VOV4.Jarai - Tơdơi kơ rơwang bruă pơkra glăi, pơhư prong jơlan prong mrô 14 – Jơlan Hồ Chí Minh tô kual }ư\ Siăng hăng tơring ]ar Bình Phước, dưi hmâo m[s amăng kual pơsit yôm yua kơ ngă giong ta` hloh kơ sa thun, pơkrem hmâo rơbêh kơ 2.000 klai prăk le\, hơdôm rơwang bruă anet, mă pơkra hơdôm anih anom [ơi jơlan, glăi ngă ba truh tơlơi [u ]ang rơmang, lom tơdrông toa pluh klai prăk pơkra giong sui laih, ăt do# tơguan jơlan mơn;

Jơlan be\ ha rơtuh klai prăk phrâo pơkra giong le\ tơhlom trun laih, ]ơđang jôh kah hăng lo\n pơ pư\, akă thâo hơbin dưi mă yua.

Hơdôm tơlơi iâu le\ “jăm [uah tơpă ara\”, “]râo ba kho\p” mơng [irô pô wai lăng – Ding jum wai lăng jơlan nao rai [u ngă tui ba glăi bôh tơhnal sit nik ôh.

Tơdơi kơ glông phun mơng jơlan Hồ Chí Minh găn kual }ư\ Siăng tô hơdôm bôh tơring ]ar Kontum, Gialai, Daklak, Daknông hăng Bình Phước pơkra giong mă yua, brơi rơdêh đuăi nao rai amăng blan 7/2015, hơdôm rơwang bruă pơkon gah rơngiao kơ glông jơlan phun dưi pơtrut ngă tui.

Hơdôm rơwang bruă pơkon biă `u le\ hơdôm glông jơlan be\ găn plơi prong hăng tơdrông toa găn ia krông ]roh hnoh.

Glông jơlan Hồ Chí Minh găn tơring kual }ư\ Sê, tơring ]ar Gialai jing sa amăng hơdôm rơwang bruă hơkru\ gah tlôn dưi pơsit pok pơhai.

Ring bruă dưi jao kơ Gru\p wai lăng rơwang bruă 6 (Ding jum wai lăng jơlan nao rai hăng du\ pơgiăng) ngă pô tuh pơ plai hăng ngăn rơnoh 250 klai prăk.

Tơdơi kơ 3 thun do# đông glăi, truh krah blan 5/2018 ring bruă mơng dưi pơphun. Rơbêh kơ 1 thun tơdơi, truh blan 6/2019, ]ra\n bruă pơdo\ng dưm truă mơng giong, samơ\ lăp hơ-ưi le\, lom jơlan giăm pel e\p pioh mă yua, jao glăi pioh rơdêh rô nao rai le\ ako# blan 9/2019 hmâo laih tơlơi jơlan tơhlom, ]ơđang prong.

{ing mơnuih lăng [uh [u tlaih dong tah tơlơi hling hlang hăng hơdôm anih anom [u phara ôh hăng sa tơlơi lo\n pơ pư\. Ơi Siu Luk, [ơi plơi Roh, să Ia Blang, tơring glông }ư\ Sê hmâo đang hmua [ơi kual jơlan be\ găn nao [uh tah ako#:

“{u hmâo pơmin nao ôh `u răm tui anai. Kâo rô hyu laih [ơi lu jơlan, răm rai truh tơhnal hơpă ăt [uh laih, samơ\ truh rơnoh anai le\ tal blung a, kah hăng lo\n pơ pư\ anun!”

Nam ]ơđang prong truh kơ sa met

Tơdơi kơ hmâo tơlơi truh [ơi glông jơlan be\ }ư\ Sê, Ding jum wai lăng jơlan nao rai hăng du\ pơgiăng hrom hăng tơring ]ar Gialai tek rơwek nao pel e\p hăng phrâo anai hmâo pơ phun lăi pơthâo bôh than ba truh.

Hrom hăng anun, ăt hmâo ]râo rơđah laih bruă gơgrong gah Gru\p wai lăng rơwang bruă 6 hrom hăng hơdôm anom bruă lăi pơthâo dăp hơdră, lăi pơthâo lăng tui.

{ơi anai, tơlơi ngă gun, soh yua kơ [u đing nao to\ng ten mơng hơdôm bôh anom bruă anai le\ sa amăng bôh than ba truh jơlan tuh pơ plai 250 klai prăk hmâo anih tơhlom trun, ]ơđang kah hăng “lo\n pơ pư\”.

Ră anai, tơlơi răm rai [ơi glông jơlan anai jai hrơi jai kơtang tui hloh. Sa dua gru nam [uh hling hlang [ơi glông jơlan }ư\ Sê glăk e\p [uh dong, amra do# hmâo lu anih răm rai phrâo.

Ăt rơwang bruă [ơi jơlan Hồ Chí Minh găn kual }ư\ Siăng mơn, ngăn mă yua rơbêh kơ 23 klai prăk, yua kơ Gru\p wai lăng Rơwang bruă jơlan Hồ Chí Minh ngă pô tuh pơ plai.

Ring bruă dưi man pơkra amăng blan 6/2017 hăng năng ai `u 1 thun tơdơi giong laih bruă phun anun le\ tơdrông toa găn ia ]roh Ea Hleo.

Samơ\ ăt lăp rơngôt mơn, tơdrông toa pơkra giong mơ\ [u hmâo mă yua ôh, yua kơ akă hmâo jơlan tô nao pơ\ tơdrông toa. Lom anun, yua kơ[ah tơdrông toa, ]ra\n jơlan tô Gialai Daklak khom gơgrong ba tơlơi đuăi ]un ]ue, net not dong.

Sa dua mơta tơlơi truh [ơi jơlan [ơi anih anom anai. Pơblang kơ tơlơi akă gal prong [ơi tơdrông toa mrô 110, ơi Võ Duy Hưng, Kơ-iăng Khua anom git gai rơwang bruă 2, Gru\p wai lăng rơwang bruă jơlan Hồ Chí Minh lăi le\, anun le\ bruă gơgrong mơng tơring ]ar Daklak:

“Tơdrông toa 110 ră anai bruă pơsir anih anom do# glăk bưp tơlơi tơnap yua kơ hơdră bruă mơng tơring ]ar Daklak pha ra hăng tơring ]ar Gialai.

Ră anai tơring glông Ea Hleo hmâo pơphun lăi pơthâo jơlan gah, glăi mă tơlơi gum pơhiăp mơng m[s.

}ang rơmang le\, tơdah kah hăng tơring glông ba tơlơi pơsit le\ Gru\p Hồ Chí Minh amra pơsur pô tuh pơ plai le\ Sang bruă s^ mdrô Sài Gòn đing nao pơkra mơ\ jing ba mut mă yua”.

Hơdôm nam tơhlom trun, ]ơđang jai hrơi jai dơlăm hăng prong tui

Wa Đinh Thị Bích Thảo, [ơi thôn 1, să Ea Hleo, tơring glông Ea Hleo, tơring ]ar Daklak brơi thâo, mơnuih [ôn sang [u tu\ ư ôh hăng bruă pơ ala glăi prăk [u dưm kơnar.

Hrom hăng sa hơdră bruă, [ơi sa anih anom, samơ\ [ơi ako# tơdrông toa gah tơring ]ar Gialai rơbêh kơ 20 bôh sang ano# m[s dưi pơ ala glăi rơbêh kơ 4 klai prăk, bơ\ gah Daklak, kơnong kơ pơ ala glăi năng ai `u 125 klăk prăk, [ia\ hloh truh rơbêh kơ 32 wot:

“Hrom sa hơdră pơtrun mơng Kơnuk kơna hăng ngăn drăp anai ăt le\ dêh ]ar ta brơi samơ\ [u thâo yua hơget [u dưm kơnar tui anun.

{ing gơmơi rơkâo ngă hiưm hơpă hmâo jơlan gah rơđah rơđông, dua bôh tơring ]ar khom hru\p. Pơjing rai tơlơi dưm kơnar le\ neh wa m[s mơng tu\ ư hrom”.

Tơlơi gun [ơi hơdôm rơwang bruă hơkru\ gah tlôn jơlan Hồ Chí Minh ]ra\n tô mơng Gialai – Daklak hmâo pơ phun sui laih. Lơ 21/8/2018, Khua ding jum ơi Nguyễn Văn Thể mă bruă [ơi tơring ]ar Gialai hăng jăm kho\p kơ Gru\p wai lăng rơwang bruă 6 yua kơ tơlơi ngă kaih. ~u pơsit, tơdah Gru\p 6 do# ngă kaih dong, amra jao rơwang bruă kơ tơring ]ar ngă tui:

“Amu` đo#], ih ngă kaih le\ kâo jao kơ anom pơkon, jao kơ plơi pla. Plơi pla gơ`u ăt wai lăng, dưi ngă tui mơn. Lăi tui anun le\ kiăng kơ [ing gih [uh khom đing nao prong kiăng pơđut glông jơlan be\ }ư\ Sê.  

Gah rơwang bruă tơdrông toa 110 tô dua tơring ]ar Gialai hăng Daklak, Khua ding jum Nguyễn Văn Thể ăt lăi mơn [ơi anai glăk do# glăi tơlơi “[u gal”.

Hơdôm bơnah gum hrom [u klă hmâo ba truh hơdôm rơwang bruă pơkon amu` hloh, glăi hmâo tơlơi pơhrư\i, rơngiă mông hloh rơwang bruă phun dong.

“Tơdrông toa giong laih mơ\ kơnong hmâo jơlan tô nao pơ\ tơdrông toa glăi hă giong yơh, `u [u gal ôh. {u dưi pioh tơdrông toa tơguan jơlan tô nao pơ\ tơdrông toa ôh.

Rơwang bruă phun le\ Jơlan mrô 1 hăng Jơlan Hồ Chí Minh găn kual }ư\ Siăng [ing ta ngă abih bang kơnong 2 thun ha mơkrah thơ giong yơh jơlan phun”.

Truh mông anai, tơdơi kơ 4 thun pok pơhai, hơdôm rơwang bruă tơdrông toa hăng jơlan be\ jơlan Hồ Chí Minh ]ra\n Gialai – Daklak ăt do# đong glăi mơn.

Tơdơi kơ hmâo tơlơi jơlan tơhlom, ]ơđang ]ra\n jơlan be\ [ơi }ư\ Sê mơtăm, Ding jum wai lăng jơlan nao rai hăng du\ pơgiăng lăng glăi tơlơi truh anai ngă bơdjơ\ nao tơlơi đăo gơnang mơng gơnong bruă anun hmâo mă bruă laih hăng Gru\p wai lăng rơwang bruă mrô 6 hăng rơkâo hmâo jơlan pơsir kơtang khul gru\p, mơnuih bơdjơ\ nao.

Tui anun mơn anăn iâu mơ\ “pơsir kơtang” mơng ding jum ăt rơnang mơn, anun le\ hmâo hră pơ-ar: rơkâo “khom pơsir tơpă bruă gơgrong mơng mơnuih, gru\p ngă soh”, rơkâo Gru\p wai lăng rơwang bruă mrô 6 ro\ng kăng pơ pha bruă gơgrong drơi pô, khul gru\p bơdjơ\ nao.

Hơdôm tơlơi jăm [uah hăng mơbah, ngă tui khop amăng hră pơ-ar mơng Ding jum wai lăng jơlan nao rai hăng du\ pơgiăng rơđah rơđông [u djop pran ngă pơ pư\ tơlơi pơhrư\i [ơi hơdôm rơwang bruă.

Tơdrông toa pơkra giong sui laih, ăt do# tơguan jơlan mơn; jơlan be\ ha rơtuh klai prăk tơhlom trun [u tui ôh, anai glăk jing sa anih checkin kơ tuai ]ua\ ngui.

Kiăng gơ`u nao, phin ru\p hăng do# asuek kơ tơngia hmâo tơlơi hơget truh [ơi Ding jum wai lăng jơlan nao rai hăng du\ pơgiăng hăng hơdôm gru\p wai lăng rơwang bruă gah ding jum anai./.

Siu H’Prăk: Pô c\ih pơblang