VOV4.Jarai-Do\ amăng hơdră Jơnum ruah khua Khul Keh prăk pơgang ayuh hyiăng ro\ng lo\n tơnah tal 6 pơphun [ơi Đà Nẵng, Khua ding jum wai lăng kông ngăn lo\n glai dêh ]ar ngă hrom sang bruă prăk ro\ng lo\n tơnah pơphun jơnum bơkơtuai:

‘’Djă pioh djop djuai mơnong hơdip hăng bruă tuai ]uă ngui hơđong kjăp’’, kiăng pơ]rông kah pơpha tơlơi thâo thăi, kơtưn tơlơi thâo wai pơgang lu djuai mơnong hơdip, pơđ^ kyar bruă tui hyu ngui kơnang kơ glai klô hơđong kjăp tui hơdră ba glăi lu boh tơhnal mơ\ng gơnam glăk hơmâo, laih dơ\ng pơtrut ngă hrom amăng bruă djă pioh hăng bruă tuai ]uă ngui [ơi Việt Nam hơđong.

Việt Nam ră anai, hơmâo 180 anih pơgang pioh glai lo\n glai mơnong mơnuă hăng 63 boh anih hơmâo ]^m br^m do\ lu biă mă.

Anai le\, kông ngăn lo\n glai yom biă mă pioh pơđ^ kyar bruă tuai ]uă ngui hyu lăng glai klô.

Tui hăng tơlơi ju\ yap mơ\ng anom kơsem min pơđ^ kyar bruă tuai ]uă ngui, djop đang kyâo lo\n glai dêh ]ar hăng anih pơgang pioh [ơi Việt Nam pơhư] 30% mrô tuai hyu ngui r^m thun.

Rơnoh prăk mơ\ng bruă tuai ]uă djru kơ dêh ]ar, amăng GDP Việt Nam rơbêh 18 klai dolar Mi, dưm dưm hăng 9% hơnong GDP amăng thun 2016.

Khă hơmâo tơlơi gir run laih amăng bruă wai lăng, djă pioh lu djuai mơnong hơdip hăng pơđ^ kyar bruă tuai ]uă ngui lo\n glai thun blan rơgao, samơ\ mơnong mơnuă hơdip amăng glai [ơi Việt Năm ăt glăk hro\ tui lu biă mă.

Glai klô, djop mơta djuai rok tok kyâo pơtâo, hlô mơnong arong arua], ia krông, ia dơnao, trăp trang  …ăt rơngiă tui.

Hơdôm hơdră mă yua, hyu đôm bua lua pơnah, s^ mơdrô ]a ]ot hlô mơnong mơ\ng glai klô ăt hơmâo na nao.

Tơlơi pơđ^ kyar hmar bruă tuai ]uă ngui [ơi lu anih ăt ngă bơbe] djơ\ kơ djuai hlô mơnong amăng glai mơn, ngă tơlơi gơgrong [u anăm ôh, hăng tơlơi bơblih mă yua lo\n, glai, anun rơngiă kyâo glai, hlô mơnong, kăng pơpha, phă pơrai hro\ tui…

.Khua ding jum kông ngăn lo\n glai dêh ]ar ta, ơi Trần Hồng Hà brơi thâo:

‘’Bruă wai pơgang djuai hlô mơnong arong arua] hơdip glăk dong [ơi anăp lu tơlơi lông lăng.

Kiăng hơmâo boh tơhnal tu\ yua amăng bruă djă pioh pơgang anun, rơngiao kơ tơlơi gir run mơ\ng djop anom bruă kơnuk kơna, ăt khom hơmâo tơlơi djru hrom mơ\ng abih bang ană plơi pla laih anun tơlơi djru hrom mơ\ng jar kmar’’.

Kah pơpha tơlơi thâo thăi amăng kơ]ăo bruă Sang bruă prăk ro\ng lo\n tơnah glăk pok pơhai bruă wai lăng pơđ^ kyar hơđong kjăp amăng djop anih wai pơgang pioh hăng pơđ^ kyar bruă tuai ]uă ngui, ơi Axel Van Trotsenburg, Kơ-iăng Khua sang bruă prăk ro\ng lo\n tơnah brơi thâo, ano\ pơlar djuai mơnong hơdip amăng lo\n glai sa amăng hơdôm boh yom pơtrut pơđ^ bruă tuai ]uă ngui, yua kơ anun [ing ta khom hơmâo lu hơdră pioh pơgang kjăp kông ngăn glai klô hăng pơđ^ kyar bruă tuai ]uă ngui, mă yua lo\n glai, kông ngăn ba glăi boh tu\ yua kơ tơlơi bơwih [ong huă hăng djru hrom djă pioh lu djuai mơnong mơnuă amăng glai. Ơi Axel Van Trotsenburg brơi thâo:

‘’{ing gơmơi kiăng hơmâo hơdră sui thun kơ bruă pơđ^ kyar tuai ]uă ngui hăng djă pioh lu djuai mơnong mơnuă. [uh rơđah Việt Nam sa amăng hơdôm dêh ]ar hơmâo lu djuai mơnong mơnuă hơdip hloh amăng ro\ng lo\n tơnah yua kơ anun khom tuh rơyuh pran jua pơgang pioh `u.

Hrom hăng anun, [ing ta khom mă yua kông ngăn lo\n glai pioh pơđ^ bruă tuai ]uă ngui, khom anăp nao kơ bruă mă klă hiam hloh samơ\ khom ngă tui sa hơnong pơgang djuai mơnong hơdip amăng glai. Pơ anai, kiăng hơmâo tơlơi ngă hrom pioh lu djuai mơnong hăng pơđ^ kyar bơwih [ong huă kơ lo\n ia’’.

Hrom hăng jơnum bơkơtuai : ‘’Djă pioh lu djuai mơnong hơdip hăng bruă tuai ]uă ngui hơđong kjăp’’, gah rơngiao kơ mông jơnum khua mua keh prăk ayuh hyiăng lo\n tơnah tal 6 yua kơ Ding jum kông ngăn lo\n glai Việt Nam git gai, do\ hơmâo lu bruă mă gah rơngiao kơ mông jợnm, pơ]rông sai bruă git gai wai lăng djah djâo kơsu tuh amăng ia rơs^;

Boh tơhnal hăng anăm mă bruă ngă hrom Việt Nam-GEF:

Ngă hrom anăp nao kơ bruă pơđ^ kyar hơđong kjăp, lêng kơ pơtum kơ bruă djă pioh hăng pơgang ayuh hyiăng kjăp kơ tar [ar ro\n tơnah ră anai hăng kơ` pơgi ni anăp.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr