VOV4.Jarai - Hăng tơlơi triang, thâo gir run, amai H’ Bop Ayun (tơkeng thun 1976), khoa đah kơmơi [ôn Hôk A, să }ư\ Mgar, tơring glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Daklak, hrưn đ^ pơtlaih laih mơng [un rin hăng jing anih gơnang djru adơi amai [ơi plơi pla đ^ kyar bơwih [ong huă, hro\ trun rin rơpa.

            Hơdôm thun hlâo dih yua kơ lon ngă đang hmua [ia\, kơ[ah prak tuh pơ plai, bôh thâo phrâo ngă đang hmua sô hơđăp, anun sang ano# amai H’ Bop Ayun (pơ\ [ôn Hôk A, să }ư\ Mgar, tơrong glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Daklak) ăt [u dưi tơtlaih mơng [un  rin mơn.

Thun 2004, `u ]an prak mă kơmlai [ia\ mơng Sang prak gah Hơdră bruă mơnuih mơnan tơring glông }ư\ Mgar, blơi kơmok bơwih brơi kơ đang phun kơ phê hăng blơi 2 drơi be ba glăi rông.

Gơnang kơ gir hrăm tui tơlơi găn gao, bôh thâo phrâo ]em rông, anun tơdơi kơ 2 thun, `u pơhrui hmâo laih prak mơng be hăng tla glăi abih prak ]an. {uh rông be ba glăi kơmlai, `u pơhư prong war rông, blơi dong be pioh rông.

Ră anai hăng sa ar đang kơ phê, sang ano# `u pơkrem hmâo laih 30 klak prak. Amai H’ Bop Ayun lăi pơthâo:

             “Kâo [uh rông be amu` hloh kơ rông un, mơnu\... yua kơ be kơnong kơ [ong hla kyâu, [ia\ hmâo tơlơi ruă, [u rơngiă pran bơwih brơi kah hăng hlô rông pơkon hăng ăt ba glăi bôh tu\ yua prong mơn, pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda sang ano#.

Gơnang kơ pu\ be anai mơ\ tơlơi hơd^p mơda sang ano# [ing gơmơi ră anai đ^ kyar.”

Amai H’ Bop pơtô brơi adơi amai hơdră bơwih brơi kơ be

            Khă prak pơhrui glăi [u lu, pơkrem pioh akă lu, samơ\ amai H’ Bop amra gum djru ba mơn neh wa amăng plơi pla pioh gum hrom pơtlaih mơng [un rin.

Truh ră anai, `u djru laih be rông kơ 20 bôh sang ano# tơnap tap amăng [ôn. Lom sa bôh sang dưi djru dua drơi  be pioh djuai, truh be tuh ană le\ kơmlai dưi pơ pha dưm kơnar.

Amai H’ Lôi Niê, pơ\ [ôn Hôk A, să }ư\ Mgar, tơring glông }ư\ Mgar, sa amăng hơdôm bôh sang ano# dưi hmâo amai H’ Bop djru pơtlaih [un rin brơi thâo:

             “Bôh nik brơi [uh, kâo rông be mơng amai H’ Bop ba glăi bôh tu\ yua prong biă. Blung a `u brơi kâo rông lông lăng 2 drơi, tơdơi kơ hơdôm blan `u tuh ană hnưr tal 2 laih.

Ră anai kâo hmâo laih pu\  be\ 6 drơi.

Kâo  sit nik mơ-ak biă hăng ol kơdol yua kơ [uh amai H’ Bop lăng ba hăng djru neh wa [un rin, hmâo tơlơi hơd^p tơnap tap.

~u djru laih hăng ngă gal kơ neh wa hơdôm drơi be pioh djuai pioh ]em rông, gơnang kơ anun, lu sang ano# pơplih laih tơlơi hơd^p mơda hăng ba glăi bôh tu\ yua prong.”

Amai H’ Bop ]ơkă mă hră bơni [ơi mông pơ pu\ đah kơmơi rơgơi mơbruă yua kơ Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar Daklak ako# pơ phun.

            {u djơ\ kơnong kơ djru gah djuai rông, amai H’ Bop Ayun do# juăt hyu pơ\ hrim bôh sang ano#  pioh pơtô brơi tơlơi găn gao, bôh thâo rông be, mơng bruă pơgang djă pioh mơnong [ong, brơi [ong hiưm hơpă pioh pơkrem prak kak, bruă agaih rơmet war rông, pơgang klin ruă…

Hăng sang ano# tơnap tap đơi, `u brơi ]an prak [u mă kơmlai ôh pioh adơi amai pơkra war be, blơi kơmok pruai kơ phun kơ phê…

Hăng tơlơi ha pran jua, hur har mơng pô, truh ră anai hmâo laih 7 bôh sang ano# pơ\ [ôn Hôk A dưi hmâo amai H’ Bop djru gum hrưn đ^ tơtlaih mơng [un rin…. Amai H’ Bop ră ruai:

             “Kâo brơi be kơ neh wa rông le\ yua kơ [uh lu sang ano# kơ[ah tơnap [u hmâo prak tuh pơ plai.

Amăng hơdră  rông be le\ pô khom thâo mă yua bôh thâo phrâo mơng bruă pơkra war rông truh kơ bruă lăng tui, bơwih brơi.

War rông kơ be khom pơhlôm agaih hơdjă, hyư\t, pioh be huăi hmâo tơlơi ruă, [u djơ\ rông tlaih lui raih ôh, tơdah tui anun pu\ be amra tưp tơlơi ruă mơng gah rơngiao biă.”

            Dong mơng dưi hmâo neh wa đăo gơnang ruah ngă Khoa Khul đah kơmơi [ôn Hôk A, amai H’ Bop jai hmâo tơlơi gal djru dong lu adơi amai hrưn đ^ amăng tơlơi hơd^p mơda.

~u [u hu^ kơ nao pơ\ hrim sang pơtô brơi, lăi pơthâo hơdôm hơdră pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah, Kơnuk kơna, pơtô brơi hơdôm bôh thâo tơju\ pla, rông hlô…

~u ăt le\ pô gum hrom bruă mrô mơnuih, ngă rah khoa gru\p ]an prak – pơkrem mơng [ôn Hôk A. Hur har,  gir run amăng bruă mơnuih mơnam, thâo khăp păp, gơgrong hăng neh  wa amăng plơi pla, amai H’ Bop Ayun jing sa amăng 3 ]ô đah kơmơi mơng tơring ]ar Daklak dưi hmâo Khul pơlir hơbit đah kơmơi dêh ]ar Việt Nam [ơk brơi  hră bơni “Đah kơmơi rơgơi mơbruă” 5 thun mơbruă đơ đam dêh ]ar (2011-2016).

Amai Lục Thị Huệ, Khoa Khul đah kơmơi să }ư\ Mgar, tơring glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Daklak lăi kơ amai H’ Bop:

             “Amai H’ Bop jing pô apăn bruă abih pran jua hăng bruă khul, hrom hăng hmâo pran jua thâo kiăng khăp, djru adơi amai [un rin đ^ kyar bơwih [ong, djru [ing adơi amai hro\ trun [un rin.

Hơdră ngă mơng amai H’ Bop ăt glăk dưi lăi pơthâo hyu mơn kơ [ing apăn bruă khul [ơi }ư\ Mgar, amăng 32 ]ô mơnuih apăn bruă khul, gru\p le\ hrim blan ăt lăi nao mơn pioh adơi amai gir run.”

                                                                        Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr