VOV4.Jarai - {u hmâo “apui lơtr^k – jơlan – sang hră – sang ia jrao”, rin rơpa, pơmin hmâo [ơi kual ]ư\ siăng, kual asue\k, ataih đo#], samơ\ bôh nik anai pung kơ hmâo [ơi plơi Suối Cạn pơ\ tơkai ]ư\ Plong, kơnong ataih mơng kual krah tơring glông Phú Thiện, tơring ]ar Gialai năng ai `u 5km.

Rơwang dir wir rin rơpa, lu ană, [u hmâo hrăm hră laih anun rin rơpa [ơi anai akă [u thâo hơbin mơn amra pơđut h^.

Plơi Suối Cạn [ơi tơkai ]ư\ Plong, hăng rơbêh kơ 30 bôh sang ano# djuai ania Jarai, hơd^p plah amăng kual lon abih bang 5 ar lon. Neh wa rai mơng hơdôm anih anom pha ra hăng pơanăn mă plơi tui ]roh ia giăm anun.

Khă kơnong kơ ataih mơng krah tơring glông Phú Thiện năng ai `u 5km samơ\ plơi anai do# mă ha jă păn `u đo#], kơ[ah lu mơta biă `u apui lơtr^k, jơlan nao rai, sang hră, sang ia jrao. Amai Rmah H’ Ngái [ơi plơi Suối Cạn, să Ia Sol, ruai glăi:

“Kâo do# pơ\ anai sui laih, 18 thun laih. Hlâo adih do# le\ sang ano# tơnap tap biă, [u hmâo lon, kâo hyu mă bruă ara\ng na nao, bơwih [ong huă tơnap tap biă.

{ơi yu\ adih, amăng plơi am^ pô [u hmâo lon. Lom am^ ama ăt s^ lui abih mơn, dua rơkơi bơnai khom hyu e\p [ong huă [ơi anai”.

Amai Rmah H’ Ngái glăk pi tơ]ô `u

Ba tơngan uă ia mơta, wa Siu H’ Khe\o, sa amăng hơdôm mơnuih blung a nao do# [ơi kual Suối Cạn hơd^p mơda brơi thâo, khă bơngo\t mơn kơ pơgi kơdih anai mơng [ing ]ơđai tơkeng rai [ơi plơi samơ\ neh wa ăt kah hăng lu mơnuih khom ruah mă tơlơi hơd^p mơda [ơi anai yua kơ [ia\ biă `u do# hmâo lon pioh pơdo\ng sang:

“Kâo rai do# pơ\ anai rơbêh kơ 20 thun laih. Tơnap tap biă kah mơng rai pơ\ anai samơ\ [ia\ biă mă `u do# hmâo hmăi lon pơdo\ng sang, do# hơd^p mơda.

Lăng [ing ]ơđai [ơi anai, kâo tơnap juăt laih huăi ôh, samơ\ lăng [ing gơ`u tơnap kâo ăt rơngôt mơn samơ\ hn^ mơng ngă.

Tơring glông, să ăt pơsur glăi pơ\ kual hrak sa\ mơn, samơ\ nao pơ\ anun lon mơng hơpă mă pioh do#. Tơdah Kơnuk kơna ngă gal brơi, hmâo lon, hmâo sang le\ neh wa [ơi anai glăi abih laih, glăi brơi kơ ană bă hrăm hră”.

Tơlơi hơd^p lu ană mơng sa bôh sang ano# amăng plơi Suối Cạn

Hơd^p [ơi anih pơdo\ng plơi ha jăn apăn, rin rơpa, lu ană hăng [u hmâo hrăm hră glăk jing hơdôm tơlơi [u hơđong [ơi plơi Suối Cạn.

Plơi hmâo giăm truh 80 ]ô ]ơđai muai, samơ\ abih bang kơnong kơ wơwir amăng plơi, nao hrăm tu\ mơng hmâo đo#], anun khă hrăm anih 4, anih 5 hai ăt kah hăng [u thâo hră mơn.

Kah hăng sang ano# amai R]om H’ Preo hmâo truh 6 ]ô ană, ană prong hloh 18 thun, anet [ia\ biă mă `u 4 thun. 3 ]ô ană do# glăi hrăm gưl sa samơ\ kiăo tui amai [iă đo#] gơ`u nao sang hră hăng akă dưi pơđok hruaih, ]ih thâo ôh:

“{ơi anai tơnap tap biă mơ\, kiăng nao hrăm hră le\ khom nao pơ\ sang hră ataih mơng plơi mơng 4-5 km, bơyan hơjan jơlan glu\t hlu\, ]roh ia đ^ prong, [ing ]ơđai [u dưi nao sang hră.

Juăt `u le\ [ing ]ơđai khom djru am^ ama mă bruă sang laih anun kiă rơmô, hyu mă bruă ara\ng apah anun nao hrăm hmâo mă hơdôm hrơi laih anun pơdơi yơh. Kah hăng ană kâo hơdôm ]ô nao hrăm anih 3, anih 5 anun samơ\ ]ih, pơđok [u hre] ôh”.

}ơđai muai [ơi Suối Cạn [iă đo#] nao pơ\ sang hră

{u hmâo nao sang hră [udah pơdơi hrăm hră ta` ăt ba truh [u klă mơn [ing ]ơđai [ơi plơi Suối Cạn juăt pơdo# rơkơi bơnai mơng 15-16 thun kah hăng tơlơi 3 ]ô ană đah kơmơi amai Rmah H’ Ngái.

{ing am^ ama ]ơđai do# ngek muai ăt [u hmâo đing nao mơn kơ kơ]a\o bruă [a\ ană [ia\, ană hui hăng hmâo tơlơi pơmin jai tơkeng lu ană jai mơ-ak. 5 ]ô ană, 7 ]ô ană đa truh kơ 10 ]ô ană ăt jing tơlơi juăt laih [ơi plơi anet aneo anai.

Tui hăng ơi Phạm Văn Quyến – Khoa Jơnum min m[s să Ia Sol, tơring glông Phú Thiện, să hmâo thâo mơn tơlơi [ơi plơi Suối Cạn mơng sui samơ\ akă dưi ba tơbiă ôh bruă pơsir ba glăi bôh tu\ yua. Yua kơ anai le\ plơi pơdo\ng mă ha jăn, ngă đang hmua [ơi anai [ia\, [ơi adih [ia\.

Dong mơng hơdôm ]ô mơnuih do# hơd^p, Suối Cạn dơnong tui anun lu tui mơnuih truh kơ hơdôm rơtuh ]ô mơnuih mơ\ să [u dưi wai lăng ôh. Truh ră anai, să kơnong kơ thâo do# tơguan bruă pơsir mơng gong gai gưl dlông hloh:

“Blung a le\ sa bôh sang ano#, tơdơi kơ anun le\ hmâo lu tui, ara\ng do# tui phiăn do# pơ\ anai [ia\ ngă đang hmua [ia\, do# pơ\ adih ngă đang hmua pơ\ adih [ia\, tơdơi kơ anun [ơ [rư\ lu tui.

Abih bang hơdôm bôh sang ano# m[s [ơi anai le\ leng kơ gah tơring kual Phú Thiện. Yua anun, bruă anai kiăng pơsir khom hmâo tơlơi pơsit mơng hơdôm gưl.

Amăng anun khom hmâo hră pơ-ar pơtô brơi mơng gưl dlông kơ bruă djru lon do# kơ neh wa djuai ania [ia\ lom tơnap tap kơ lon do#. Anai jing hơdră bruă [ing gơmơi glăk kiăng mơ\ ră anai akă hmâo mơn”./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr