VOV4.Jarai - Pơjưh h^ sa thun hmâo lu tơlơi gir run găn rơgao tơlơi tơnap tap yua kơ adai [u hiam klă, hơdôm hrơi laih rơgao, ană plơi pla djo\p djuai ania [ơi kual C|ư\ Siăng glak dik dăk pre c\ơkă thun phrâo laih

          Ama\ng hơdôm hrơi rơnu] thun 2016, weh nao ngui plơi Têa Djê Krâm, să Đak Rơga, ataih mơng tơring glông Đak Tô, tơring ]ar Kontum, năng ai 15 km, amra [uh ara\ng mă bruă dik dăk [ơi anai.

 

Sa khul sa khul hlăk ai tơdăm dra đ^ rơdeh thut, rơdeh kông nông, nao pơ\ hơmua pơdai nao pe\ abih boh kơ phê să do\ glăi....

 

Kiăng hơmao ]ơkă thun phrâo, ama\ng thun laih rơgao, gơnang hơmâo jơlan hdră gum djru ba mơng kơnuk kna  tuh pơ alin, pơđ^ kyar hơmua pơdai, plơi pla, hơmâo tơlơi gir run đ^ mơng neh met wa, hơmâo lu sang ano\ ama\ng plơi hơmâo gơnam [o\ng, gơnăm pioh pơkrem man pơdơng sang do\ hiam kjăp, [o# mta plơi pla pơ blih phrâo.

 

Mơak yua tơlơi hd^p hđong kjăp, amai Y Liat, Plei Têa Djê Krâm, lăi nao tơlơi pre lui  ]ơkă thun phrâo ama\ng sang ano\ pô:

 

“ }ơkă thun phrâo anai, sang ano\ kâo pre lui pơkra tơpai ]eh, nao ama\ng glăi pe\ a`a\m pơtăm, kah hăng hla boa, a`a\m hrum, pơtơi glai, adu\ huai, a`a\m pơtăm glai jing phung tha rơma juăt pe\ glăi. Hrơi do\ ama\ng sang kâo po\ [a` tek, [a` ]ưng....

 

]ơkă thun phrâo, neh met wa [ing gơmơi [ơi anai, hơmâo ako\ pơjing ngui ngor hro\m [ơi sang rông plơi, pơ pu\ nao rai tơlơi hiam drơi jăn.

 

Tơdơi plơi pla ako\ pơjing ]ơkă thun phrâo, hơdôm sang ano\ neh met wa ăt ako\ pơjing ngui ngor pơ\ sang ano\ pô mơn, jak iâu kơnung djuai, adơi ayo\ng rai mơak hro\m.

 

Tui  hăng tơlơi phiăn juăt djuai ania  Hơ- dang [ơi anai, sang ano\, adơi ayo\ng nao ]ua\ nao rai, pơ pu\ nao rai tơdruă, pơ pu\ nao rai thun phrâo, sang ano\ mă bruă pơđ^ kyar, trơi pơđao yâo mơak”.

            Plơi Ngai Ngo\, să Ia Hrung, tơring glông Ia Grai, tơring ]ar Gialai hmâo abih bang mrô mơnuih leng kơ djuai ania Jarai.

 

Ngă tui pran jua ba jơlan hlâo, khul hlăk ai pơsur klă na nao m[s mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua, hơd^p  klă đăo hiam, [u hmư\ tui, ngă tui [ing sat plư.

 

Ayong Ksor Lơ\t, Khoa git gai Khul hlăk ai plơi Ngai Ngo\, lăi pơthâo:

 

            Prăp lui ]ơkă Tết tui phiăn juăt, khul hlăk ai [ing gơmơi rơme\t agaih jơlan nao rai amăng plơi.

 

Hăng sa ]ô khoa git gai khul, kâo pơsur, tum pơ[ut hlăk ai jơnum hăng pơmut khul kiăng pơtă pơtăn nao rai tơdruă bơwih [ong, pơdo\ng plơi pla.

 

Amăng thun 2017, tơhnal pơkă mơng khul le\ hrom hăng hơdôm gru\p gơnong bruă [ơi plơi pla pơdo\ng plơi klă hiam hloh, djru pơdo\ng plơi pla phrâo.

 

Pơke\ hăng hơdôm khul, sang ano# pơtă pơtăn hlăk ai triăng mă bruă, pơđ^ kyar bơwih [ong, [u kiăo tui ara\ng hmâo pô khom hmâo mơn, hơd^p klă hiam djru gum sang ano#.

 

 

{ơi să Trang, să tơnăp tăp hloh, [ơi tơring glông Đal Đoa, tơring ]ar Gialai, neh met wa djuai ania Bahnar, hlăk pre lui hlâo dik dak ]ơkă thun phrâo.

 

Ơi  Angêl, tha plơi  Ghe, să Trang, brơi thâo, tơlơi hd^p mda neh met wa [ơ [rư\ hđong kjăp laih anun pơđ^ kyar, thun anai neh met wa [o\ng têt mơak hloh, ơi Angêl lăi tui anai:

 

“Tơlơi hd^p mơda neh met wa plơi Ghe [ing gơmơi jai hrơi pơđ^ kyar.

 

Têt truh, abih băng sanng ano\ neh met wa plơi Ghe [ing gơmơi mơak têt hro\m hăng tar [ar dêh ]ar ta.

 

{rô djơ\ thun phrâo, kâo ]ang rơmang abih băng djuai ania tar [ar dêh ]ar ta, ako\ pơjing hrơi têt mơak mơai, thâo  pơkrem.

 

Thun phrâo, pơ pu\ kơ neh met wa je\ giăm, ataih hiam drơi jăn pran jua, bơwih [o\ng huă ba glăi tu\ yua, jai hrơi đ^ nao pơ\ ana\p, man pơdơng plơi pla hiam hloh”.

            Pơmut hrom tơlơi mơ-ak ]ơkă thun phrâo, hơdôm bôh plơi pla djuai ania Êđê pơ\ să Ea Bông, tơring glông Krông Ana, tơring ]ar Daklak ăt glăk dik dak ngă giong mơn bruă tu\] rơnu] mơng thun sô.

 

Thun rơgao, yua kơ hơdôm tơlơi [u gal gah ayuh hyiăng anun bruă pla kơ phê, ngă hmua pơdai, pla a`ăm pơtam, pla kơtor mơng m[s să Ea Bông  lui ruh.

 

Khă hnun hai, gơnang kơ kơ phê  đ^ noa lu amăng hơdôm hrơi rơnu] thun, anun lu sang ano# m[s hmâo prak pơhrui glăi pioh bơwih brơi tơlơi hơd^p mơda hăng prăp lui ]ơkă thun phrâo. Ơi Y Them Hmok, [ôn Dham brơi thâo:

 

            “Kâo thâo thun anai amra le\ sa thun phrâo ]ơkă Tết mơ-ak mơ-ai, sang ano# [ing gơmơi ăt prăp lui mơn kơ thun phrâo ]ơkă tết hăng amra jak iâu ană amon, kơnung djuai rai mơ-ak hrom hăng sang ano# [ing gơmơi pioh mưn [uh tơlơi mơ-ak Tết.

 

Hrom hăng anun, [ing gơmơi ăt pơ phun hyu ]ua\ mơn neh wa, plơi pla kiăng je# giăm hăng sang ano# kơnung djuai hloh.

 

{ing gơmơi ]ang rơmang le\, truh thun phrâo 2017, bưp lu tơlơi phă amăng bruă bơwih [ong huă hăng ]ang rơmang pơhrui glăi lu kơ phê, kơ su, braih pơdai”.

 

Ama\ng hơdôm thun giăm anai, plơi Tân Hợp, să Tân Thanh, tơring glông Lâm Hà, tơring ]ar Lâm Đồng, hơmâo pơblih phrâo lu bia\ mă.

 

Lu boh sang man pơdơng hiam, nua rơbeh 1 klai prăk, jơlan nao rai tuh hăng dro\ng ktak kơ su, lu boh sang ano\ mơnuih [ôn sang [ơi anai thâo pok sang s^ mdrô gơnam tam hơmua pdai, sang [o\ng mơ`um, sang mơ`um kơ phê...

 

Hơmâo jơlan phrâo, apui lơtrik bơnga] truh pơ\ plơi pla, ]ơkă têt thun anai, neh met wa hơmâo lu tơlơi mơak. Tha plơi Ha Song brơi thâo:

 

“ Ama\ng hrơi [o\ng têt thun phrâo, neh met wa nao ]ua\ nao rai tơdrua\, pơbưp nao rai, pơ pu\ nao rai.

 

Neh met wa thâo gum gôp, thâo khăp nao rai tơdruă. Bơni kơ Ping gah, kơnuk kơna hơmâo gleng nao plơi thôn 10 Tân Hiệp, hơmâo jơlan, hơmâo apui lơtrik, djru brơi neh met wa pơđ^ kyar tơlơi mă bruă.

 

Neh met wa ]ơkă têt khom thâo pơkrem, anăm pơ hua] đơi ôh, pô kâo ăt wai lăng hiam drơi jăn pô, kiăng tơdơi hrơi têt nao mă bruă ngă hơmua dơng.

 

Pơ pu\ kơ neh met wa ama\ng thun phrâo thâo gum gôp hloh dơng, ktang hloh dơng, mă bruă đ^ nao pơ\ anap dơng”.

 

            Nao pơ\ [ôn Sar Pa, să Thuận An, tơring glông Dak Mil, tơring ]ar Daknông, giăm hmâo 400 bôh sang ano# djuai ania Bơnông ăt ngă giong laih mơn bruă pe\ kơ phê, pơkra glăi jơlan nao rai, agaih rơmet sang do#, blơi prăp gơnam tam mă yua… ]ơkă mơ-ak thun phrâo.

 

Ơi Y }ô] Mlô, Khoa [ôn Sar Pa, brơi thâo: Hơnong `u hrim sang ano# [ơi anai hmâo sa ektar đang kơ phê.

 

Neh wa thâo laih mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua, ngă đang kơ phê hmâo lu bôh hơđong rơbêh kơ 3 tơn asar kơ phê lom sa ektar.

 

Tơlơi hơd^p mơda jai hrơi đ^ kyar, neh wa pơ phun [ong Tết sit nik pơđao drơi.

 

            “{on lan [ing gơmơi pơ phun ]ơkă bơyan bơnga mơ-ak tết [ơi sang jơnum plơi pla, gum hrom atong ]ing hơgor, mơ`um tơpai ]eh, jơnum ngui bôh thâo adôh suang mơ-ak thun phrâo.

 

Hăng hơdôm bôh sang ano# ăt pơ phun [ong tết, hyu ]ua\ neh wa kơnung djuai, hơ-ư\] hmưi nao rai tơlơi suaih pral, bơwih [ong huă truh kih.

 

Tui hluai kơ tơlơi hmâo mơng hrim sang ano#, sang hmâo hmăi [ia\ amra mơ-ak ngui ngor [ong mơ`um amăng 1-2 hrơi, sang [u hmâo le\ ăt blơi mơn [e` ke\o kiăng mơ-ak, bơkơtoai bơ bư\p nao rai adơi ayong kơnung djuai neh wa amăng [ôn lan.”

Rơluch Xuân – Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr