VOV4.Jarai - Hơdôm thun rơgao, bruă pơtô ba m[s dưi hmâo {irô git gai bruă Khul ling tơhan tơring ]ar Daklak đing nao, biă `u hyu lăi pơthâo jơlan gah pơtrun mơng Ping gah, hơdră bruă, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna truh hăng neh wa djuai ania [ia\.

Kiăng ngă klă bruă anai, hơdôm thun rơgao, hmâo laih giăm truh ha rơtuh ]ô mơnuih apăn bruă tơhan, ling tơhan gum hrom hơdôm anih hrăm tơlơi djuai ania Êđê kiăng djru kơ bruă hyu lăi pơthâo, pơhlôm bôh tơhnal pơtô ba m[s [rư\ hrơi [rư\ pơđ^ tui. Tơlơi ]ih lăi nao mơng pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo tui anai.

Amăng sang pơkra hăng hnal kyâu prong 60 met kơ rê mơng sang ano# amai H’ Linh Niê, [ơi [ôn Yang Reh, să Yang Reh, tơring glông Krông Bông, tơring ]ar Daklak bă kơ jua pơhiăp, jua tlao.

Amai H’Linh Niê brơi thâo, hrơi anai ling tơhan hyu pơtô ba m[s 1-2-3 rai ]ua\, brơi gơnam tam hăng ră ruai kơ tơlơi găn gao bơwih [ong huă [ơi hơdôm kual plơi pla phrâo, hơdôm hơdră pơtrun phrâo mơng Ping gah, Kơnuk kơna pioh kơ kual }ư\ Siăng, hăng Daklak hăng neh wa hơdôm bôh plơi pla amăng kual.

Hơdôm tơlơi ruai leng  kơ hăng bôh pơhiăp Êđê, anun  pô hăng tuai jai je# giăm hloh . Amai H’Linh Niê lăi:

“Hrơi anai ling tơhan rai ]ua\ sang ano# kâo, ling tơhan pơhiăp hăng tơlơi Êđê anun kâo [uh je# giăm biă hăng djuai ania [ing gơmơi.

Ling tơhan ăt pơtă mơn sang ano# [ing gơmơi khom hơd^p tui jơlan gah mơng Ping gah, ngă tui djơ\ tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna, bơni kơ ling tơhan lu biă”.

Hơdôm thun rơgao, bruă hyu lăi pơhing hơdră pơtrun jơlan gah mơng Ping gah, hơdră bruă, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna truh pơ\ sa dua anih anom le\ anih neh wa djuai ania [ia\ do# [ơi tơring ]ar Daklak do# bưp lu tơlơi tơnap. Lu neh wa [u thâo pơđok, [u thâo ]ih, [u thâo pơhiăp tơlơi Yuan, ngă bruă lăi pơhing bưp lu tơlơi tơnap tap.

Yua anun lom [ing ling tơhan mă bruă pơtô ba m[s [ơi {irô git gai Khul ling tơhan tơring ]ar Daklak găn rơgao laih hơdôm tal hrăm tơlơi Êđê pioh ră ruai, bơkơtuai hăng neh wa.

Ơi Y Mui Niê, Khoa [ôn Yang Reh, să Yang Reh, tơring glông Krông Bông brơi thâo, bruă mơnuih apăn bruă pơtô ba m[s nao lăi pơthâo hăng tơlơi Êđê le\ tơlơi gal biă:

“{ôn Yang Reh abih bang le\ neh wa djuai ania Êđê, bôh thâo hră [ia\, kơnong kơ hmâo mơng 30-40% mrô neh wa thâo pơhiăp tơlơi Yuan.

Hlâo dih, ling tơhan nao lăi pơhing  neh wa [u thâo hluh ôh, drơi pô kâo hyu lăi pơthâo glăi hơdôm hơdră pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna.

Tơdơi anai, ling tơhan pơhiăp tơlơi Êđê hăng neh wa, neh wa thâo hluh, neh wa ngă tui klă  biă”.

Wa H’ Mi }il, pô lu thun gum hrom bruă pơtô tơlơi Êđê gah Gru\p kơsem min bruă pơtô pơhra\m  ]ơđai djuai ania [ia\, Gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Daklak brơi thâo, hơdôm thun rơgao  gơnong bruă hmâo gum hrom laih hơdôm gru\p, gơnong bruă pơ phun lu anih pơtô tơlơi djuai ania [ia\  kơ khul ling tơhan  pơtô ba m[s.

Anai le\ tơlơi kiăng klă biă pioh m[s thâo  hơdôm hơdră pơtrun, hơdră bruă phrâo mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna.

Kiăng pơđ^ tui  hloh dong bruă hyu lăi pơhing, anom bruă hmâo pơdo\ng laih bôh yôm hyu lăi pơhing djơ\ hăng bôh nik tơlơi hơd^p mơda mơng neh wa hloh dong, djru neh wa  thâo hluh rơđah, amu` thâo tu\ mă tơlơi pơhing. Wa H’ Mi }il lăi:

“Hơdră pơtô mơ\ [ing gơmơi gum hrom hăng {irô git gai khul ling tơhan tơring ]ar kiăng pơtô brơi pha ra biă, djơ\ hloh dong.

Rơngiao kơ hơdră pơtrun hơdră bruă mơng Ping gah hăng tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna le\ amăng anun do# hmâo hơdôm bôh yôm  kah hăng: pơtô brơi neh wa bruă ngă đang hmua, agaih rơmet anih anom do#, pơgang dlai klô, thâo mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă rông hlô, ngă rai gơnam tam”.

Thượng tá Bùi Quang Thành, Khoa Gru\p pơtô ba m[s, Anom pôr pơhing {irô git gai Khul ling tơhan tơring ]ar Daklak brơi thâo, kiăng ngă tui ba glăi bôh tơhnal bruă pơtô ba m[s [ơi plơi pla le\, [u dưi kơ[ah ôh [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan mă yua hre] tơlơi djuai ania [ia\.

Yua anun năng ai `u 5-6 thun je# hăng anai, anom bruă pơdo\ng na nao kơ]a\o bruă pơ phun hơdôm anih pơtô pơhra\m pơđ^ tui dlông, kiăng mơnuih apăn bruă pơtô ba m[s mă bruă klă hloh dong bruă pơtô ba m[s:

“To# tui pok pơhai ngă tui bruă pơtô ba mơng {irô git gai Khul ling tơhan tơring ]ar le\ hrim thun, [ing gơmơi ăt pok pơhai mơn hơdôm anih pơhra\m tơlơi Êđê kiăng thâo hloh dong, [ing apăn bruă hrăm laih anun dưi pơ pha hyu mă bruă kiăng pơđ^ tui bôh thâo, ling tơhan hơpă akă hrăm le\ pơ pha gum hrom hơdôm anih pơhra\m to# tui kiăng  phun `u thâo tơlơi neh wa djuai ania [ia\.

Mơng anun, amra bơkơtuai geh gal kơ bruă hyu lăi pơhing, bơkơtuai ngă adơi ayong amăng kual neh wa djuai ania [ia\ do#”.

Daklak jing anih anom hmâo mrô m[s do# lu hloh kual }ư\ Siăng hăng 1 klăk 900 rơbâo ]ô mơnuih, amăng anun hmâo 30% mrô m[s djuai ania [ia\.

Bruă [ing apăn bruă tơhan mă bruă pơtô ba m[s  mă yua hre] tơlơi djuai ania [ia\ amăng anun hmâo tơlơi Êđê djru klă amăng bruă hyu lăi pơhing, djru m[s thâo rơđah hăng ngă tui klă jơlan gah pơtrun mơng Ping gah, hơdră bruă tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna.

Mơng anun, pơdo\ng tơlơi mut hrom abih bang djuai ania, ngă tui bruă pơgang bôh thâo mơng  djop djuai ania neh wa [ơi kual }ư\ Siăng .

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr