VOV4.Jarai - {ơi kual }ư\ Siăng, tha plơi jing pô dưi hmâo plơi pla ruah brơi mơnuih mơbruă, hmâo ara\ng đăo gơnang lu gơgrong tơbiă pơsir hơdôm mơta tơlơi mơng plơi pla tui tơlơi phiăn đưm, ]ung ba plơi pla djă pioh tơlơi rơnuk rơnua hăng pơđ^ kyar.

{ơi guai lo\n ia mơng tơring ]ar Gialai, bruă mă mơng [ing tha plơi jai dưi pơsit lom gum hơgo#p yôm phăn amăng bruă pơgang pô, tơlơi rơnuk rơnua hơđong hăng bơwih [ong mơnuih mơnam [ơi guai lo\n ia.

Hmâo laih mơng lu thun hăng anai, tha plơi ơi R]om Tik, [ơi plơi Mok Đen, să Ia Dom, tơring glông Đức Cơ, tơring ]ar Gialai juăt gum hrom hyu tir, pơgang guai lo\n ia hrom hăng [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan Puih kơđông pơgang guai lo\n ia [ơi bah amăng jang guai jar kơmar Lệ Thanh.

Ơi Tik brơi thâo, neh wa amăng plơi hơd^p mơda, bơwih [ong huă ngă đang hmua rôk tui glông guai lo\n ia le\, hơdôm mơnuih thâo rơđah rim ]ra\n lo\n, thâo rơđah hăng ta` hloh djop bruă [ơi guai lo\n ia.

Yua anun, lom Ling tơhan pơgang guai lo\n ia pơsur plơi pla gum hrom pơgang guai lo\n ia le\, tha plơi mơ-ak biă pơsur neh wa amăng plơi anăp nao hăng lu tơlơi pơhing hmâo lăi pơthâo glăi kơ ling tơhan pơgang guai lo\n ia pơsir.

Guai lo\n ia hơđong le\ tơlơi mơ-ak mơng Ling tơhan pơgang guai lo\n ia, ăt le\ tơlơi mơ-ak mơng neh wa plơi pla:

“Kâo pơsur mơnuih [ôn sang să guai lo\n ia ngă adơi ayong hăng ling tơhan pơgang guai lo\n ia.

{ing gơmơi gum hrom ngă tui hơdră pơtrun pơgang go\ng po\ng guai lo\n ia, jao kơ gru\p wai lăng mă pô hmao tlôn thâo hơdôm tơlơi [u hơđong [ơi guai lo\n ia kiăng hmao tlôn lăi pơthâo glăi kơ mơnuih apăn bruă tơhan pơgang guai lo\n ia pơsir”.

Tha plơi ơi R]om Tik hăng [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai lo\n ia hyu tir [ơi guai dêh ]ar

Hăng tha plơi yă Ksor H’ Lâm, sa amăng mrô [ing đah kơmơi ngă tha plơi [ơi kual }ư\ Siăng, `u hmâo laih giăm truh 30 thun ngă tha plơi yôm phăn anai mơng plơi Krông, să Ia Mơr, tơring glông }ư\ Prông.

Amăng 30 thun anun, hăng tơlơi pơtô ba mơng tha plơi H’ Lâm, plơi Krông hăng hơdôm bôh plơi pla jum dar dưi djă pioh tơlơi hơđong, tơlơi hơd^p mơda bơwih [ong huă jai pơplih phrâo.

Hmâo ha tal le\ ngă ling tơhan, hmâo pơkă grat Thượng uý anun `u thâo rơđah kơ bruă pơtô ba m[s.

Kiăng m[s tui, hmư\ hăng ngă tui hơdră pơtrun, jơlan gah, hơdră bruă, tơlơi phiăn mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna, `u ba jơlan hlâo na nao, `u nao pơ\ rim sang m[s ră ruai, pơtô lăi.

Hăng hơdôm bôh sang ano# tơnap tap, `u e\p djop tơhnal djru ba kiăng gơ`u hrưn đ^, đa le\ djru braih, đa le\ brơi hra măm, lu sang ano# dưi `u brơi tom rơmô pioh rông.

Hăng tơlơi tơpă sit pran jua, ngă gru hlâo, hmâo ara\ng đăo gơnang jai hrơi dưi pơđ^ tui hăng ba glăi bôh tơhnal pơsur, lăi pơhing amăng pơgang guai lo\n ia jai prong tui:

“Pơgang tơlơi rơnuk rơnua guai lo\n ia, hơđong pơhlôm amăng mơnuih mơnam le\ ta ăt thâo kơja\p mơn hơdră pơtrun, jơlan gah mơng gưl dlông. Biă `u tơlơi rô nao rai, yua kơ ta [ơi anai giăm hăng m[s dêh ]ar Kur, dua bơnah ăt hmâo rô nao rai mơn.

Gah kơdih ăt hmâo kơnung djuai gơ`u gah anai mơn, gah anai hmâo kơnung djuai gơ`u gah kơdih mơn.

Yua anun ta khom lăi pơthâo kơ m[s dua bơnah lom rô nao rai [u ngă sat kơ m[s, kơ lo\n ia ôh. Bơhmu tu `u bưp [ing sat hne adih thơ gơ`u lăi pơhing hă ta đuăi h^, ta anăm hmư\ tui ôh”.

Tha plơi yă Ksor H’ Lâm jing anih gơnang kơ să guai lo\n ia Ia Mơr djă kơja\p tơlơi hơđong hăng pơđ^ kyar

Tơring ]ar Gialai hmâo jơlan guai lo\n ia ataih rơbêh kơ 90km, găn rơgao 7 bôh să mơng 3 bôh tơring glông hăng 10 djuai ania adơi ayong do# hơd^p mơda, giăm hăng dêh ]ar Kur.

Rôk tui glông guai dêh ]ar, ră anai hmâo 40 ]ô tha plơi hmâo pran đăo gơnang amăng lu bruă. {ing tha plơi le\ hơdôm mơnuih ngă gru ba jơlan hlâo pioh ană tơ]ô, kơnung djuai hăng m[s hrăm tui.

Anai dưi lăi le\ hơdôm bôh than phun, ba jơlan hlâo amăng hyu lăi pơhing, pơtô pơhrăm, pơsur m[s lăng yôm pran jua kơđiăng, gum hrom klă bruă pơgang pơgăn [ing ngă soh, hơdôm bruă ngă soh tơlơi pơkă [ơi guai lo\n ia, ngă tui ba glăi bôh tơhnal bruă “Abih bang m[s gum hrom pơgang pô lo\n ia, rơnuk rơnua guai lo\n ia amăng rơnuk phrâo”, hơdôm bruă wai lăng pô tơlơi rơnuk rơnua, gru\p pơsir kơđi tơlơi, pơgang pơgăn đuăi nao ]a pơ\ dêh ]ar ara\ng.

Thiếu tá Trần Mạnh Hà, Pô apăn bruă kơđi ]ar Puih kơđông pơgang guai lo\n ia Ia Pu], {irô git gai bruă Khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Gialai brơi thâo, gơnang kơ ngă tui bruă mơng hơdôm tha plơi, glông guai lo\n ia mơng Puih kơđông wai lăng dưi djă pioh tơlơi hơđong, pơhlôm:

“Amăng hơdôm thun rơgao, anom bruă lăi pơthâo abih, ngă tui tơpă tơlơi ]râo ba mơng gưl dlông, ngă klă na nao bruă pơ phô kơ gưl ping gah, gong gai [ơi anai, gum hrom kơja\p hăng hơdôm bôh anom, khul ling tơhan [ơi anai kiăng iâu pơhrui pran kơtang abih bang m[s gum hrom pơgang pô, tơlơi rơnuk rơnua guai lo\n ia, hơđong pơhlôm mơnuih mơnam [ơi plơi pla.

Amăng anun, biă `u đing nao [ing tha plơi, khoa [ôn, mơnuih đăo gơnang, jing hơdôm mơnuih hmâo bruă mă, bôh yua abih pran jua yôm phăn amăng tơlơi hơd^p mơda mơng neh wa djop djuai ania [ơi plơi pla”.

Hrom hăng hơdôm khul gơgrong bruă anai, [ing tha plơi [ơi glông guai lo\n ia mơng tơring ]ar Gialai glăk dưi ngă tui bruă mă mơng pô.

Mơng anun, djru yôm phăn amăng bruă pơdo\ng, pơgang hăng pơđ^ kyar kơja\p kual guai lo\n ia mơng dêh ]ar ta./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr