VOV4.Jarai-Hăng anăp gleng nao djru mơnuih [on sang djuai ania [iă hrưn đ^ pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă laih dong plai [iă bơblih nao rai s^ mơdrô, apah yua lo\n [ơi kual ataih, kual tơnap tap;

 jơnum min mơnuih [on sang să Hà Bầu, tơring glông Đak Đoa, tơring ]ar Gialai, hơmâo pok pơhai hơbo# bruă pơlir hơbit brơi ngă hmua hrom kơplah wah sang ano\ mơnuih [on sang Yuan, djru kơ sang ano\ mơnuih djuai ania [iă. Blung hlâo, hơmâo ba glăi boh tu\ yua mơng hơbo# anai.

Sang ano\ ơi Rahlan Bak pơ plơi Weh, să Hà Bầu, tơring glông Đak Đoa pla kơphê 1 ektar. Samơ\ yua pla kơphê pơjeh hơđăp, boh hui asar anet, anun pơhrui glăi [u lu ôh, laih `u pơhlưh h^ prăk tuh pơ alin, r^m thun sang ano\ `u pơhrui glăi kơnong hơdôm pluh klăk prăk đô].

{uh sang ano\ pơko\n ngă hrom sang  ano\ Yuan pla kơphê hơmâo boh tu\ yua le\, ơi Bak ta` nao kơnang kơ khoa moa [ơi să ngă brơi hră k^ pơkôl gum hrom 20 thun hăng sang ano\ Nguyễn Văn Hà pơ thôn 5, să Mang Yang pioh djru kmơ\k proai, pơjeh kơphê laih anun pơtô ba tơlơi thâo thăi bruă mă.

Ayong Rahlan Bak hăng Nguyễn Văn Hà mơak [ơi đang tiu gơ`u ngă hrom    

Tơdơi kơ 3 thun, đang kơphê sang ano\ `u tha laih hơđăp anun, dưi bơblih hăng 800 phun tiu mơtah mơda h`ơ h`or, amra pe\ pơhrui 1 tơn asar tiu krô thun blung a, ơi Bak [u pơdo\p ôh tơlơi mơak [uh [ơi [o# mơta, `u lăi tui anai:

‘’Hlâo adih sang ano\ gơmơi pla kơphê mơboh aset đô], yua kơ anun ngă hrom sang ano\ adơi Hà djru pla tiu, djru kmơ\k proai.

Dong mơng hrơi ngă hrom hăng adơi Hà ră anai pơhrui glăi lu hloh, plai [iă pơkă hăng hlâo. Hlâo adih kâo pla kơphê [u hơmâo hơge\t ôh, sang ano\ tơnap tap đô].

Truh ngă hră pơkôl hrom anai jai hrơi pơđ^ kyar tui, thun pơ anăp ]ang rơmang plai [iă tơnap tap, ta tuh rơyuh pran jua mă bruă, thun anai pơhrui glăi 1 tơn asar tiu, thun pơ anăp him lăng 3 tơn tiu năng ai `u’’.

Hrom hăng krop ngă bruă pơlir hơbit kơplah wah sang ano\ ơi Bak hăng Hà, [ơi să Hà Bầu ră anai hơmâo dong 28 boh sang ano\ pơko\n ăt ngă hrom tui anun mơn hăng hơdôm pluh ektar đang hmua.

Tui hăng anun, abih bang sang ano\ mơnuih [on sang djuai ania [iă hơmâo lo\n hmua samơ\ kơ[ah prăk tuh pơ alin, kơ[ah tơlơi thâo thăi mă bruă hmua pla pơjing. Bơ sang ano\ mơnuih [on sang Yuan le\ gơ`u hơmâo prăk kăk, samơ\ tăp năng [u hơmâo lo\n hmua.

 Ayong Long  amăng hmua pơhrui glăi hơdôm pluh klăk prăk yua ngă hrom

Lơ\m pơlir hơbit mă bruă, hơdôm sang ano\ k^ pơkôl nao rai pơ sang să pô ngă gong jơlan, hơmâo tơlơi gơgrong ba, djru nao rai, truh pe\ boh s^ mơdrô pơpha prăk kơmlai hơmâo tơlơi krăo lăng mơng dua bơnah laih anun khoa moa amăng să tui hăng tơlơi pơkôl pơkă laih.

Khă phrâo pok pơhai hơdôm thun hăng anai, samơ\ abih bang sang ano\ mơnuih [on sang djuai [iă lêng hơmâo prăk pơhrui glăi hơđong soh.

Hrom hăng anun, sang ano\ Yuan ăt huăi hyu apah lo\n hmua samơ\ ăt hơmâo boh troh pơhrui glăi mơn.

Ayong Nguyễn Tấn Long, do\ pơ să Hà Bầu brơi thâo, yua ngă hrom sang ano\ mơnuih [on sang djuai ania [iă, sang ano\ `u r^m thun pơhrui glăi hơdôm pluh klăk prăk:

‘’Hlâo adih, đang hmua anai lui lo\n hong soh, jing ksor. Kâo [uh lui hnun h’ơi biă mă, anun rơkâo ngă hrom met Khi pioh pla phun kyâo boh troh jing pla kơphê pioh pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă dua bơnah sang ano\.

Laih ngă hrom ăt rơkâo tơring glông, să djru brơi ngă hră ]an prăk tuh pơ alin kơ phun pla, anun truh thun pơhrui glăi boh troh sa thun rơbêh mơn 100 klăk prăk, pơhlưh abih prăk tuh pơ alin, jao glăi kơ met Khi 30 klăk prăk’’.

{uh rơđah [ơi Gialai, mơnuih [on sang djuai [iă do\ hơmâo lu lo\n ngă hmua, samơ\ hơdră mă bruă aka [u thâo ôh, aka thâo pơphun pok pơhai bruă mă ba glăi boh tu\ yua lu.

Dong mơng bruă kơ[ah prăk tuh pơ alin, ngă hmua pla pơjing [u thâo răk rem djơ\, lu sang ano\ brơi apah yua lo\n sui thun nua rơgêh, s^ mơdrô lui đô] đơ đa.

Tơlơi anai ba truh lu sang ano\ glăi ngă bruă apah kơ pô apah yua lo\n gơ`u anun. {ơi tơring glông Đak Đoa, yap truh abih thun 2015, hơmâo rơbêh 400 ektar lo\n ngă hmua mơnuih [on sang djuai ania [iă s^ lui laih.

Yua kơ anun, hơdră pơlir hơbit anai [ơi să Hà Bầu [u djơ\ kơnong djru ană plơi pla hơmâo prăk kơ sang ano\ đô] ôh, do\ djru pơgăn tơlơi s^ mơdrô, pơđuăi h^ lo\n hmua tă tăn pơ kual plơi pla.

Dong mơng hơmâo kơmlai dua klâo djơh hăng anun, ơi Nguyễn Hữu Thọ, Khoa git gai ping gah tơring glông Đak Đoa ]ang rơmang, hơbo# bruă anai djru kơ lu hmua đang ngă bruă [u tu\ yua, ]i ba glăi tơlơi tu\ yua hrom kơ` pơgi tơdah hơmâo tơlơi ngă [ong hrom:

‘’{ing gơmơi hơmâo jak iâu ngă hrom hơbo# anai, kiăng ngă hiư\m pă ba glăi boh tu\ yua mơng đơ đam lo\n hmua mơnuih [on sang djuai [iă lui soh, kiăng djru pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă pơđ^ kyar lui rơmo\n ako\n rin hrom hơbit amăng kual plơi pla mơnuih djuai [iă do\.

{ing gơmơi [uh hơbo# bruă anai do\ hơmâo tơlơi gêh gal hloh dong le\ jak iâu lu sang ano\ ngă hrom k^ pơkôl tơdroă, kơnuk kơna pô ngă gong jơlan, pơjing rai hmua đang pơprong, ako\ pơdong anom bơwih [ong hrom amăng kual plơi pla tui hơdră phrâo, lơ\m anih mơnuih [on sang djuai [iă do\’’.

Dong mơng boh tơhnal ngă bruă blung a, tơlơi djru hrom hơbit mơng sang ano\ Yuan laih anun sang ano\ mơnuih djuai [iă [ơi tơring glông Đak Đoa, tơring ]ar Gialai [u djơ\ kơnong djru kơ sang ano\ mơnuih djuai [iă pơđ^ kyar đô] ôh, do\ djru pơgăn tơlơi s^ mơdrô lo\n hmua, kiăng djă pioh atur anih ngă hmua pla pơjing, gum hrom lui rơmo\n ako\n rin [ơi plơi pla tơring glông pô.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr