknông, amăng anun hơmâo mrô bô xit prong.

 

Lăng nao hơdôm kơc\ăo bruă glăk ba glăi tu\ yua, Khoa dêh ]ar ta lăi, anai le\ jơlan bơwih [ong yôm amăng bruă pơđ^ kyar Daknông.

 

Khoa dêh ]ar jao kơ Ding jum tuh tia pơkra pơjing, Ding jum kông ngăn dlai klô hăng ayuh hyiăng laih anun tơring ]ar kơsem min, ngă hră lăi pơthâo pơsit tơlơi tu\ yua, bơdjơ\ nao ayuh hyiăng mơng hơdôm kơc\ăo bruă pơkra gơnam, kiăng hơmâo jơlan tuh pơ alin pơđ^ kyar amăng pơgi kơdih anai, pơ[uh brơi kơ Khoa dêh ]ar ta sem lăng pơsit bruă.

 

Rơngiao kơ anun, Khoa dêh ]ar ăt pơtô brơi Daknông kiăng kơđiăng pơđ^ kyar plơi prong tui hơdră mơtah, agaih, anih anom hiam, biă mă `u lơm Daknông le\ tơring ]ar hơjăn `u yơh aka [u hơmâo plơi prong, lăng anai kah hăng tơlơi pơđ^ kyar hăng tơring ]ar.

 

Kiăng pơbuă tui tơlơi hiam, kơdrưh, gru grua boh thâo mơng 40 djuai ania do\ hơdip hro\m [ơi Daknông, Khoa dêh ]ar ta git gai:

 

‘’Abih bang [ing ta kiăng ru\ pơdong pran jua pơđ^ kyar, kiăng lo\m lui tơlơi pơmin [u khin hrưn đ^ yua kơ tơnap [udah [u dưi pơđ^ kyar, kiăng dong mơnga nun [ing ta hơmâo tơlơi pơmin phrâo c\i pơđ^ kyar.

 

Hen Niê, sa c\ô đah kơmơi kual C|ư\ Siăng le\ dra ju\ hiam Việt Nam glăk dong amăng mrô anăn mơnuih hmư\ hing hloh mơng ro\ng lo\n tơnah.

 

{ing ta ăt dưi pơmin pơplih phrâo Daknông jing sa boh tơring ]ar pơdrong sah mơn ho\!

 

{ing mă bruă kơnuk kơna, ping gah, anom bruă hăng anom tuh pơ alin ăt kho\m ngă pơhưc\ pran jua, pơtrut tui tơlơi pơđ^ kyar anun, hrưn đ^ găn rơgao tơlơi tơnap blung a, ru\ đ^ tơlơi gêh gal đ^ kyar prong amăng hơdôm bruă mă mơ\ [ing ta [uh.

 

Kiăng dưi ngă tui anun, Khoa dêh ]ar ta lăi, Daknông kiăng gir pơsir klă hră pơ-ar; kho\m lăng tơlơi truh kih mơng anom tuh pơ alin le\ tơlơi truh kih mơng tơring ]ar.

 

Yua anun, tơring ]ar kho\m hơmâo mơnuih ngă bruă rơdơi c\i djru anom tuh pơ alin, anih anom s^ mdrô mơng Daknông jing hmư\ hing, gah lui tơlơi [u klă pơko\n, kah hăng anih anom.

 

Khoa dêh ]ar ta ăt git gai Daknông pok pơhai hơdră pơsir jing jơlan anăp nao mơng rong lo\n tơnah, anun le\ pơtrut đ^ kyar s^ mdrô.

 

Kho\m lui h^ tơlơi pơmin pơkra mă pô, yua mă pô, pơtrut đ^ s^ mdrô gơnam hăng ngă klă bruă mơng anom bơwih [ong hro\m, hơdôm boh sang ano\.

 

Hăng anom bruă tuh pơ alin, Khoa dêh ]ar ta git gai kiăng boh pơhiăp djơ\ hro\m hăng bruă ngă, ngă klă hră pơkôl tuh pơ alin; mă yua mơnuih mă bruă amăng tơring ]ar; ngă tui jơlan hơdră ‘’S^ mdrô hơmâo gơyut, hơmâo anih’’ pơhưc\ pran jua pô tuh pơ alin pơko\n gum tuh pơ alin [ơi Daknông.

 

Kơnuk kơna hăng gong gai kơnuk kơna Daknông lêng djru pơplih anih s^ mdrô, wai pơgang tơlơi dưi hăng ngăn drăp djơ\ phiăn mơng anom tuh pơ alin, djru pô tuh pơ alin bơwih [ong tu\ yua.

 

{ơi mông jơnum, 18 anom bơwih [ong ăt lăi pơthâo brơi prăk djru mơnuih bưp tơlơi tơnap [ơi tơring ]ar hăng bruă 15 thun ako\ pơdong tơring ]ar Daknông hăng abih tih giăm 53 klai prăk, amăng anun, hơmâo lu anom bruă djru lu biă kah hăng T&T 5 klai prăk, FLC 2,7 klai prăk, BIDV 1,3 klai prăk…

 

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr