VOV4.Jarai - Đơ đam tơring ]ar Kontum ră anai hmâo 23 bôh anom pô dlai, 74 Jơnum min m[s să, tơring kual, rơbêh kơ 3.600 bôh sang ano# hăng 22 bôh plơi pla wai lăng pơgang rơbêh kơ 360.000 ektar dlai apăh wai lăng.

Bôh nik brơi [uh bruă ngă tui hơdră bruă apăh wai lăng dlai klô glăk pơjing rai bôh tơhnal ge\p dua, anun le\ dlai dưi pơgang, pơlar hăng pô dlai, plơi pla anih m[s do#, sang ano# hrim thun hmâo prăk apăh lăp yap ba kơ bruă wai lăng ăt kah hăng pơplih jơlan e\p [ong e\p huă.

Dưi hmâo Sang bruă jao wai lăng pơgang 2 kual dlai 744 hăng 748 hăng abih bang lon dlai prong rơbêh kơ 2.200 ektar [ơi thôn 1, să Ia Tơi, tơring glông Ia H’drai, tơring ]ar Kontum, ayong Phùng Chí Mạnh, mơnuih wai lăng pơgang dlai, Anom wai lăng pơgang dlai hơgom 270, Sang bruă bơwih [ong m[s sa ding kơna plah tơsiong đang kyâu Ia H’drai brơi thâo, dong mơng ako# thun truh ră anai dlai yua kơ `u wai lăng kơnong kơ hmâo sa mơta tơlơi truh le\ m[s jah amur kyâu hmâo 200 met kơ rê.

Yua kơ thâo ta`, hrom hăng bruă pơtrut kơtang hyu lăi pơthâo truh m[s thôn 1, neh wa thâo gơgrong pơkôl mă pô [u ngă glăi tơlơi anai dong tah.

Hăng tơlơi yôm phăn hloh tui hăng ayong Mạnh, dong mơng hrơi hmâo hơdră bruă apah pơgang dlai klô, mơnuih mă bruă amăng anom hmâo dong pran jua pioh wai lăng pơgang dlai klô klă hloh:

“Adơi ayong ngă klă biă bruă wai lăng pơgang dlai klô, juăt pel e\p hăng lăng tui sang ano# hơpă ro# mă lon dlai le\ pơsur lăi pơthâo kơ ara\ng tơbiă gah rơngiao. Hrim hrơi rôk hyu jum dar hăng lăng tui hơdôm kual dlai kâo krăp lăng abih. Adơi ayong ngă tui kho\p biă”.

Tu Mrong le\ tơring glông tơnap tap mơng tơring ]ar Kontum. Tơlơi hơd^p mơda mơng m[s hăng lu biă `u le\ neh wa djuai ania Hơdang do# bưp lu tơlơi tơnap tap.

Yua kơ prăk pơhrui glăi biă `u gơnang kơ bruă đang hmua anun tơlơi kiăng pơhư prong lon mă yua jai hrơi lu hăng tơlơi anai ba truh khom pơhư lon mă yua [ơi dlai klô. Kiăng pơhlôm pơgang dlai [u hmâo tơlơi hơge\t ôh klă hloh brơi m[s [uh bôh tu\ yua mơ\ dlai ba glăi kơ sang ano#, kơ plơi pla.

Ơi Vương Văn Mười, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring glông Tu Mrong, brơi thâo bôh nik mơng hrơi hmâo hơdră bruă apah pơgang dlai klô, giăm hmâo 12.000ektar dlai [ơi anai dưi jao brơi rơbêh kơ 800 bôh sang ano# m[s hăng plơi pla le\ dlai dưi wai lăng pơgang klă hloh.

“Dong mơng hrơi hmâo bruă apah wai lăng dlai klô tơlơi pơmin mơng neh wa dưi pơđ^ tui hăng `u pơke\ hăng bruă gơgrong, pơke\ hăng tơlơi dưi yua pô.

Sa le\ pơke\ hăng neh wa yua kơ neh wa pơgang dlai klô na nao pioh mă yua hơdôm djuai jrao akha kyâu [ơi rơgo#p tơ-ui kyâu. Dua le\ pioh pla hơdôm djuai jrao akha.

Hlâo dih neh wa hmâo tơlơi pơmin kơ bruă wai lăng pơgang dlai [u dơlăm ôh, samơ\ dong mơng hrơi hmâo bruă apah pơgang dlai klô ăt  kah hăng pơlar hơdôm djuai jrao pla gah rơgo#p tơ-ui kyâu [udah prăk pơhrui glăi mơng hơdôm phun akha jrao [ơi rơgo#p tơ-ui kyâu pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda le\ mơng anun pơke\ hăng bruă gơgrong mơng neh wa hloh.

Bruă wai lăng pơgang dlai klô [ơi tơring glông lăp klă mơn. Hơdôm tơlơi ngă soh neh wa rong phă mă dlai [u do# dong tah”. 

Hrom hăng 23 bôh anom pô dlai le\ khul gru\p, 74 bôh să, tơring kual, hmâo rơbêh kơ 3.600 bôh sang ano# hăng 22 bôh plơi pla m[s [ơi tơring ]ar Kontum dưi hmâo Kơnuk kơna jao lon, jao dlai wai lăng giăm truh 45.000 ektar dlai apăh wai lăng.

Tơlơi lăi pơthâo glăi mơng hơdôm bôh anom pô dlai brơi [uh, prăk pơhrui glăi hrim thun hơnong `u mơng hrim sang ano# ]ơkă wai lăng năng ai `u 5 klăk prăk, plơi pla năng ai `u 88 klăk prăk hăng gru\p sang ano# năng ai `u 37 klăk prăk.

Lăi nao kơ ano# bơdjơ\ nao klă mơng hơdră bruă apăh pơgang dlai klô, ơi Hồ Thanh Hoàng, Khoa Keh prăk pơgang hăng pơlar dlai klô tơring ]ar Kontum, brơi thâo:

Hơdră bruă apăh pơgang dlai pơjing rai laih sa hơdră  pơkă prăk kak tuh pơ plai kơ bruă pơgang dlai hăng pơlar dlai klô hơđong, kơja\p. Hơdôm pô dlai, m[s gum hrom wai lăng pơgang dlai klô đ^ tui prăk pơhrui glăi.

Mơng anun iâu pơhrui hmâo ngăn rơnoh mơng mơnuih mơnam pioh gum hrom amăng bruă pơgang dlai klô, biă `u le\ m[s hơd^p amăng kual dlai klô hăng giăm dlai klô; pơjing dong bruă mă hăng prăk pơhrui glăi  kơ m[s, mơng anun hmâo pơ plih phrâo  jơlan e\p [ong, e\p huă kơ m[s, djru hro\ trun rin rơpa amăng [rư\ pơđ^ tui tơlơi hơd^p mơda mơng m[s [ơi plơi pla; kơtưn ba glăi bôh tơhnal bruă pơgang  pơlar dlai klô mơng abih bang mơnuih mơnam amăng tơring ]ar lăi hrom hăng ngă tui tơhnal gal apăh pơgang dlai klô lăi ha jăn”.

Bôh nik brơi [uh bruă ngă tui hơdră bruă apăh pơgang dlai klô [ơi tơring ]ar Kontum [u djơ\ kơnong kơ amăng [rư\ pơplih phrâo tơlơi hơd^p mơda mơng m[s, pơđ^ tui tơlơi pơmin bruă gơgrong mơng pô dlai, pơđ^ tui mrô gru\p sang ano#, plơi pla dưi ]ơkă mă bruă jao pơgang dlai klô mơ\ do# iâu pơhrui hmâo sa ngăn rơnoh prong kơ bruă hyu tir, pơgang dlai klô.

Anai le\ phun than yôm phăn pioh pơtrut kơtang bruă mơnuih mơnam pơplih phrâo bruă pơgang dlai klô, djru hro\ trun ta` mrô sang ano# [un rin, pơhlôm hơđong tơlơi hơd^p mơda mơnuih mơnam biă `u [ơi kual asue\k, kual ataih mơng tơring ]ar.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr