VOV4.Jarai - Hăng tơlơi hơdip jê| giăm hăng mơnuih [on sang, tơlơi rơgơi git gai c\râo bruă, Khoa tơhan Đại tướng Lê Đức Anh djơ\ hăng anăn arăng iâu c\ơđai rơgơi mơng Khoa mir sir Hồ Chí Minh.

Hăng bruă kơnuk kơna jao ngă Kơ-iăng khoa Ding jum ling tơhan, ngă rah Khoa git gai tơhan djru bruă Việt Nam [ơi dêh ]ar Kur, Đại tướng Lê Đức Anh hơmâo bruă ngă djơ\ lăp, kho\m blah tơhan pol pot truh pơ anih do\ kơđap tuc\ rơnuc\...

Bơ lơm ngă Khoa mir sir dêh ]ar ta, ơi Lê Đức Anh ngă bruă abih pran jua, djơ\ hăng Phiah phiăn dêh ]ar ta pơtrun, biă mă `u hơmâo tơlơi pơc\eh phrâo brơi miđai kơ ‘’Am^ Việt Nam sông kơtang’’ kiăng ngă mơ-ak pran jua, jê| giăm hloh kơplah wah tơhan hăng mơnuih [on sang kơ gru grua thâo hluh amăng tơngia ‘’[ong boh hơdor kơ pô pla, mơ`um ia hơdor kơ pô klơi’’.

Tơkeng [ơi să Lộc An, tơring glông Phú Lộc, tơring ]ar Thừa Thiên – Huế, ơi Lê Đức Anh ngă bruă hơkru\ lo\n ia mơng hrơi `u do\ anet. Ngă khoa git gai tơhan blah wang, `u le\ sa amăng [iă mơnuih pơ[uh [ô| amăng 3 tal blah wang pơgang lo\n ia mơng thun 1945 -1989.

Amăng rơnuk blah ayăt Prang, `u gum blah [ơi Đông Nam Bộ. Rơnuk blah kơdong ayăt Mi, `u nao blah [ơi djo\p anih gah Đông Nam Bộ hăng Tây Nam Bộ laih anun `u le\ Khoa git gai tơhan hur har pran jua djru bruă Việt Nam [ơi dêh ]ar Kur.

Tơlơi lăp đing nao hloh kơ ơi Lê Đức Anh le\ mơnuih rơgơi, thâo pơmin dlăm kơ hơdră ngă bruă, dưi đăo lăng hlâo bruă blah wang, [u pioh [ing ta sư\ brư\ [ơi anăp tơlơi truh ôh.

Khoa tơhan Đại tướng Phạm Văn Trà, Khoa Ding jum khul ling tơhan hơđăp brơi thâo: amăng rơnuk blah wang wai pơgang guai lo\n ia Yu\ dơnung, Khoa wai lăng `u – Đại tướng Lê Đức Anh, hơmâo tơlơi pơmin djơ\ hăng tơlơi hơmâo [ơi dêh ]ar Kur.

Lơm glăk ngă Khoa git gai tơhan Quân khu 9, ơi Lê Đức Anh [u brơi tơhan tơbiă gah rơngiao mă bruă đơi ôh, laih dong ako\ pơdong sa khul tơhan kjăp bruă dong:

‘’Ơi Lê Đức Anh lơm glăi ako\ pơdong sư 30, ruah Trung đoàn blah rơgơi hloh amăng rơnuk blah ayăt Mi pioh glăi. Yua tui anun mơng dưi blah kơtang.

Truh hrơi Pol pot blah le\ sư 30 blah glăi dưi mơtăm, blah rơgơi biă. Tui anun kah hăng thâo bruă hlâo laih anun thâo kjăp bruă hơmâo, tơlơi truh, yua anun prăp lui hlâo mơng hơdôm thun laih.

Yua hnun, lơm tơhan pol pot blah le\, quân khu 9 huăi sư\ rơbư\ laih anun dưi bong kjăp guai lo\n ia’’.

{ơi djo\p anih blah wang, lêng kơ hơmâo tơlơi git gai mơng ơi Lê Đức Anh. Yua kiăo tui anih hơmâo tơlơi blah wang, sit `u pô c\râo bruă brơi ling tơhan yua anun pla [iă mrô tơhan djai rơka.

Lăp đing nao hloh, blah pơklaih rơngai guai lo\n ia Kur – Thái Lan, ơi Lê Đức Anh sit pô `u mơtăm nao pơ anih blah wang, pơgăn [u brơi Pol pot mơng Thái Lan mut nao pơ dêh ]ar Kur, ‘’kơđol’’ h^ jơlan guai nao rai mơng rơ wang thun 1980 – 1987.

Tơdơi hrơi nao git gai c\râo bruă blah pơklaih rơngai kual Dơnung, giong anun djru ba dêh ]ar Kur tơtlaih mơng tơhan pơdjai đut djuai pol pot…Hăng pran jua gum djru prong prin, ơi Lê Đức Anh hơmâo {irô khoa pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar ruah ngă Khoa mir sir tal 9 (1992-1997).

Hăng bruă ngă Khoa mir sir, Khoa tơhan prong Đại tướng Lê Đức Anh pơ[uh tơlơi rơgơi, hrăm tui laih anun thâo lua gu\ c\i ngă klă bruă kơnuk kơna jao ngă Khoa mir sir djơ\ hăng Phiah phiăn dêh ]ar.

Đại tướng Lê Đức Anh le\ sa amăng hơdôm c\ô mơnuih ba dêh ]ar ta tơbiă mơng tơlơi rung răng bơwih [ong huă. ~u yơh pô ngă bruă, kiăo tui Khoa git gai Ping gah hơđăp rơgo\m ơi Nguyễn Văn Linh hăng khoa moa pơko\n dong pơphun pơplih phrâo lo\n ia.

Dong mơng anun, tơlơi hơdip mơnuih [on sang mơng [rư\ pơplih phrâo, tơlơi rô nao rai hăng jar kmar hơmâo pok prong, lo\n ia Việt Nam hmư\ hing [ơi jar kmar.

Đại tá, Phó giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sơn Đài, Khoa hơđăp anom kơsem min boh thâo gah bruă tơhan, Quân khu 7 pơsit: Ơi Lê Đức Anh le\ sa c\ô mơnuih rơgơi kac\ jơlan hơdră ngă bruă amăng rơnuk ngă mơ-ak hăng dêh ]ar Khac\, dêh ]ar Mi.

‘’Ơi Lê Đức Anh rơkâo đ^ hăng Ding jum kơđi ]ar hăng bưp mơnuih [on sang djuai ania Hoa [ơi sang c\ơ prong Hồ Chí Minh laih anun nao pơ Bắc Kinh lu wơ\t c\i prăp lui kơ mông bơkơtoai mơak dua bơnah thun 1991, tơdơi kơ anun le\ hăng dêh ]ar amăng thun 1995. anun le\ tơlơi lăp hơdor mơ\ ơi Lê Đức Anh pioh glăi amăng thun blan mă bruă hơkru\ lo\n ia mơng gơ`u’’.

Hăng bruă ngă Khoa mir sir, sa tơlơi pơc\eh phrâo yôm hơmâo mơnuih [on sang tu\ ư anun le\ brơi miđai kơ ‘’am^ Việt Nam sông kơtang’’.

Krăp lăng hăng [uh [ơi anăp Đại tướng Lê Đức Anh lăi pơthâo pơ Khoa moa pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar kơ tơlơi pơmin brơi miđai kơ am^ Việt Nam sông kơtang, ơi Vũ Anh, Khoa hơđăp anom bruă khoa pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar lăi: Ơi Vũ Đức Anh le\ mơnuih mă gah ling tơhan laih anun [u eng biă mă kơ ling tơhan, tom hăng mơnuih [on sang, sang ano\ tơhan, biă mă `u le\ [ing am^ hơmâo ană djai yua kơ lo\n ia, ngă bruă Jar kmar.

Yua anun, bruă brơi miđai pơpu\ kơ am^ Việt Nam sông kơtang le\ tơlơi pơmin yôm, ngă dlưh pran jua mơnuih mơnam, ngă pơlir hơbit tơhan hăng mơnuih [on sang, pơdah pran jua mơ`um ia hơdor kơ pô klơi.

‘’Hơdră ngă bruă mơng [ing ta le\ ngă djơ\ tui mrô pơkă đôc\, samơ\ sit nik jing tơlơi phiăn mơng {irô khoa pơ ala mơnuih [on sang le\ hơmâo ano\ yôm pơko\n yơh.

Sit tơlơi gơgrong bruă mơng ơi Lê Đức Anh lăi pơthâo pơ Khoa moa pơ ala mơnuih [on sang kiăng hơmâo hră pơ-ar yôm mơ\ Khoa moa pơ ala mơnuih [on sang pơsit brơi.

Anun le\ bruă ngă yôm biă mă, laih anun jing bruă ngă tui tơlơi phiăn, ngă bă blai pran jua thâo khăp mơng lo\n ia ta hăng am^ Việt Nam sông kơtang’’.

Lăi nao kơ Khoa mir sir Lê Đức Anh, Khoa git gai Ping gah hơđăp rơgom ơi Đỗ Mười pơsit: ‘’Lê Đức Anh le\ sa amăng hơdôm c\ô rơgơi bruă kơđi ]ar, pô ngă bruă tơhan prong mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna ta’’.

Ngă klă bruă git gai tơhan mơng hlâo laih, găn rơgao lu rơnuk blah wang gleh tơnap mơng dua tal blah ayăt Prang hăng Mi laih anun 15 thun ngă bruă jar kmar djru dêh ]ar ngă gơyut le\ dêh ]ar Kur, yua anun ơi Lê Đức Anh, hơmâo tơlơi pơmin kjăp hăng rơđah rơđông biă.

Amăng hrơi mông ngă Khoa mir sir, c\i djru ngă hơđong hăng pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong, tơlơi gơgrong bruă mơng ayong Lê Đức Anh yôm biă mă’’.

99 thun do\ hơdip, Khoa mir sir, Khoa kri` Đại tướng Lê Đức Anh le\ khoa hơmâo tơlơi pơmin dlăm, khut khăt amăng bruă mă – sa c\ô khoa djă gru kơnuih Khoa mir sir Hồ Chí Minh.

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr