VOV4.Jarai - Amăng rơnuc\ blan 5 phrâo rơgao, [ơi plơi prong Đà Lạt (Lâm Đồng), Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan pơphun jơnum pok pơhai hơdră pơgang, hrưh glăi glai rưng [ơi kual C|ư\ Siăng rơwang thun 2016 – 2030.

Sit biă `u, khă bruă wai lăng glai rưng [ơi kual C|ư\ Siăng hơmâo lu tơlơi pơplih phrâo tu\ yua, samơ\ ăt do\ hơmâo lu anih hmư\ hang amăng tơngia kơ bruă phă glai pơrai rưng, tơnap pơsir, gơ`u do\p phă glai jai hrơi rơgơi hloh, prăp pre lui hlâo; đơ đam glai rưng hơmâo hơđăp hro\ tui.

Tui hăng boh than sem lăng mrô glai rưng thun 2018, đơ đam lo\n hơmâo glai mơng hơdôm boh tơring ]ar kual C|ư\ Siăng hơmâo rơbêh 2.557.300 ektar, đ^ 3.502 ektar pơhmu hăng thun 2007, mrô đang glai hơmâo kyâo hơ-um le\ 46%.

Amăng thun 2018, tơhan wai lăng glai [uh 4.114 wơ\t ngă soh tơlơi phiăn wai pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng, hro\ 844 wơ\t pơhmu hăng tơđar thun hlâo, hăng đơ đam glai rưng răm rai 255 ektar, hro\ 92 ektar pơhmu hăng thun 2017.

Tuh jrao măt pơdjai kyâo glai c\i mă lo\n hơmâo lu [ơi kual C|ư\ Siăng

Khă bruă wai lăng glai rưng [ơi kual C|ư\ Siăng hơmâo lu boh tu\ yua, samơ\ sit nik brơi [uh do\ hơmâo lu bruă ngă hang amăng tơngia yua glai phă pơrai, tơnap pơgăn, [ing phă glai ngă bruă jai hrơi rơguăt tơngan, hơdec\ hmar, rơgơi hloh; đơ đam glai rưng hơđăp amăng kual hro\ trun…

Tui hăng ơi Y Giang Gry Niê Knơ\ng, Kơ-iăng khoa Jơnum min mơnuih [on sang Daklak, bruă wai lăng glai [ơi tơring ]ar kual C|ư\ Siăng glăk bưp lu tơlơi tơnap hăng lông lăng.

‘’Truh ră anai [ơi Daklak hăng hơdôm boh tơring ]ar kual C|ư\ Siăng kyâo glai hro\ trun kơtang biă, khă mơng pơtă hlâo laih, samơ\ hơdră pơsir bruă mơng gong gai [on lan ăt aka [u klă, biă mă `u amăng bruă djă pioh, wai lăng hăng pơđ^ kyar glai rưng.

Daklak ăt kah hăng Lâm Đồng laih anun tơring ]ar pơko\n mơn, ră anai gơ`u [u drôm dong tah, gơ`u hơdai pruih jrao pơdjai kyâo, lơm anun tơhan gak rưng hăng anom bruă pơko\n [u anăm do\ gak lơi rim hrơi rim mlăm’’.

Bơ ơi Nguyễn Văn Sơn, Khoa Gơnong bruă ngă hmua hăng pơđ^ kyar Lâm Đồng tơring ]ar Lâm Đồng lăi le\, khă tơring ]ar gơ`u wai lăng hăng pok pơhai hơdră wai lăng glai [ơi djo\p anih klă laih, samơ\ bruă arăng phă glai ăt hơmâo mơn, laih anun jai hrơi tơnap biă c\i wai lăng, bruă hyu e\p pô ngă soh tơnap kơtang kơtit.

Rup phin đơr hơr anih jơnum

‘’Mrô tơlơi ngă soh [u thâo [uh pô lu biă mă, lơm ră anai [ing gơ`u [u ngă tui mơng hlâo nao drôm giong anun ba s^ dong tah, gơ`u koh drôm kyâo mă lo\n s^ hơmâo prăk hloh, jing bruă anai tơnap biă wai lăng. Bơ hơdôm bruă ngă soh tui anai tơdah [u pơsir đut tơhnal le\ bruă wai lăng glai rưng amra [u tu\ yua’’.

Pơhiăp [ơi mông jơnum, Kơ-iăng khoa apăn bruă Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan ơi Hà Công Tuấn lăi le\, kiăng pơgăn, sut lui bruă rơngiă glai, mơng [rư\ ru\ pơdong, pơlar đ^ glai rưng tu\ yua, ba đơ đam lo\n glai hơmâo 2,72 klăk ektar hăng pơđ^ tui mrô kyâo amăng glai truh 49,2% tui hơnong pơkă mơ\ Kơc\ăo bruă wai pơgang, pơjing glăi hăng pơlar tui glai rưng kual C|ư\ Siăng hơmâo ngă, rơngiao kơ ngă tui tu\ yua hră pơtrun, hơdôm anom bruă wai lăng glai, tơring ]ar kiăng pơ[ut pơsir đut tơhnal bruă phă glai rưng.

‘’Kâo hơmâo hră pơ-ar ju\ yap mrô ta`, aka [u djơ\ sit mơtăm lơi, mrô [ing ta lăi pơthâo, pơsit lo\n glai rim thun, biă mă `u le\ amăng thun 2018 pơhmu hăng rup pơdah thâo anai phara, [u djơ\ hro\m ôh, glai rưng hro\ năng ai `u 4000 ektar mơ\ lu biă mă le\ glai hơđăp.

Giăm anai, hơmâo bruă arăng gô| mă, biă mă `u le\ glai hơngô, arăng trel phun pơmut nao ia jrao, prăm glai rưng…samơ\ ro\ dah `u [ing ta aka [u pơsir bruă khut khăt mơtăm ôh, biă mă `u amăng bruă hơduah e\p tơhnal yua hơget arăng ngă soh.

Tơdah [ing ta [u khut khăt pơgăn h^ bruă ngă soh anai amra kah hăng klin gluh đ^ mơtăm yơh, hu\i rơhyưt biă mă’’.

Kiăng ngă djơ\ hăng tơlơi kiăng mơng kơc\ăo bruă, Ding jum ngă hmua hăng pơđ^ kyar [on lan pơdah thâo hơdôm bruă yôm kah hăng:

Wai pơgang rơbêh 2,2 klăk ektar glai hơđăp; wai lăng glai [u brơi arăng bơrơsua, gô| mă laih anun pơtrut đ^ bruă wai lăng mơnuih mơnam, jao glai kơ mơnuih [on sang wai lăng.

Hro\m hăng anun le\ pơjing glăi hăng pơlar đ^ glai rưng hăng bruă pla glai rưng, hăng mrô pơkă:

Pla 7.100 ektar glai rưng pơgang ayuh hyiăng [u lăp hăng glai rưng pơgang gơnam tam hlô mơnong; pla 136,6 rơbâo ektar glai pioh pơkra gơnam; guang dar rông glăi glai rưng hơmâo 36.600 ektar/thun; pla phun kyâo than prong 48,4 klăk phun.

Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan ăt git gai hơdôm anom bruă bơdjơ\ nao hăng 5 boh tơring ]ar kual C|ư\ Siăng ngă tui hơdră pơsir bruă hơmâo k^ pơsit.

Hơdôm boh tơring ]ar kual C|ư\ Siăng kiăng ngă hlâo hơdôm bruă do\ kơ[ah mơng Kơc\ăo bruă amăng rơwang thun 2016-2020;

 laih dong pok pơhai hơdôm mơta bruă kiăng ngă jec\, pơgang hăng pơlar đ^ glai rưng, pơđ^ kyar đang pla glai hăng boh thâo phrâo, wai lăng glai rưng kơ ană mơnuih ta, pơplih phrâo hơdră bơwih [ong, pơđ^ kyar gơnam pơkra hăng kyâo.

Biă mă `u hơdôm boh tơring ]ar kiăng pơđ^ kyar pla kyâo hơmâo nua, pơđ^ kyar pla glai mă kyâo; wai lăng glai rưng hơđong hăng hơmâo hră kơđo\m….

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr