VOV4.Jarai- Giăm anai, Kông ang tơring ]ar Gialai hơmâo mă lu hră lăi pơthâo mơng mơnuih [on sang kơ bruă arăng plec\ [lor amăng plang internet.

Mơng rơnuc\ thun hlâo truh thun anai, hơmâo [iă biă mă `u 20 c\ô mơnuih arăng plư mă 40 klăk prăk truh kơ 2 klai prăk. Bruă plec\ [lor anai [u djơ\ phrâo hơmâo ôh, samơ\, [ing hyu plư plec\ jai hrơi rơguăt tơgan hloh.

~u le\ pô sang anom bơwih [ong mă hơjăn [ơi plơi prong Pleiku, juăt mă yua plang internet mơng sang bruă prăk, samơ\ ayong Phan Văn Nguyên, do\ [ơi phường Yên Đỗ ăt hơmâo arăng plư mă abih prăk.

Rơnuc\ blan 5/2018, phrâo por pơhing amăng plang facebook `u s^ lo\n, ayong Nguyên hơmâo arăng mơit boh hră tơ`a blơi. Pô anai lăi pơthâo anăn `u Tâm, glăk do\ pơ dêh ]ar Mi.

Ơi Tâm anai lec\ mă yua aka [u dưi bưp ôh, yua anun, pô anai rơkâo ayong Nguyên mơ-it nao rup hră yua lo\n, hră chứng minh, hră mă prăk pơko\ng lui, laih dong [uăn amra tla hlâo 200 klăk prăk, mơ-it tui anom mơ-it prăk jar kmar.

Tui hăng tơlơi arăng pơtô brơi, ayong Nguyên mut nao jơlan link hơmâo mrô hrup hăng plang web mơ-it prăk pơ dêh ]ar tac\ rơngiao western union.com.

Tơdơi kơ c\ih abih bang anăn păn, anih do\..., mrô mơ-it prăk hăng mrô OTP (kah hăng mrô hơgom hơjăn ta đôc\ thâo c\i pơsit bruă mơ-it prăk, yua mă sa wơt đôc\ mơng sang bruă prăk), tô| tơnô| arăng kah pơđuăi prăk ayong Nguyên truh 48 klăk prăk.

Rơngiă prăk, ayong Nguyên bral biă mă, lơm `u c\ih pơthâo abih anăn păn, anih `u do\ amăng plang web arăng pơ [lor mă, pô plec\ [lor anai hrong mut nao amăng mrô mơ-it prăk mơng ayong anai c\i dop mă prăk:

‘’Kâo [u pơmin, [u đing đăo dong tah, yua pô pơ [lor ngă hrup hăng ta dong jing pô nao mă prăk mơ-it mơng `u. {ing gơ`u pơjuă nao pơjuă rai, mơ-it kơ ta hră visit mơng [ing gơ`u kiăng ta hơđong pran.

Yua anun yơh, jing kâo [u pơmin hơget dong tah. Lơm arăng mơ-it rai plang web kiăng ta c\ih djo\p mơta anăn păn, anih do\, anun le\ plang web pơ [lor mă plang web mơ-it prăk jar kmar.

Mrô anih anom blung a le\ djơ\ kơnar, samơ\ lăng glăi mơng măi telephôn rơngiă h^ anăn gah tlôn.

Kâo c\ih nao abih anăn păn amăng mrô mơ-it prăk. Lơm c\ih mrô OTP, kâo do\ djưng djư mơn, kâo glăk c\ih anăn c\i mă prăk, [u pơmin lơi arăng plec\ c\i mă prăk’’.

Ayong Nguyên (buh ao kô|) pô anom bơwih [ong, juăt mơ-it prăk amăng plang internet mơng sang bruă prăk samơ\ ăt hơmâo arăng plư mă abih prăk

Rơnuc\ blan 8/2018, hơmâo sa c\ô mơnuih iâu telephôn kơ sang ano\ amai Nguyễn Thị Huyền, do\ [ơi phường Thắng Lợi, plơi prong Pleiku, `u lăi `u mă bruă gah anom tơhan pôlih hơduah e\p kơđi, gah Ding jum kông ang.

Tui tơlơi pô anai, amai Huyền glăk hơmâo arăng pel e\p kơđi gah bruă s^ mdrô c\a c\ot jrao ma tuý.

Tơdơi kơ hmư\ arăng pơhu\i hlâo c\i ngă le\ kơdrưh `u hăng ngă tơlơi sat kơ sang ano\ amai Huyền, laih dong [uh amai gơ\ brial bơngăt, hu\i biă yơh, jing gơ`u kiăng kơ amai gơ\ mơ-it prăk amăng mrô pioh prăk c\i bơwih brơi bruă pel e\p kơđi.

Hu\i kơtang đơi, amai Huyền nao pơ sang bruă prăk mơ-it 161 klăk prăk amăng mrô 19032062259091, hơmâo anăn Bùi Văn Long, [ơi sang prăk Techcombank Hà Nội:

‘’{ing gơ`u lăi kiăng kâo pơhaih rơđah bruă, anun kah [ing gơ`u mơng djru pơsir kơđi brơi. S^ mdrô ma tuý do\ amăng sang mơnă tui kơ djai mơtăm, [udah arăng pơdjai hlao.

Kâo hu\i mơn kâo [u hơmâo tơlơi soh ôh mơ\ arăng ngă kơ ta jing hơmâo tơlơi soh. {ing gơ`u lăi ih hơmâo prăk hơdôm hơpă amăng mrô prăk, ih kho\m nôp pơ [ing gơmơi amăng mrô prăk mơng sang pioh prăk kơnuk kơna.

Tơdah ih huăi hơmâo tơlơi soh, [ing gơmơi amra ba glăi prăk, huăi mă kơmlai ôh. Ih hơmâo tơlơi soh le\, arăng amra mă hlao prăk.

Kâo pơmin kâo huăi hơmâo tơlơi soh hơget ôh, yua hnun kâo mơ-it nao kiăng [ing gơ`u pơsir kơđi brơi, giong anun [ing gơ`u ba glăi kơ ta’’.

Pô plư plec\ pơhiăp kah hăng bruă ta bơwih [ong blơi s^ gơnam biă mơtăm

Tui hăng Anom bruă tơhan pôlih Hơduah e\p kơđi rung răng mơnuih mơna, Kông ang tơring ]ar Gialai, dong mơng rơnuc\ thun hlâo truh ră anai, anom bruă hơmâo lu hră pơ-ar lă pơthâo mơng giăm 20 c\ô mơnuih arăng plec\ [lor amăng plang internet hăng telephôn hăng mrô prăk mơng 40 klăk prăk truh kơ 2 klai prăk.

Khă hnun, sit nik mrô mơnuih arăng plư plec\ lu hloh dua wơ\t. Yua mlâo hiâo kơ gơyut gơyâo, kơnung djuai, yua anun [u khin nao lăi pơhmư\ pơ anom bruă kơnuk kơna.

Tơlơi dưm knar mơng hơdôm bruă plec\ [lor anai le\ lêng kiăng mơ-it prăk lơm yang hrơi tlam. Abih bang pô arăng plư mă lêng kơ [u hmao ngă hră pơ-ar c\i pơgăn h^ bruă arăng plư mă prăk laih anun [u hmao lo\m lui ôh mrô c\ih amăng plang internet kah hăng bruă hơmâo hăng ayong Phan Văn Nguyên:

‘’Kâo ăt hmao mơn đuăi nao pơ sang bruă prăk, gơnang kơ sang bruă prăk djru ba, samơ\ lơm nao le\ sang bruă prăk kiăng ngă lu hră pơ-ar biă, tom kiăng ngă hră khoă abih mrô mơ-it prăk, hơmâo hră pơsit mơng kông ang.

Abih mông tlam, kâo nao pơ anom bruă kơnuk kơna lăi pơthâo le\ [u dưi mă hlao lơi hră khoă mrô mơ-it prăk, kho\m tơguăn truh hrơi sa.

Hrơi năm hăng hrơi tơjuh le\ [u hmao pơsir bruă ôh. Amăng mông anun, pô plec\ kơ ta hmao suă mă prăk baih’’.

Pô plư plec\ pơhiăp kah hăng bruă ta bơwih [ong blơi s^ gơnam biă mơtăm

Anom bruă Tơhan pôlih pel e\p kơđi ngă rung răng mơnuih mơnam, Kông ang tơring ]ar Gialai ju\ yap, hơmâo 4 mơta plec\ [lor amăng plang internet hăng telephôn.

Anun le\ pơ [lor mă [ing sang sang kông lăi ta djơ\ gơnam arăng brơi đôc\; pơ [lor mă blơi [udah s^ gơnam online; ngă mă pô hơduah e\p kơđi, kông ang; ngă mă mơnuih do\ pơ dêh ]ar tac\ rơngiao c\i djru ba [ing tơnap, [udah do\ bơnai Việt Nam mơit gơnam nao pơ anom wai lăng bruă s^ mdrô rô nao rai hăng tac\ rơngiao, [udah hăng rơdêh pôr c\i plư mă gơnam. Tơlơi plư plec\ anai [u djơ\ phrâo hơmâo ôh, samơ\ jai hrơi [ing gơ`u plư rơgơi hloh’’.

Rơngiao kơ anun, pô plư arăng juăt yua hră chứng minh ngă mă c\a đôc\ c\i ngă hră mơ-it prăk ATM, [udah yua sim [lor đôc\, facebool ngă mă [lor mơn c\i pơhiăp nao rai.

Mrô prăk [ing gơ`u plư mă [ing gơ`u mơ-it nao lu sang bruă prăk, giong anun [ing gơ`u nao suă mă [ơi măi ATM pơ dêh ]ar tac\ rơngiao. Thượng tá Trần Trọng Sơn, Khoa Anom tơhan pôplih hơduah e\p kơđi, Kông ang tơring ]ar Gialai pơtă hlâo kơ ană plơi kiăng kơđiăng lơm pơhiăp hăng pô ta [u thâp, c\i wai lăng ngăn drăp klă hloh:

‘’Ană plơi anăm brơi ôh arăng lăng rup, anăn păn, hrơi tơkeng, anih anom ta do\ amăng plang internet. Lơm mă yua mrô mơ-it prăk amăng sang bruă prăk, biă mă `u hơdôm sang bruă prăk mơ-it prăk pơ dêh c\ar tac\ rơngiao ta kho\m djă hơgo\m mrô pioh prăk.

Tal klâo le\, [ing pơ [lor mă mơnuih hyu hơduah e\p kơđi mơit nao tơlơi pơhing hơmâo pô tơgu\ kơđi, mă pơko\ng jăng jai hơget thơ, [ing ta anăm pơmin sit mơtăm ôh mơ\, ta kho\m lăi pơthâo pơ anom bruă kông ang’’.

                                                               Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr