VOV4.Jarai - Hơmâo rơbêh 15 thun anai laih, lơ\m truh lơ 26/7 r^m thun, abih bang mơnuih [ơi [ut plơi Xuân Sơn, să Xuân Trường, plơi prong Đà Lạt, tơring c\ar Lâm Đồng pơ[ut glăi [ơi sang jơnum plơi kiăng tu\i `ang hơ-u\ hơdor [ing Tơhan sông kơtang djai pơsăn drơi, pơpu\ bơni [ing tơhan rơka rơkac\, Am^ Việt Nam sông kơtang, sang ano\ Kơnuk kơna djru, [ing mơnuih djru hơkru\ lo\n ia.

Mơ\ng mơguah sing bring, [ơi anăp pra yang [ut plơi Xuân Sơn, să Xuân Trường, plơi prong Đà Lạt, mơ\ng tha rơma truh hlăk ai c\ơđai anet, buh sum ao agaih gong, ding do\ng kơtuai tui tlôn mut nao tu\i `ang hơ-u\ hơdor.

Amăng [ing mơnuih nao tu\i `ang, hơmâo Am^ Việt Nam sông kơtang anun le\ yă Nguyễn Thị Nhứt, ră anai 92 thun laih. Sang ano\ `u hơmâo 3 c\ô ană djai pơsăn drơi amăng thun 1970, 1971 hăng 1972. Hro\m hăng tơlơi hơning rơngo\t rơngiă ană bă, am^ rơkơi `u ăt hơmâo ayăt mă pơko\ng rơbêh hơdôm pluh thun mơtăm.

R^m wo\t nao tu\i `ang hơ-u\ hơdor [ing tơhan djai pơsăn drơi, `u ruă pran jua biă mă, samơ\ ăt pơ-ư pơ-ang yua kơ sang ano\ `u hơmâo rơkơi hăng [ing ană bă tuh drah pơc\ah asar djru hơkru\ lo\n ia, djru brơi kơ djuai ania Việt Nam.

Khăp kơ lo\n ia kah mơ\ng nao blah ayăt pơsăn drơi jăn [ơi tơdron blah wang, yua kơ khăp kơ lo\n ia kah mơ\ng djai pơsăn drơi pô, ră anai ană tơc\ô kho\m hla tui, kho\m djă pioh gru gru hiam klă anun.

Rơnuk [ing gơmơi hăng [ing tơhan hơmâo tuh drah pơc\ah asar kiăng pơklaih rơngai lo\n ia. {ing mơnuih do\ hơdip [ơi anai lêng [ing tơhan djru hơkru\ soh hlâo adih [ing gơ`u tuh rơyuh pran jua kho\m djru pơklaih rơngai lo\n ia brơi kơ ană tơc\ô ta ră anai.

Hro\m hăng hơdôm sang ano\, kơnung djuai [ing tơhan, abih bang mơnuih [ơi [ut plơi Xuân Sơn, să Xuân Trường, plơi prong Đà Lạt (tơring c\ar Lâm Đồng) hơmâo tu\ ư hro\m ruah hrơi ngă yang brơi [ing tơhan Sông kơtang pơsăn drơi jăn amăng lơ 26/7 r^m thun.

Tu\i `ang pơdah pran jua pơpu\ bơni biă mă kơ [ing mơnuih djai pơsăn drơi jăn yua kơ rơngai lo\n ia ră anai, amai Nguyễn Thị Như Hạnh do\ [ơi [ut plơi Xuân Sơn ăt kiăng mơ\n ană tơc\ô tơdơi anai hơdor tơngia na nao.

Bruă [ut plơi pơphun ngă yang anai le\ yôm biă mă. Amăng r^m boh sang ano\ ăt pơphun hrơi ngă yang hơ-u\ hơdor [ing tơhan djai pơăn drơi jăn mơ\n. Samơ\ bruă ba nao sang jơnum plơi ngă yang hro\m hăng mơnuih [on sang amăng [ut plơi.

Blung hlâo kiăng ană tơc\ô [uh anai le\ hrơi ngă yang brơi [ing tơhan djai pơsăn drơi jăn yua kơ blah rơngai lo\n ia. Dua le\ kiăng kơ ană tơc\ô hơdor glăi thun blan amăng sang ano\ hơmâo ơi yă, am^ ama djai pơsăn drơi jăn pơklaih rơngai lo\n ia.

{ut plơi Xuân Sơn, să Xuân Trường, plơi prong Đà Lạt le\ kual pơdo\ng tơhan hơkru\ hlâo adih amăng tơring c\ar Lâm Đồng. {ut plơi hơmâo 323 boh sang ano\ hăng giăm 1.000 akô| mơnuih samơ\ truh pơ 85% mrô sang ano\ Kơnuk kơna djru, mơnuih djru hơkru\.

Ră anai pra yang amăng [ut plơi pioh pơpu\ 135 c\ô tơhan Sông kơtang djai pơsăn drơi jăn hăng 17 c\ô Am^ Việt Nam sông kơtang. Anai le\ [ing mơnuih ba gru amăng rơnuk blah ngă pơklaih rơngai lo\n ia, rơnuk rơnua dêh c\ar.

Amăng mrô rup dưm pơpu\ hơdor amăng sang djă pioh gru grua [ut plơi hơmâo rup [ing amo\ anet, ano anet mơ\ng 6 truh pơ 7 thun. Ơi Nguyễn Đình Thuận – Khoa [ut plơi Xuân Sơn brơi thâo, anai le\ rup [ing tơhan djai pơsăn drơi jăn lơ\m [ing gơ`u do\ anet.

Hlâo adih tơlơi hơdip tơnap tap, [ing tơhan hơdip truh prong đuăi hyu ieo gah yua kơ blah ngă [ing gơ`u do\ glăi kơnong rup mơ\ng anet đôc\ yua kơ am^ ama djă pioh. Yua kơ truh prong [u hơmâo hrơi mông mă rup do\ng tah, lơ\m [ing gơ`u djai pơsăn drơi sang ano\ e\p glăi rup djă pioh glăi amăng sang kiăng ba pơpu\ hơdor. Yua anun [ing tơhan djai pơsăn drơi amăng rơnuk anun samơ\ pơpu\ hơdor rup lơ\m [ing gơ`u glăk 6,7 thun.

Đơ đam să Xuân Trường hơmâo 223 c\ô tơhan djai pơsăn drơi, 156 boh sang ano\ hơmâo mơnuih djru hơkru\. Hơdôm thun laih rơgao, sang ano\ tơhan djai pơsăn drơi, tơhan rơka, Am^ Việt Nam sông kơtang hơmâo Ping gah, Kơnuk kơna, mơnuih [on sang pơpu\ bơni, gum djru.

Hơdôm hơdră djru hơmâo đing nao mơnuih djru hơkru\ to\ tui ngă klă hăng tu\ yua. Ơi Phạm Văn Dũng, Khoa Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam dêh c\ar Việt Nam să Xuân Trường brơi thâo, bruă djru ‘’Hơdor tơngia’’ jai hrơi lu tui, tu\ yua, jing gru grua hiam amăng tơlơi hơdip kơ mơnuih [on sang [ơi anai. Đơ đam să [u hơmâo do\ng tah sang Kơnuk kơna djru, [ing mơnuih djru hơkru\ tơnap tap.

R^m thun, Ping gah hăng Kơnuk kơna laih do\ng gong gai [on lan lêng kơ đing nao hơdôm sang ano\ djru hơkru\. Tơlơi hơdip kơ hơdôm sang ano\ kơnuk kơna djru lêng kơ hơđong, [u hơmâo do\ng tah sang ano\ rơmo\n ako\n rin, sang ano\ giăm [un rin hăng biă mă `u abih laih sang ano\ tơnap tap.

Ră anai, Ping gah hăng Kơnuk kơna glăk hơmâo hơdră pơkra ming sang gum pơgôp man pơdo\ng sui thun laih ră anai răm rai amra pơkra ming hăng yak iâu [ing mơnuih c\ơmah, djop gơnong bruă, djop gưl djru brơi hơdôm sang ano\ djru hơkru\ kiăng tơlơi hơdip, tơlơi bơwih [ong huă jai hrơi pơđ^ kyar.

Amăng hrơi blan yôm phăn đơ đam dêh c\ar ta pơphun ngă lơphet hơdor glăi 72 thun Hrơi pơpu\ Tơhan rơka – Tơhan djai pơsăn drơi jăn, [ơi [ut plơi Xuân Sơn, să Xuân Trường, plơi prong Đà Lạt, tơring c\ar Lâm Đồng ăt pơphun mông ngă yang yôm phiăn, kiăng hơ-u\ hơdor [ing Tơhan sông kơtang djai pơsăn drơi jăn yua kơ rơngai lo\n ia.

Bruă pơphun na nao hrơi ngă yang hơ-u\ hơdor anai hơmâo [ut plơi Xuân Sơn ngă tui rơbêh 15 thun laih, kiăng kơ pơdah pran jua pơpu\ bơni kơ [ing tơhan sông kơtang djai pơsăn drơi, [ing tơhan rơka rơkac\, [ing mơnuih djru hơkru\ , laih do\ng pơtô gru grua khăp kơ lo\n ia brơi rơnuk ană tơc\ô./.

Siu Đoan: Pô pơblang hăng pôr