VOV4.Jarai - Do\ kơnong giăm 1 blan yơh  amra abih thun 2019, thun pok pơhai kiăng ngă pơgiong hơnong pơkă amăng rơwang thun 2015 – 2020, hơdôm tơring c\ar kual C|ư\ Siăng glăk gir run hơduah e\p, lăng glăi thun blan ngă tui hơdôm bruă jao amăng tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam rơwang thun 2015 -2020, kiăng kơ ba tơbiă tơlơi yak nao phrâo, hơdră bruă lăp djơ\ amăng rơwang bruă pơ anăp anai.

{ơi kual C|ư\ Siăng, tơlơi pơdah tong ten le\ tơring c\ar Gialai hơmâo lu bruă pơđ^ kyar kơtang amăng sa, dua mơta tơlơi bơwih [ong huă – mơnuih mơnam, samơ\ ăt do\ dong [ơi anăp lu bruă ngă tơnap tap amăng ngă hmua, pla pơjing đang glai.

Sui thun laih, kual lo\n ngă đang hmua rơbêh 70 ektar [ơi să C|ư\ Gu, tơring glông Krông Pa, [u ba glăi tu\ yua amăng tơlơi bơwih [ong huă, yua lo\n mơnai krô kre`, yuă hơpuă [u hmâo yua kơ không phang sing pah.

Samơ\ kơnong amăng 1 thun blung a lơ\m ring bruă apui lơtrik hr^p pơ-iă yang hrơi pơphun mă yua, kông ti pơc\ruh ngăn apui lơtrik Gialai hơmâo pơke\ hro\m hăng hre\ apui lơtrik dêh c\ar le\ 103 klăk kw/h, rơnoh pơhrui rơbêh 200 klai prăk, duh amăng ngăn drăp kơnuk kơna 20 klai prăk.

Ơi Tạ Chí Khanh, Kơ-iăng Khua jơnum min mơnuih [on sang tơirng glông Krông Pa brơi thâo, pơđ^ kyar ring bruă apui lơtrik hr^p pơ-iă yang hrơi hơmâo pơsit le\ bruă tuh pơ alin tu\ yua, djru brơi hơdôm tơring glông [un rin pơklaih mơng tơnap tap, pơjing pơ-iă ngă krô ke` lo\n mơnai le\ tơlơi yôm dưi mă yua.

Anai le\ tơlơi yôm prong gum pơgôp pơđ^ kyar bruă pơkra pơjing apui lơtrik kơ dêh c\ar ta, kah hăng bruă ako\ phun kiăng tơring glông Krông Pa to\ tui pơplih tơlơi bơwih [ong huă mơng pơhro\ trun rơnoh mơng gơnong bruă ngă hmua, đ^ nua gah gơnong bruă tuh tia pơkra pơjing amăng rơwang pơ anăp anai.

Lơ\m apui lơtrik hơdjă glăk pơdah le\ tơlơi yôm phăn hloh, djru brơi gơnong bruă tuh tia pơkra pơjing tơring c\ar Gialai [uh jơlan pơplih phrâo, hro\m hăng anun bruă ngă hmua ăt hơmâo tơlơi yak nao kơtang mơn, lơ\m e\p [uh anom bruă pơlir hơbit tu\ yua le\ gơnong bruă pơkra pơjing gơnam tam.

Sa amăng hơdôm anom bơwih [ong s^ mơdrô  pơgôp pơjing rai anom bruă pơlir hơbit tu\ yua, anai le\ Kông ti pơc\ruh ngăn pơkra gơnam s^ mơdrô pơ tac\ rơngiao Đồng Giao DOVECO, lơ\m tuh pơ alin pơkra pơjing gơnam đang hmua – gơnam [ong huă tui rơnuk phrâo, sang măi dưi pơkra 52.000 tơ\n gơnam/ thun [ơi tơirng glông Mang Yang.

Hơdôm a`ăm tam boh troh anun le\ boh kruăi hre\, [ơr, pơtơi, sầu riêng hlâo adih arăng blơi mơng hmua laih anun s^ glăi mơtăm, ră anai hơmâo DOVECO pơkra pơjing, jing gơnam tam gom amăng kơthung, amăng get, ba s^ mơdrô pơ dêh c\ar Mi, kual Mi kô|, Japan …

Ơi Đinh Gia Nghĩa, Kơ-iăng khua kông ti DOVECO pơsit, gơnong bruă ngă hmua Gialai hăng kual C|ư\ Siăng hơmâo djop tơlơi gêh gal kiăng pơjing sa tơring c\ar pơkra pơjing gơnam đang hmua lu hloh đơ đam dêh c\ar ta:

Amăng hơdră bruă pơ anăp anai mơng kông ti le\ kual C|ư\ Siăng lăi hro\m hăng tơring c\ar Gialai hnun mơ\n amăng 5 - 10 thun dong him lăng amra jing kual pla pơjing a`ăm tam boh troh lu hloh amăng đơ đam dêh c\ar.

Biă mă `u le\ boh troh anun le\ boh kruăi hre\, [ơr, c\ik, pơtơi. Yua anun hơdră bruă pơđ^ kyar pơ anăp anai mơng kông ti le\ mơng 5-10 thun dong amra man pơdong dong 1-2 boh sang măi amăng tơring c\ar Gialai hăng dưi pơkra mơng 500-200 rơbâo tơ\n gơnam tam/thun.

Ăt hơmâo lu tơlơi dưi, ano\ gal samơ\ tơring c\ar Gialai lăi phara, tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam [ơi kual C|ư\ Siăng hnun mơ\n ăt le\ kual pơđ^ kyar do\ kaih pơhmu hăng kual pơko\n.

Biă mă `u hơdôm gơnong bruă ako\ phun, ba jơlan hlâo amăng đơ đam dêh c\ar, kah hăng amăng jar kơmar, anun le\ kơphê, tiu… ăt glăk hro\ trun kơtang.

Bruă ngă hmua [u hơđong kjăp ngă kơ mơnuih ngă hmua pla [u jing – koh h^ …ngă kơ mơnuih [on sang rơngiă kông ngăn, đom hnưh kơ sang bruă prăk truh pơ hơdôm rơbâo klai prăk.

Ơi Mai Liệu, do\ [ơi [ut plơi Thuỷ Phú, să Ia Blứ tơring glông C|ư\ Pưh, sa amăng [ing mơnuih pơdrông asah mơng pla tiu [ơi să Ia Blư, tơring glông C|ư Pưh brơi thâo, prăk kak djru tuh pơ alin kơ mơnuih [on sang [ơi anai [u hơmâo ôh, yua anun lơ\m phun tiu pơhrui glăi [u hơmâo.

{ing mơnuih pơdrong asah mơng pla tiu hlâo adih, ră anai ăt đom hnưh, s^ lo\n hmua, lo\n sang, đuăi mơng plơi pla hyu mă bruă apah:

Plơi pla gơmơi mơmo\t mlam nao, tơhrơi glăi. Kâo hơmâo 9 c\ô ană, 1 c\ô kho\m s^ lo\n hmua, lo\n sang tla hnưh sang bruă prăk. Dua c\ô tơc\ô hrăm anih 12 kho\m đuăi mơng pla hyu mă bruă apah, bơ [ing tơc\ô tơc\e\ pơko\n dong nao pơ kuận Tân Bình, [ôn prong Hồ Chí Minh mă bruă apah abih yơh.

Tơlơi ngă tơnap tap amăng giăm 5 thun laih rơgao brơi [uh, kiăng hơmâo hơdră tuh pơ alin tong ten laih dong hơduah e\p rơđah tơlơi lông hăng tơlơi dưi, kiăng djă pioh na nao tơlơi yôm amăng bơwih [ong huă, djru brơi tơring c\ar Gialai lăi phara, kual C|ư\ Siăng hnun mơ\n amăng pơđ^ kyar hơđong kjăp.

Siu Đoan: Pơblang hăng pôr