VOV4.Jarai - Plei Ơp, gah phường Hoa Lư le\ sa bôh plơi djuai ania Jarai do\ng amăng krah plơi prong Pleiku, tơring ]ar Gialai.

 

Amăng tơlơi pơplih rim hrơi mơng plơi prong ]ư\ siăng Pleiku, plơi Ơp ăt djă pioh mơn kơ pô hơdôm gru hiam sô hơđăp hăng hmâo lu pha ra mơng plơi.

 

Hơdôm thun je# hăng anai, m[s Plei Ơp hmâo ngă tui laih ano# gal kiăng pơđ^ kyar bruă tuai ]ua\ lăng bôh thâo, ]uă lăng plơi pla.

 

Tơlơi anai djru m[s đ^ rah prăk pơhrui glăi mơ\, do# djru djă pioh, lăi pơhư\] bôh thâo đưm Jarai.

           

Hơdôm hrơi bơyan bơnga anai, tơlơi mơ-ak pơdah rơđah [ơi [o# mơta hơdôm mơnuih amăng Plei Ơp, plơi tuai ]ua\ lăng bôh thâo, plơi pla mơng plơi prong Pleiku. Rim hrơi, hmâo lu [ia\ truh mơn pluh gru\p tuai hyu ]ua\ lăng nao pơ\ plơi.

 

Rai pơ\ anai, tuai dưi ]uă lăng sang rông, anih pơdah hơdôm phiăn juăt ngă yang yôm phăn mơng ană plơi.

 

Kiăo tui le\, hơduah e\p lăng kual pơsat kiăng thâo lu hloh phiăn juăt dor mơnuih djai pha ra mơng djuai ania Jarai hlâo adih.

 

Anih anom ]ua\ lăng dong le\ ia ]ơnang Ia O, anih m[s ăt juăt nao rao mơnơi, bôh sum ao, bơra\ ruai nao rai kơ bruă đang hmua amăng rim rơnu] mông ]ơtlam. Plei Ơp dưi pơgang mơng dua ]roh ia Ia Nil, Ia Nat.

 

Klung hu\p Ia Lâm pơjing rai hơdôm jơlan we\ wo\ kah hăng jao amăng plơi hmâo pơjing rai laih gru hiam klă hiam, pha ra ngă tuai [u her đuăi.

           

Nghệ nhân R]om Geh brơi thâo, mơnuih amăng plơi Ơp hlâo adih kơnong juăt hăng bruă đang hmua, samơ\ ră anai, gơ`u ăt pơ phun gum hrom pơđ^ kyar mơn bruă wai lăng tuai ]ua\ ngui.

 

Hlăk ai tơdăm amăng plơi ngă bruă pơtô brơi kơ tuai, ba tuai hyu ]ua\ lăng hơdôm anih anom tuai ]ua\ lăng.

 

Đah kơmơi tơnă hpbai pioh pu\ kơ tuai. Dong mơng hrơi pơđ^ kyar bruă tuai ]ua\ ngui, prăk pơhrui glăi mơng m[s amăng plơi ăt dưi pơplih phrâo lăp yap ba mơn:

           

“Dưi hmâo hơdôm bôh sang jưh tuai amăng plơi jak iâu nao atông ]ing brơi kơ tuai hmư\ rim tlam mơmot.

 

Mơ-ak biă yua kơ tơdơi kơ sa hrơi mă bruă dleh glar pơ\ đang hmua glăi gru\p atông ]ing hơdor pơdah brơi kơ tuai lăng, yua kơ plơi Ơp le\ plơi tuai ]ua\ ngui juăt bơwih brơi kơ tuai.

 

Hlâo adih ]ing hơgor mơng ơi yă, hmâo ha tal wor bit h^, lui raih, samơ\ ră anai rim rơwang hrơi tơjuh, rim hrơi [ing gơmơi leng kơ dưi atông pơdah brơi ara\ng lăng.

 

{ing gơmơi mơ-ak biă hăng hyơ hyor pran jua dưi pơdah atông ]ing hơgor, adôh suang rim wo\t hmâo tuai nao hơduah e\p lăng bôh thâo đưm, phiăn juăt mơng djuai ania Jarai [ơi plơi Ơp [ing gơmơi”.

           

Amăng plơi Ơp ră anai hmâo 6 bôh sang jưh tuai kah hăng sang Jarai đưm. Ayong Kpuih Kinh, wai lăng sang jưh tuai }ơrao, brơi thâo, abih bang hơdôm a`ăm [ong amăng sang jưh tuai leng kơ hơbai tui phiăn juăt djuai ania Jarai đưm, hăng asơi hrong, mơnu\ om, hlă plum hna, trong ph^, a`ăm mơnong un dlai om amăng đing pơ-o.

 

Hơdôm bôh sang Jarai đưm leng kơ pơkra hăng hram, kyâu, tui djơ\ phiăn juăt pơkra sang do# mơng djuai ania Jarai.

 

Rim rơnu] rơwang hrơi tơjuh, sang jưh tuai pơ phun mlăm pơdah atông ]ing hơgor, jơnum ngui bôh thâo plơi pla.

 

Abih bang hơdôm tơlơi anai djru tuai dưi hơd^p amăng bôh thâo đưm, tơlơi adôh suang pha mơng djuai ania Jarai [ơi kual }ư\ Siăng:

           

“Tuai rai pơ\ anai [u djơ\ kơnong kơ [ong a`ăm hơdjă, hơdôm `ăm [ong pha ra mơng djuai ania Jarai kah hăng asơi hrong mơnu\ om, un phang [ơi pra, hla plum hna… ôh mơ\, do# lăng [uh gru bôh thâo đưm mơng djuai ania Jarai, nh^p amăng bôh thâo đưm ]ing hơgor kiăng mưn [uh tơlơi sit nik, ano# hmâo mơng djuai ania Jarai.

 

Biă `u, rim mơnot hrơi 6 hmâo jơlan hơdră bơkơtuai mơ-ak kơplah wah [ing tuai hăng [ing thâo bruă đưm, [ong huă hrom, ngui ngor adôh suang hrom”.

           

Tha plơi Siu Núi brơi thâo, plơi Ơp hmâo 105 bôh sang ano# m[s hăng rơbêh kơ 500 ]ô mơnuih, abih bang le\ djuai ania Jarai.

 

Ră anai, hrom hrom hăng bruă pơgang hơdôm ring bruă bôh thâo pha ra, m[s Plei Ơp hmâo pơ plih laih, ngă gal brơi kiăng pơlar bruă tuai ]ua\ lăng.

 

Plơi Ơp [un run đưm adih ră anai dưi pơplih phrâo hăng jơlan [ê tông prongửơhaih 8 met găn rơgao mơng ako# truh kơ rơnu] plơi.

 

Hrom hăng anun, sang do# mơng m[s [ơi anai dưi pơkra glăi, kih rơmet rơgoh, rơguăt, amra jing sa homestay anet djơ\ hăng tơlơi kiăng hơduah e\p bôh thâo plơi pla mơng tuai hyu ]ua\ ngui. Tha plơi Siu Núi mơ-ak lăi:

           

“Ră anai tơlơi hơd^p mơng m[s pha ra hăng đưm laih, ră anai tơlơi hơd^p khom hmâo prăk, mah.

 

Mơnuih [ôn sang Plei Ơp hlâo adih kơnong kơ thâo đang hmua đo#], samơ\ ră anai hmâo laih prăk pơhrui glăi mơng bruă ]ơkă hăng bơwih brơi kơ tuai mơng ataih rai.

 

Gơ`u hyu hơduah e\p, hơduah lăng sang rôbng, pơsat hăng bôh thâo đưm mơng djuai ania Jarai.

 

Ană plơi tlam glăi mơng mă bruă ]ơkă tuai hăng pơdah atông ]ing hơgor, hơbai hơdôm a`ăm [ong tui phiăn juăt djuai ania Jarai.

 

Lu tuai nao gơ`u kiăng [ong huă hrom hăng om a`ăm hăng neh wa hơdôm a`ăm hla rok dlai, areng hmua ia hơdjă hăng mơng dlai klô.

 

Neh wa hmâo bruă mă dong mơng bruă ]ơkă hăng bơwih brơi kơ tuai kiăng e\p [ơ [ia\ prăk mă yua”.

           

Ơi Huỳnh Hội, Kơ-iăng Khoa Khul wai lăng tuai ]ua\ ngui tơring ]ar Gialai brơi thâo, thun phrâo anai, Plei Ơp le\ sa amăng 7 bôh plơi neh wa djuai ania [ia\ [ơi tơring ]ar Gialai dưi tuh pơ plai pơđ^ kyar tui jơlan gah tuai ]ua\ lăng bôh thâo đưm, ]ua\ lăng plơi pla.

 

Kiăo tui anun, hơdôm ano# pha ra kơ bôh thâo đưm, tơlơi adôh suang hmâo mơng hlâo [ơi anai dưi đing nao djă pioh, ngă tui:

           

“{ia\ đo#] [uh amăng sa plơi prong hmâo sa bôh plơi neh wa djuai ania [ia\ do# hơd^p mơda lu mơnuih, do# hơnong tui anun.

 

Lom tuai nao pơ\ plơi neh wa djuai ania [ia\ le\ gêh gal biă. Tơdah iâu dưi pơhrui m[s gum hrom ngă bruă tuai ]ua\ ngui hă m[s pơdo\ng pơkra sang, kiăng tuai nao amra [ong huă hrom, do# hrom, tơnă hơbai mă pô.

 

Mơnuih [ôn sang rong thâo mă kơ jơlan glông hăng lu mơta. Gong gai, m[s hăng hơdôm jơnum min, gơnong bruă gum hrom anun kah mơng dưi ngă pơhư\] tuai ]ua\ lăng”.

           

Hăng pơsit jơlan gah anai, Plei Ơp glăk pơđ^ kyar bruă wai lăng tuai ]ua\ ngui kơja\p phik, pơđ^ rah tơlơi hơd^p mơda, laih anun djru djă pioh rah hăng lăi pơhư\] bôh thâo phiăn juăt đưm mơng djuai ania Jarai truh hăng lu tuai hyu ]ua\ ngui amăng lo\n ia ta hăng dêh ]ar ta] rơngiao./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr