VOV4.Jarai - Tơdơi kơ 6 thun [u dưi ruah pơhrua nao nai pơtô, gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Kontum ră anai glăk kơ[ah truh 1.800 ]ô nai pơtô hăng mơnuih mă bruă.

{ơi hơdôm bôh sang hră kơ[ah nai pơtô, [ing nai glăk rim hrơi khom gơgrong pô, run abih pran jua ngă klă bruă pơtô ]ơđai hăng bruă mă pơkon mơng sang hră.

Dong mơng thun 2012 truh ră anai gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Kontum [u dưi ruah dong tah nai pơtô. Tơdơi kơ 6 thun do\ng glăi, mơnuih mă bruă mơng gơnong bruă ră anai kơ[ah truh 1.800 ]ô mơnuih.

Amăng anun tơlơi kơ[ah nai pơtô [ơi sang hră lu biă `u nai wai lăng ]ơđai anet 505 ]ô nai hăng gưl sa 513 ]ô nai.

Ơi Nguyễn Phúc Phận, Khoa Gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Kontum brơi thâo, bruă kơ[ah lu nai pơtô glăk ngă tơnap prong hăng bruă pơtô pơhra\m mơng tơring ]ar:

“Anai le\ bruă tơnap tap biă hăng gơnong bruă pơtô pơhra\m, biă `u le\ hơdôm bôh sang hră gưl sa hăng gưl ]ơđai anet.

Sa ]ô nao [u dưi pơtô sa bôh anih do# glăi tơhrơi ôh, ăt kah hăng sa bôh anih mơguah tlam ôh kơ ]ơđai gưl sa mơng mơguah truh kơ tlam ôh.

Rơngiao kơ anun bruă pơđ^ kyar sang hră anih hrăm ăt le\ sa tơlơi tơnap dong.

Bơhmu tu `u kah hăng tơring glông Ia H’drai phrâo pơdo\ng mrô m[s đuăi hyu do# hơdư\ ]i hor, mơnuih mơng anih pơkon đuăi nao do# lu bơdjơ\ nao glông bruă pơtô pơhra\m khom hmâo. Bruă pơ pha nai pơtô bưp tơnap tap biă”.

Kơ[ah nai pơtô anun lu thun laih nai Chinh ha jăn gơgrong ba sa anih hrăm

{ơi hơdôm bôh sang hră kơ[ah nai pơtô, Gru\p khoa apăn bruă sang hră hăng [ing nai pơtô khom gơgrong ba bruă mă prong.

Yă Vũ Thị Việt Hà, Khoa Sang hră wai lăng ]ơđai muai Sao Mai, să Sa Sơn, tơring glông Sa Thầy brơi thâo, sang hră hmâo sa anih phun hăng dua anih anet. Thun hrăm anai sang hră hmâo 164 ]ô ]ơđai hăng 8 ]ô nai.

Tui hăng Tơlơi pơkă mrô 06 lơ 16/3/2015 kơplah wah dua Ding jum, pơtô pơhra\m hăng ding jum wai lăng bruă pơ phun bruă mă pơkă kơ anăn bruă mă, tơhnal pơkă mrô mơnuih mă bruă amăng hơdôm bôh sang hră pơtô ]ơđai anet m[s le\, sang hră do# kơ[ah 5 ]ô nai mơng pơhlôm bruă bơwih brơi pơtô pơhra\m ]ơđai muai:

“Lom bơwih brơi kơ [ing ]ơđai muai kơ[ah nai pơtô tui anun le\, [ing nai dleh glar biă. Hăng mơnuih apăn bruă wai lăng amăng hơdôm hrơi nai pơtô duam ruă [udah hmâo hơdôm bruă [u thâo hlâo thơ, mơnuih apăn bruă pơ ala kơ nai nao pơtô djru, lăng djru [ing ]ơđai. Tơdah hmâo 5 ]ô nai anai pơtô le\ [ing nai amra plai [iă tơnap amăng bruă bơwih brơi ]ơđai”.

Kơ[ah pô mă bruă anun nai pơtô khom tơnă hơbai brơi kơ ]ơđai sang hră do# glăi tơhrơi

Lu thun rơgao sa ]ô gơgrong sa anih do# glăi tơhrơi Lá 1. Sang hră wai lăng ]ơđai anet Sao Mai. Nai Mạc Thị Chinh lăi pơthâo, bruă khom wai lăng sa bôh anih jing tơnap tap biă:

“{ing ]ơđai nao juă dlai lu biă, [ing gơ`u amra pơklư\ nao rai. Laih anun sa, dua ]ô ]ơđai ăt do# amăng anih hrăm mơn. Lom mơ\ nai đuăi tui ]ơđai nao juă dlai thơ [u hmâo nai do# glăi wai lăng amăng anih hrăm ôh.

Lom brơi ]ơđai [ong huă, mơ`um ia sa ]ô nai gơgrong ba abih anun tơnap tap biă. Bruă bơwih brơi mơng mơguah truh kơ tlam mơtăm. Agaih rơmet brơi kơ [ing ]ơđai, bơwih brơi kơ [ing ]ơđai pa] [o#, uă ia adung.

Hmâo sa ]ô nai [ơi anih hrăm lom [ing gơmơi hmâo bruă [u thâo hlâo thơ, duam ruă thơ [ing gơmơi tơnap tap biă”.

Amăng rơbêh kơ 1.000 ]ô nai do# kơ[ah mơng tơring ]ar Kontum, lu biă `u [ơi 3 bôh tơring glông, plơi prong: Sa Thầy kơ[ah 321 ]ô nai. Đak Hà kơ[ah 303 ]ô hăng plơi prong Kontum kơ[ah 264 ]ô nai.

Hrom hăng kơ[ah nai pơtô, abih bang gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Kontum do# kơ[ah năng ai `u 800 ]ô mơnuih pioh kơ bruă tơnă hơbai [ơi hơdôm bôh sang hră wai lăng ]ơđai muai, do# glăi sang hră hăng gơgrong bruă ju\ yap prăk, pô wai lăng prăk, anih dưm hơdrôm hră, anih ia jrao.

{u gal hloh le\ lom do# kơ[ah nai hă, gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar ăt khom ngă tui mơn tơlơi pơtrun hro\ trun mrô nai pơtô.

{ơi anăp tơlơi anai nai pơtô ]ơđai sui hrơi, yă Nguyễn Thị Thoa, gơgrong gah bruă pơ phun bruă mă, Anom bruă pơtô pơhra\m tơring glông Đak Hà bơngot biă kơ ano# klă bruă wai lăng hăng pơtô pơhra\m:

“Nai pơtô duam ruă hmâo hơdôm anih anom sang hră mơnuih apăn bruă wai lăng abih bang khom nao pơtô ]ơđai amăng ha blan, [u djơ\ tui tơlơi pơkă dong tah.

Tui hăng tơlơi pơkă, Khoa sang hră 2 mông pơtô amăng sa rơwang hrơi tơjuh, Kơ-iăng Khoa Sang hră pơtô 4 mông amăng sa rơwang hrơi tơjuh samơ\ abih bang le\ mơnuih wai lăng khom pơtô lu hloh mông hrăm tui tơlơi pơkă anun bơdjơ\ nao bruă wai lăng hrom. Hăng nai pơtô tơdah duam ruă thơ.

Hmâo sa ]ô nai duam ruă sa bôh sang hră do# amu` hloh, djơ\ ano# `u hmâo hơdôm anih sang hră, dua bôh sang hră leng kơ hmâo nai duam ruă thơ khom pơgo#p hrom anih anun hăng anih pơkon le\, mrô ]ơđai lu đơi, kơ[ang grê [u pơhlôm anun bơdjơ\ nao ano# kơjăp bruă pơtô pơhra\m”.

Nai pơtô pơ phun tơlơi ngui ngor kơ [ing ]ơđai amăng mông pơdơi tơngan

Kiăng pơsir tơlơi kơ[ah nai pơtô, hơdôm bôh sang hră [ơi tơring ]ar Kontum amăng lu thun rơgao khom gir run biă mă kiăng pơhlôm bruă pơtô pơhra\m hăng hơdôm bruă mă pơkon mơng sang hră.

Lu jơlan gah pơsir ăt dưi ngă tui, kah hăng: nai pơtô tơlơi adôh, bơkơja\p drơi jăn, pơtô ka] ru\p, văn, toán gum hrom pơtô lu sang hră; sa mơnuih mă bruă ia jrao [ơi sang ia jrao gơgrong lu bôh sang hră amăng sa kual; mơnuih mă bruă ba hyu hră pơ-ar, ju\ yap prăk, wai lăng prăk sa ]ô mơnuih [ia\ biă `u khom gơgrong ba 2 bôh anih; nai pơtô rơngiao kơ hơdôm mông pơtô khom gơgrong ba dong sa ]ra\n bruă mơng mơnuih mă bruă pơkon… Khă hnun hai rơđah đông anai kơnong kơ hơdôm jơlan gah [ơi anăp đo#].

Tơdah [u dưi pơhrua nao hmao tlôn thơ, gơnong bruă pơtô pơhra\m tơring ]ar Kontum hăng [ing nai amra rim hrơi gơgrong ba lu bruă mơng bruă mă mơ\ gơ`u pơsit le\ amra kiăo tui ha rơnuk mơng pô./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr