VOV4.Jarai - Amăng thun 2016, [ơi kual }ư\ Siăng, hrom hăng 2 tơlơi prong le\ hrom hăng hơdôm tơring ]ar, [ôn prong amăng đơ đam dêh ]ar ta pơ phun Jơnum prong Ping gah hơdôm gưl hăng ruah Khoa Jơnum min pơ ala m[s hơdôm gưl, kual }ư\ Siăng ăt hmâo lu mơn tơlơi, bruă jơnum yôm phăn mơng kual.

 

Rơgao sa thun lu tơlơi tơnap tap, tơlơi lông, kual }ư\ Siăng ăt hmâo mơn lu bôh than ba glăi, ngă phun akha kơ tơlơi đ^ kyar kơja\p kơtang bruă bơwih [ong mơnuih mơnam amăng hơdôm thun to# tui.

 

            Thun 2016, khă bưp lu tơlơi tơnap tap yua kơ ayuh hyiăng [u gal, hơdôm tơring ]ar kual }ư\ Siăng ăt hmâo mơn bôh than klă gah bruă bơwih [ong – mơnuih mơnam, tơlơi rơnuk rơnoa lon ia dưi djă pioh kơja\p.

 

Rơđah biă `u mrô gơnam tam thun 2016 mơng 5 bôh tơring ]ar hmâo 151 rơbâo klai prak, đ^ rơbêh kơ 7% bơhmu hăng thun 2015.

 

Pơhrui glăi hơnong `u lom sa ]ô mơnuih giăm truh 40 klak prak.

 

Hơdôm tơring ]ar hmâo pơhrua nao ba glăi laih bôh tơhnal lu ngăn rơnoh pioh pơdo\ng plơi pla phrâo. Mrô sang ano# [un rin amăng kual hro\ trun do# 15%.

 

            Tơlơi hơkru\ glăi kơtang t^t gah noa sa dua mơta gơnam tam ba jơlan hlâo, jing tơlơi mơ-ak pha ra hăng m[s hăng hơdôm anom bơwih [ong [ơi kual }ư\ Siăng, lom kơ phê hăng kơ su leng kơ đ^ noa lu.

 

Noa kơ phê hơdôm hrơi rơnu] thun 2016 hmâo truh kơ 44 klak prak lom sa tơn, bơ\ kơtak kơ su krô hmâo pơkra [ơ [ia\ le\ 47 klak prak lom sa tơn.

 

Hơdôm mơnuih pơ blang bruă s^ mdrô pơsit, gơnong bruă kơ su glăk yak mu\t amăng rơwang pơplih phrâo.

 

Kơ su đ^ noa amăng mông giăm ha rơtuh ektar đang kơ su [ơi kual }ư\ Siăng yak mu\t amăng hơdôm hrơi blan mă kơtak, pok tơbiă tơlơi ]ang rơmang prong pioh hơdôm tơring ]ar pơtrut kơtang đ^ kyar bơwih [ong.

 

            Thun rơgao, tơring ]ar Lâm Đồng hmâo Kơnuk kơna ta jao tơlơi pơkă pha ra hăng mă yua sa dua hơdră bruă ha jăn pioh pơđ^ kyar plơi prong Đà Lạt hăng kual jum dar.

 

Kiăo tui anun, tơring ]ar Lâm Đồng dưi apah mơnuih gum lăi pơthâo, mơnuih juăt bruă rơgơi amăng lon ia ta hăng dêh ]ar ta] rơngiao pơdo\ng sa dua tơlơi pơkă kual mă bruă ha jăn hăng iâu pơthưr tuh pơ plai [ơi plơi prong hmư\ hing, tô jơlan nao rai hăng plơi prong Đà Lạt tui Tơlơi pơkă hrom plơi prong Đà Lạt hăng kual jum dar truh thun 2030, tơhnal lăng nao truh thun 2050.

 

{ing tuh pơ plai ăt amra dưi djru mơn prak apah yua lon hăng hơdôm rơwang bruă tuh pơ plai kual tuai ]ua\ ngui phun mơng plơi prong Đà Lạt; Dưi djru prak mă jia blơi mu\t gơnam tam, măi mok pioh tuh pơ plai pla a`ăm, bơnga mă yua hơdră phrâo hloh.

 

Hơdră pha ra anai amra djru tơring ]ar Lâm Đồng gơgrong hlâo hloh amăng bruă ngă tui 2 tơlơi gal le\ tuai ]ua\ ngui hăng bruă đang hmua tui hơdră măi mok phrâo, ngă pơhư\] tuh pơ plai, pơđ^ kyar ta` hăng kơja\p amăng hơdôm thun pơ\ anăp anai.

 

            Hăng hơdôm gru nam hmâo, kual }ư\ Siăng ăt glăk kơdo\ng glăi mơn hăng hơdôm gru nam tơnap tap mơ\, blung a yap nao le\ ano# bơdjơ\ nao dơlăm mơng tơlơi pơplih ayuh hyiăng lon adai truh bruă ngă đang hmua.

 

Amăng thun 2016, hơdôm tơring ]ar kual }ư\ Siăng amăng [rư\ khom glăm ba tơlơi phang kho#t, hơjan lu, ia ling dăo prong.

 

Hơdôm blan ako# thun, phang kho#t dưi  pơsit le\ răm rai prong hloh amăng pluh thun rơgao ngă răm rai [ơi hơdôm tơring ]ar truh hơdôm pluh rơbâo klai prak.

 

Rơnu] thun, hơjan sui hăng tơlơi ia ling dăo ngă rơngiă pưh tơngan ha rơbâo ektar đang a`ăm pơtam, pơdai hơbơi pơtơi…

 

Kơtang hloh hă, amăng mrô ia ling dăo, hmâo wot hơdôm đang tiu prong biă mă.

 

Kiăng pơsir hăng tơlơi pơplih ayuh hyiăng lon adai, hơdôm tơring ]ar kual }ư\ Siăng glăk pơdo\ng ako# bruă pơdo\ng glăi hơdră gơnong bruă đang hmua, djơ\ hăng tơring ]ar pô.

 

Amăng anun gleng nao wot bruă pơkă kual lon; bôh thâo pơdjuai pơjeh, măi mok pioh kơ bruă pơđ^ kyar hơdôm gơnong bruă djru tui tlôn.

 

            Tơlơi rit đuăi m[s rơngiao kơ kơ]a\o bruă, wai lăng lon ala, pơgang  hăng pơlar dlai klô [ơi kual }ư\ Siăng, thun hơpă leng kơ ba tơbiă hơdôm tơlơi prong, samơ\ akă dưi ngă ôh hơdôm bruă prong pơgang hơđong pơhlôm mơnuih mơnam kah hăng thun 2016.

 

Rơđah biă `u le\ hơdôm tơlơi kơsung blah ngă rơka ruă djai bru\ hăng [ing wai lăng pơgang dlai klô pơ\ tơring ]ar Lâm Đồng; tơlơi bơrơsua lon kơplah wah anom bơwih [ong hăng m[s [ơi tơring ]ar Daknông ngă 19 ]ô mơnuih djai hăng rơka ruă; hrom hăng [u [ia\ tơlơi kơsung blah khul pơgang dlai klô [ơi djop hơdôm bôh tơring ]ar kual }ư\ Siăng.

 

{irô apăn bruă anai hmâo tơgu\ laih lu kơđi tơlơi, mă krư\ lu mơnuih, amăng anun hmâo khoa sa bôh Sang bruă bơwih [ong pioh ngă rơđah rơnoh ngă soh.

 

Kiăng ngă hơđong [ia\ tơlơi bơrơsua lon glăk hmâo, hơdôm tơring ]ar glăk pok pơhai hơdôm bruă ha amăng ple\, amăng anun hmâo bruă mă pơhrui glăi hơdôm rơwang bruă jao lon dlai [u ba glăi bôh tơhnal; ako# pơ phun pơdo\ng plơi phrâo, să phrâo kiăng hơđong anih do# hăng bruă mă kơ m[s; pơđ^ tui bôh tu\ yua bruă wai lăng lon ala…

 

            Thun 2016 ăt le\ thun hơdôm tơring ]ar amăng kual }ư\ Siăng khom run pran pơsir hăng hơdôm klin ruă duam pơđung drah, Zika.

 

Amăng mrô anai, duam pơđung drah pơ phun hmâo mơng ako# thun, jing klin ngă dleh tơnap yap mơng hơdôm blan krah thun.

 

Wot Gialai, Lâm Đồng, Daklak, Kontum, leng kơ hmâo mơnuih djai yua kơ tơlơi ruă duam pơđung drah.

 

Tơdơi kơ lu tơlơi gir run mơng hơdôm tơring ]ar hăng tơlơi gum djru mơng dêh ]ar ta, klin duam pơđung drah hro\ trun lu laih amăng hơdôm blan rơnu] thun.

 

Khă hnun hai, hăng ano# pha ra mơng tơlơi ruă tưp biă `u tui ke] brung, bruă pơgăn klin ruă hluai tui lu kơ tơlơi pơmin mơng hrim sang ano#.

 

Gơnong bruă  ia jrao pơsit, hrim sang ano# khom agaih rơmet anih anom do#, pơdjai lăng kuăng,  bôh ke], mơng dưi pơgăn hơdôm klin ruă yua kơ ka] tưp hyu.

                                                                        Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr