VOV4.Jarai - Truh mông anai, dêh ]ar Việt Nam hmâo k^ pơkôl 13 tơlơi pơkă s^ mdrô mơ-ak klă rơnuk phrâo (FTA).

Kiăng mă yua hơdôm tơhnal gal [ơi abih bang hơdôm tơlơi pơkôl s^ mdrô anai, anom bơwih [ong khom sit nik gơgrong hlâo amăng bruă mă, thâo rơđah hăng mă yua.

Hăng Tơlơi pơkôl s^ mdrô mơ-ak klă yua Việt Nam – EU(EVFTA) phrâo dưi k^ pơkôl, tơlơi anun jai kiăng lu hloh dong…

Việt Nam amra hmâo ano# gal gah gơnam mă mơng đang hmua s^ kơ dêh ]ar ta] rơngiao, amu` hmâo hơdôm tơlơi rơkâo ba pel e\p phun akha gơnam tam tơdah pơ phun bruă ngă rai gơnam lu, hmâo ako# tlôn, djơ\ glông pơkă.

Tui anun mơn bôh nik `u, gơnam mă mơng đang hmua Việt Nam akă dưi pơjing pran đăo gơnang prong [ơi anih s^ mdrô kual Mi Ko#.

Rơđah biă `u kah kơ phê jing gơnam hmâo ano# gal prong mơng Việt Nam, samơ\ [ơi hơdôm bôh siêu thị, [u hmâo lu mơnuih blơi yua kual Mi Ko# ruah blơi kơ phê Việt ôh.

Tui hăng yă Miriam Garcia Ferrer, Khoa Gru\p apăn bruă bơwih [ong hăng s^ mdrô gah Khul pơlir hơbit kual Mi Ko# [ơi Việt Nam, yôm phăn hloh le\ anom bơwih [ong khom gơgrong hlâo hyu hơduah e\p lăng, pơđ^ tui bruă pơkra rai gơnam pioh djơ\ hăng tơlơi ara\ng kiăng. Yă Miriam Garcia Ferrer lăi:

“{ing gơmơi hmâo hơdôm tơhnal pơkă gah ano# klă hiam hăng pơhlôm prong biă [ơi Khul pơlir hơbit kual Mi Ko# hăng [ing gơmơi kiăng hơdôm sang bruă s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao s^ kơ kual Mi Ko# leng kơ khom ngă tui tơlơi pơkă.

Sa, dua gơnam tam mơng Việt Nam ră anai akă djơ\ hăng tơhnal pơkă mơng kual Mi Ko# mơ\ amra khom pơđ^ tui hăng prăp lui. Tơlơi anun amra pok bah amăng mut amăng kual Mi Ko#.

Tơdah djơ\ hăng tơhnal pơkă mơng kual Mi Ko#, dưi mut amăng kual Mi Ko# laih anun le\ kah hăng dưi mut abih bang hơdôm anih anom tơnap hloh pơkon”.

Amăng hơdôm tơlơi pơkă kiăng ]ơkă mă tơlơi đing nao hro\ trun mă jia mơng hơdôm FTA, tơdơi kơ CPTPP, truh tal EVFTA biă `u lăi rơđah tơlơi pơkă kơ anăn păn anih pơkra gơnam.

Anai le\ tơlơi pơkôl dua bơnah kơplah wah Việt Nam hăng Khul pơlir hơbit kual Mi Ko# anun tơlơi pơkă anai kơnong kơ mă yua hăng gơnam hmâo phun akha mơng Việt Nam.

Tơlơi anai khom ngă anom bơwih [ong đing nao le\ amăng gơnam hmâo lu mơta hmâo phun akha pha ra, [u gah lui ôh hơdôm mơta gơnam pioh pơkra dưi blơi mut mơng lu anih anom hăng khom yap nao mrô hơdôm mơta amăng rim gơnam djop pioh djơ\ hăng tơlơi pơkă anai.

Wot dua bơnah leng kơ lăng anai le\ tơlơi phun kiăng pơgang pơgăn le] pơdar amăng s^ mdrô, pơhlôm tơlơi tơpă, dưm kơnar kơplah wah hơdôm bôh anom bơwih [ong lom ngă rai gơnam hăng s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao.

Ơi Jean Jacques Bouflet, Kơiăng Khoa EuroCham Việt Nam brơi thâo, EVFTA hmâo hơdră pơgang klă hloh kơ tơlơi dưi bôh thâo ia rơgơi, tu\ yap anăn păn anih anom mơng gơnam tam hăng hơdôm bôh anom bơwih [ong kual Mi Ko# kiăng ba ngăn drăp, ba bôh thâo rai pơ\ dêh ]ar Việt Nam tuh pơ plai amăng bruă pơkra gơnam tam mă mơng đang hmua, jơlan nao rai du\ pơgiăng hăng logistic. Ơi Jean Jacques Bouflet pơtă anom bơwih [ong dêh ]ar Việt Nam:

“Tơlơi pơkôl anai hmâo sa ]ra\n kơ pơđ^ kyar kơja\p s^ mdrô hăng anai le\ sa tơlơi lông phun hăng hơdôm gơnong bruă s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao mơng Việt Nam.

{ing ta khom ngă tui hơdôm mơta hră pơ-ar djơ\ tơlơi kiăng, tơhnal pơkă pơgang anih anom do#, hơdôm bruă gơgrong mơnuih mơnam mơng anom bơwih [ong, pơhlôm hơdôm tơlơi pơkă pơhlôm kơ mơnuih mă bruă. Bôh nik le\ mơnuih blơi yua kual Mi Ko# ta` thâo biă hăng đing nao tơlơi anai”.

Dêh ]ar Việt Nam glăk hmâo prăk do# glăi mơng s^ mdrô prong [ơi kual Mi Ko#. Ră anai [ơi kual anai do\ng tal 3 gah s^ gơnam mơng dêh ]ar Việt Nam.

Hăng EVFTA, anom bơwih [ong Việt hmâo tơhnal e\p kơmlai mơng anih anom s^ mdrô anai hăng tơlơi pơkă gơgrong hlâo prong kơtang kiăng ngă tui hơdôm tơlơi kiăng pơkă mơng tơlơi pơkôl, anăm lăng anun le\ ano# ngă gun ôh.

Ơi Tạ Hoàng Linh, Khoa wai lăng bruă s^ mdrô kual Mi Ko# hăng Kual Mi Ju\, Ding jum wai lăng bruă s^ mdrô Việt Nam pơsit:

“EVFTA [u djơ\ tơhnal nao hăng abih bang djop mơnuih ôh. Tơhnal gal kơnong kơ truh hăng sa, dua ]ô mơnuih, sa dua anom bơwih [ong, sa dua anih anom đo#].

Mơnuih thâo kơja\p tơhnal amăng gơnong bruă đang hmua sit `u jing hơdôm anom bơwih [ong ngă rai gơnam tam tui hơdră phrâo hăng hơdôm anih anom pơjing hơdôm kual pla phun pla.

Yua anun EU kiăng kơjăp biă hơdôm tơlơi bơdjơ\ nao ano# pơhlôm hơdjă gơnam [ong huă, hơduah e\p phun akha gơnam, wai lăng ano# klă hiam `u”.

Pơ[u\t glăi, kiăng mă yua tơhnal mơ\ EVFTA ba glăi, anom bơwih [ong khom pơplih phrâo bruă ngă rai gơnam tam, ngă tui hơdôm tơlơi pơkă kơ bruă mă, djơ\ hăng tơhnal pơkă gơnam ba hyu s^ kơ kual Mi Ko#.

Hơdôm bôh tơhnal biă `u le\ anom bơwih [ong gơgrong hlâo thâo bôh yôm abih bang Tơlơi pơkôl tui hơdôm glông pơhing, lăi pơthâo mơng [ing juăt bruă, mơng hơdôm khul gru\p, tơdơi kơ anun mut dơlăm amăng hơdôm jơlan hơdră, hơdôm tơlơi pơkă pha ra mơng `u…

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr