VOV4.Jarai-Tuh pơ alin giăm 3000 klai prăk man pơkra ring bruă bơnư\ ko\ng ia prong biă mă him lăng bruih djop brơi kơ 14 rơbâo 500 hektar, mơ\ng anun pơjing pran kơtang pơtrut tơlơi pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơnuih mơnam kual guai dêh ]ar amăng kual Dap kơdư, khă hnun, lơ\m ring bruă bơnư\ ko\ng ia anai ngă giong laih [u hơmâo anih ba ia bruih nao.

Anun le\ ring bruă bơnư\ ko\ng ia Ia Mơr. Tui hăng tơhnal pơkă, ring bruă anai djơ\ pơ anih ha mơguah hăng tơring ]ar Daklak laih anun Gialai.

Lu tơlơi kiăng tơ`a le\: Pơsit tuh pơ alin man pơkra bơnư\ ko\ng ia anai djơ\ hăng [udah hua] phăk phai prăk kăk kơnuk kơna?

Yua hơge\t ring bruă bơnư\ ko\ng ia anai pơkra giong samơ\ [u hơmâo hmua ]i bruih ? Hơdră pơpă pơsir kơ tơlơi hling hlang anai?

Dơ\ng mơ\ng hrơi anai, amăng hơdră anai amra hơmâo lu tơlơi ]ih ‘’Hơduah e\p hơdră pơpă pơsir bơnư\ ko\ng ia rơnoh prăk tuh pơ alin 3000 klai prăk mơ\ [u hơmâo hmua bruih? Yua kơ Công Bắc hăng Lê Bình pô ]ih.

Tơlơi ]ih 1: Ring bruă prong prin ngă bơnư\ ko\ng ia hăng tơlơi ]ang rơmang hiam klă.

Pơpă `u tơhnal mơ\ Ding jum Đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan pơsit tuh pơ alin prăk kơnuk kơna 3000 klai prăk pioh man pơkra bơnư\ ko\ng ia [ơi să Ia Mơr?

Laih anun ring bruă anai prong biă mă dưi man pơkra sa tơlơi ]ang rơmang kơ tơlơi bơwih  [ong huă mơnuih mơnam hiư\m pă?  

Tơlơi ]ih 1: ‘’Ring bruă ko\ng ia prong prin hăng tơlơi ]ang rơmang hiam klă’’ amra thâo rơđah kơ tơlơi anai.

Khă hơmâo lo\n mơnai glai klô prong [iă bơkơnar ha mơkrah hăng đơ đam lo\n mơnai tơring ]ar Bắc Ninh mơtam, samơ\ Ia Mơr jing h^ să giăm guai dêh ]ar tơnap tap biă mă, mơnuih [on sang do\ hui.

Lo\n mơnai prong samơ\ krô kra`, r^m blan kơ[ah ia, bruă ngă hmua pla pơjing kơnong kơnang kơ ayuh hyiăng adai hơjan đô].

Kiăng pơđ^ tui ano\ tu\ yua mơ\ng lo\n tơnah pơ anai, kơtưn bruă ngă hmua pla pơjing kơ kual giăm guai dêh ]ar tơnap tap anai dưi pơđ^ kyar, dơ\ng mơ\ng djru kơ mơnuih [on sang hơđong tơlơi hơdip mơda, wai lăng sang ano\ mơnuih [on sang kjăp hloh… , thun 1998, Kơnuk kơna hơmâo jao kơ Ding jum Ngă hmua hăng pơđ^ kyar [on lan kơsem min lăng hơdră lu ]răn bruă pơ Ia Mơr.

Truh lơ 27/10/2005, Ding jum Đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan ngă hră pơsit mrô 2954 brơi man pơdong dơnao ia Ia Mơr hơmâo dua ]răn: ring bruă ngă dơnao ko\ng ia Plơi Pai-dơnao ia pioh pơđoh nao pơ hmua Ia Lôp prong năng ai 600 hektar dưi djop bruih brơi 2000 hektar hmua đang laih anun dơnao Ia Mơr prong 3000 hektar bruih djop brơi 12 rơbâo 500 hektar lo\n hmua.

Ơi Nguyễn Hoàng Hiệp, Kơ-iăng Khua Ding jum bruă hmua hăng pơđ^ kyar [on lan lăi le\: Hăng 2 ]răn bruă kah hăng anun, ring bruă bơnư\ Ia Mơr anai jing lu bruă mă bơwih brơi tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam-kơđi ]ar lăp biă mă:

‘’Ano\ kiăng Dơnao Ia Mơr blung a ăt kah hăng ră anai mơ\n hơmâo 3 tơlơi anăp nao phun, mơta sa le\ pơgang tơlơi rơnuk rơnua hơđong kơ dêh ]ar yua anai le\ kual guai dêh ]ar.

Dua le\ bơwih brơi kơ bruă pơdong plơi pla hơđong kơ mơnuih [on sang pơ anai hăng mơnuih [on sang mơ\ng anih pơko\n nao do\ yua dah pơ anai lo\n do\ prong.

Klâo le\ bruih ia djop 14 rơbâo hektar hmua pơdai hăng phun pla pơko\n. Dơnao ko\ng ia năng ai 180 klăk met kho#i, dưi lăng anai kah hăng hơjai ia prong [ơi kual Dap kơdư’’.

Tui hăng ano\ pơkă man pơkra, 180 klăk kho#i ia amra bơwih brơi kơ 14 rơbâo 500 hektar đang hmua.

Amăng anun, 10 rơbâo 350 hektar amăng tơring glông }ư\ Prong, tơring ]ar Gialai hăng 4000 hektar gah tơring glông Ea Sup, tơring ]ar Daklak.

Hăng ano\ prong `u man pơkra kah hăng anun, dưi pơ anăn ring bruă pring prong mơtam yơh laih anun hơmâo dơ\ng lu ring bruă phrâo pơko\n dưi djop 25% lo\n hmua kiăng bruih ia [ơi kual Dap kơdư.

Yua kơ anun, ơi Nguyễn Hải Thanh, Khua anom bruă man pơdong ring bruă, Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan lăi le\, bruă man pơdong lu ring bruă lir hơbit Ia Mơr djơ\ hăng ano\ kiăng sit nik, tuh pơ alin djơ\ laih:

‘’{uh rơđah Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan kơsem min laih kơnong đơ đam lo\n ngă hmua kiăng hơmâo ia bruih [ơi kual Dap kơdư, ring bruă pơđoh ia kiah djop 25% đô].

Yua kơ anun, pơjing rai hơjai ko\ng pioh ia le\ ano\ kiăng yơh [ơi kual Dap kơdư’’.

Hăng ano\ pha ra hơjăn kual giăm guai dêh ]ar je\ hăng dêh ]ar Kur, lu mơnuih [on sang djuai [iă, tơlơi hơdip mơda do\ pơlu\k mơgu, bruă ngă hmua kơnong kơnang kơ ia hơjan ayuh hyiăng đô], anun yơh tơdah ring bruă anai dưi ngă giong le\, sa tơlơi ]ang rơmang prong biă mă, dơ\ng mơ\ng khua mua ding jum ngă hmua hăng pơđ^ kyar [on lan, gong gai kơnuk kơna tơring ]ar, truh pơ mơnuih [on sang djop pô do\ tơguan soh, kiăng ba glăi tơlơi rơ-ơ\ rơ-iom kơ kual lo\n krô kra` anai.

Sang ano\ ơi Rmah Tu\, do\ pơ să Ia Mơr, tơring glông }ư\ Prong, Gialai sang ano\ [un rin, hơdôm thun rơgao ngă hmua kơnang kơ ayuh hyiăng adai hơjan đô], anun ngă hmua [u tu\ yua ôh, thun hơmâo, thun rơpa sa bơyan đô]. Lơ\m bơnư\ Ia Mơr dưi man pơkra le\ sang ano\ bơn Tu\ hok kơdok yơh  ]ang rơmang hơmâo ia pling nao pơ hmua, amra bơblih tui:

‘’Ră anai hơmâo bơnư\ ko\ng ia laih, ]ang rơmang kơnuk kơna djru ba ană  plơi gơmơi.

Gơmơi do\ tơguan dưi ngă hmua pla pơte\m dua bơyan, pioh pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă, lui rơmo\n ako\n rin’’.

Ơi Nguyễn Tuấn Anh, Kơ-iăng Khua să Ia Mơr brơi thâo, khua mua amăng să ăt ]ang rơmang lu biă mă mơ\ng ring bruă bơnư\ ko\ng Ia Mơr anai, kiăng pơjing kual lo\n anai pơđ^ kyar mơtah mơda, pla pơjing ngă hmua kơ tar [ar amăng Kual Dap kơdư hăng kual Dơnung:

‘’Ring bruă Bơnư\ ko\ng Ia Mơr lơ\m pok pơhai ngă tui le\ mơnuih [on sang amăng să Ia Mơr mơak pran jua biă mă, do\ tơguan ring bruă anai ba glăi ano\ pơđ^ kyar bơwih [ong huă, lui rơmo\n ako\n rin kơ mơnuih [on sang ăt kah hăng bruă ngă hmua pla pơjing, ]em rông hlô mơnong djop sang ano\ đ^ soh’’.

Tui hăng ako\ bruă man pơkra [u djơ\ kơnong bruih ia kơ hmua pơdai prong đô] ôh, jing anih lo\n mơnai juăt krô kra`, mơnuih djuai ania [iă do\ tơnap tap biă mă, ]ang rơmang kơ ia bruih, ia mơ`um, ia yua ngă hmua pla pơjing tui hơdră phrâo ia rơgơi.

Dơ\ng mơ\ng anun pơjing rai gơnam s^ mơdrô phun, bơblih tơlơi hơdip amăng plơi pla kual giăm guai dêh ]ar [un rin pơlu\k anai.

Hloh kơ anun dơ\ng, ring bruă bơnư\ ko\ng ia prong prin anai, djru pơtrut bruă mă pơdong plơi phrâo do\ hơđong dong kjăp, pioh kơ mơnuih mơ\ng anih pơko\n nao do\ hơdip mơda [ơi kual Dap kơdư, pơjing rai anih do\ hơđong, bơwih [ong huă kjăp.

Samơ\ 14 thun laih rơgao, tơdơi kơ hơdôm thun do\ ]ang rơmang gong gai kơnuk kơna să Ia Mơr hăng mơnuih [on sang kual Dap kơdư [uh bơnư\ ia Ia Mơr anai aka djru bơblih h^ ôh.

Ring bruă phun mơ\ng dêh ]ar mơ\ glăk dong [ơi anăp sa tơlơi hling hlang [u thâo pia anun le\: man pơkra giong [u hơmâo anih kiăng ba nao ia bruih yua dah đơ đam lo\n glai hlâo pơkă h^ jing glai klô, [u dưi ngă hmua pla pơjing ôh.

Yua kơ anun, khă lo\n glai rưng, glai [u jing mơnong ăt tơnap bơblih jing anih ngă hmua. Boh tơhnal le\ ring bruă tuh pơ alin 3000 klai prăk giong laih tơdơi kơ 14 thun man pơdong ăt aka [u hơmâo anih bruih ia.

Mơnuih [on sang kiăng tơ`a: hlơi amra glăm ba bruă man pơdong anai, ano\ tu\ yua mơ\ng ring bruă anai pioh kơ hlơi?

Nay Jek: Pơblang hăng pôr