VOV4.Jarai-Khă do\ glăi aka buă 30 thun ôh samơ\ rơnuk pơtao [ing tơhan Tây Sơn hơmâo pioh glăi lu mơta gơnam tam yom pơphăn kơ rơnuk ană tơ]ô tơdơi.

Amăng anun, boh yom kơ tơlơi pơmin pran jua khăp kơ lo\n ia, gum pơgôp djuai ania dưi lăng dram gơnam prong hloh.

Sa tơlơi hling hlang mơak hloh le\ kual lo\n }ư\ siăng Dap kơdư yơh jing anih djă gru tui anun.

Dram gơnam yom đưm mơ\ng tơhan Tây Sơn [ơi kual }ư\ siăng Dap kơdư le\ dưi ngă tui hơdôm rơnuk thun hăng anai, ako\ pơdong tơlơi gum pơgôp djuai ania jai hrơi kjăp tui.

Tây Sơn hing ang jing kual lo\n gah ngo\ tơring ]ar Gialai. So# hăng tơring ]ar Bình Định, hơmâo anih anom amăng plơi prong An Khê hăng hơdôm kual iao gah kah hăng tơring glông Đak Pơ, Kbang, Kông }ro ră anai.

Tui hăng kơ-iăng nai prin tha ơi Nguyễn Khắc Sử, Sang bruă kơsem min Boh thâo ia rơgơi Việt Nam. Rơnuk tơhan Tây Sơn phrâo ako\ pơdong, ngă atur brơi kơ mơnuih djuai ania Việt đ^ nao pơ kual }ư\ siăng Dap kơdư do\ hơdip mơda, ako\ pơjing bruă mă.

Dơ\ng mơ\ng Tây Sơn Thượng Đạo, anih mơ\ adơi ayong bơn Tây Sơn pơtum ling tơhan, mơnuih djuai ania Việt ( Yuan) pok prong tui anih do\, gum pơgôp je\ giăm hăng djuai ania [iă kual }ư\ siăng hăng lu mơta gru grua, lu djuai ania kah hăng ră anai:

‘’Hơdôm djuai ania do\ [ơi kual lo\n anai, amăng anun hơmâo djuai ania Bahnar, gơ`u yơh ngă pô lo\n gru ama grua am^ [ơi anun sui thun.

Mơnuih djuai ania Việt [udah juăt lăi Yuan [ing ta lơ\m đ^ nao pơ anun, hơmâo je\ giăm hrăm nao rai tơdruă, pơjing rai tơlơi gum pơgôp Yuan hăng djuai [iă.

Sit năng ai `u tơlơi gum pơgôp djuai ania Yuan hăng djuai [iă mơ\ng blung a mơtam laih anun ăt jing pran kơtang amăng bruă hơkru\ rơnuk tơhan Tây Sơn’’.

Kual lo\n Tây Sơn hing ang [ơi plơi prong An Khê ră anai do\ 17 bit anih gru đưm rơnuk tơhan Tây Sơn, lu biă mă `u [ơi plơi prong An Khê.

Dơ\ng mơ\ng thun 1991, djop anih anom gru anai hơmâo Ding jum gru grua boh thâo pơrơguăt drơi jăn hăng ]ơkă tuai tu\ yap jing anih gru grua đưm dêh ]ar.

Tui hăng nai tha prin, nai pơtô arăng pơpu\ jing nai mơnuih [on sang kơnuk kơna tu\ yap ơi Phan Huy Lê, Khua Khul mơnuih kơhnâo gru đưm Việt Nam, hơdôm anih anom anai jing gru grua yom biă mă, khom wai pơgang pioh khut khăt.

Khă hnun, anun kiah kơnong jing hơdôm gru grua ta dưi [uh, gơnam gru đưm pioh glăi, do\ lu gơnam gru đưm [u djơ\ gơnam tơlo# ôh jing gơnam gru yom amăng pran jua rơnuk pơtao kơnung djuai Tây Sơn pioh glăi kơ kual lo\n anai.

Amăng anun, pran jua tơlơi khăp kơ lo\n ia laih anun tơlơi gum pơgôp djuai ania jing dua gru grua yôm pơphăn biă mă mơ\ tơhan Tây Sơn pioh glăi kơ kual lo\n }ư\ siăng Dap kơdư lăi pha, lo\n ia ta ăt hnun mơ\n:

‘’Tây Sơn hing ang pioh glăi kơ [ing ta sa gơnam gru đưm yom pơphăn biă mă. Amăng anun, hơmâo gru grua tơlơi pơmin pran jua mơ\ ră anai [iă mơnuih lăi nao, tui hăng kâo le\ yom biă mă.

Amăng anun, [uh rơđah dua gru grua anun lăp gleng nao biă mă. Mơta sa le\ gru grua khăp kơ lo\n ia, kâo pia le\ khin hơtai biă mă.

Khăp kơ lo\n ia jing gru grua hrom hơbit abih bang djuai ania VN, samơ\ mơnuih [on sang kual }ư\ siăng, ta juăt lăi mơnuih djuai ania [iă, mơnuih ngă pô [ơi kual ]ư\ siăng, anai le\ bruă ngă ăt khăp kơ lo\n ia khin hơtai mơn, djă gru kual }ư\ siăng, mơ\ng mơnuih [on sang djuai [iă kual ]ư\ siăng, `u pha ra hăng pơ kual lo\n dăo pơ dơnung.

Gru grua tal dua le\, kâo kiăng lăi nao jing gru grua gum pơgôp djuai ania. Nguyễn Nhạc yơh pô hơmâo pran jua, ba jơlan hlâo amăng bruă pơbu\ đ^ kơ gru grua anun’’.

Tơdơi kơ rơnuk tơhan Tây Sơn, pran jua gum pơgôp djuai ania, tơlơi khăp kơ lo\n ia ăt pơkơjăp na nao, pok prong tui, pơđ^ kyar amăng kual }ư\ siăng, djru kơ mơnuih [on sang djop djuai ania do\ pơ kual }ư\ siăng dưi ngă tui mơ\ng boh tu\ yua anai truh pơ boh tu\ yua pơko\n amăng bruă man pơdong, pơgang lo\n ia ăt kah hăng pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơnuih mơnam.

Tơlơi tu\ yua rơnuk blah ayăt Prang hăng Mi hơmâo pơ[uh brơi laih kơ tơlơi gum pơgôp djuai ania anun.

Yă Nguyễn Thị Thanh Lịch, Khua ping gah plơi prong An Khê, tơring ]ar Gialai lăi pơtong, tơlơi gum pơgop djuai ania le\ nua yom phun lăng kah hăng aliăng pioh kơ plơi prong anai dưi pơđ^ kyar hrup ră anai laih anun glăk gleng nao djă pioh hăng pơđ^ tui:

‘’Rơgao hơdôm rơnuk gru đưm ăt kah hăng amăng djop hơdrôm hră ]ih pioh gru đưm, [ing ta [uh sit nik, kual lo\n An Khê jing kual lo\n blung a djru kơ djuai ania Yuan đ^ nao pơ kual ]ư\ siăng.

Laih anun, sang ano\ tơhan Tây Sơn yơh dưi ngă, anun le\ tơlơi pơgôp pran jua, sa ai hơtai prong biă mă mơ\ng mơnuih [on sang kual }ư\ siăng ngă hrom.

Ră anai, tơlơi gum pơgop anun, kơplah wah Yuan hăng djuai [iă ăt do\ djă pioh laih anun ngă tui amăng bruă pơđ^ kyar bơwih [ong huă, mơnuih mơnam kual lo\n anai.

{ing gơmơi gleng nao kơ bruă anai, kiăng ngă hiư\m pă je\ giăm hloh tơlơi gum pơgôp Yuan –djuai [iă hăng ]ang rơmang dơ\ng mơ\ng tơlơi gum pơgôp anun, gơmơi hrom hơbit pơđ^ kyar bơwih [ong huă kjăp hơđong, mă gru grua thâo thăi ngă atur, pơđ^ hloh hăng djă pioh boh yom pha ra gru grua djuai ania Bahnar, Jarai lăi pha, djop djuai ania kual ]ư\ siăng ăt hnun mơn [ơi kual anai’’.

Găn rơgao dua rơnuk thun mơkrah, dơ\ng mơ\ng rơnuk thun tơhan Tây Sơn, djuai ania Việt [ơ [rư\ đ^ nao pơ kual }ư\ siăng, do\ hơdip mơda, je\ giăm, hrăm nao rai gru grua thâo thăi, tơlơi gum pơgôp hăng djop djuai ania amăng kual lo\n anai.

Kual ]ư\ siăng Dap kơdư ră anai jing lo\n mơnai glai jing mơnong, pơđ^ kyar djop mơta. Amăng anun nua yom kơ tơlơi gum pơgôp djuai ania, pran jua khăp kơ lo\n ia [u pơdơi ôh dơ\ng mơ\ng phrâo hơmâo rơnuk tơhan Tây Sơn pô ako\ pơdong brơi atur hlâo, jing gơnam gru grua prong hloh kơ kual lo\n }ư\ siăng Dap kơdư hing ang truh ră anai.

          Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr