VOV4.Jarai - Amăng hơdôm thun je# hăng anai [ơi kual }ư\ Siăng, tơlơi pơplih ayuh hyiăng jai hrơi jai [u klă, [u djơ\ hăng phiăn juăt `u, ba truh lu tơlơi răm rai prong wot tơlơi hơd^p ană mơnuih hăng kông ngăn.

Thun anai khă ayuh hyiăng amăng hơdôm hrơi anai phrâo pơ phun bơyan hơjan ia ling dăo, samơ\ gong gai hăng m[s hơdông bôh tơring ]ar amăng kual bơngot laih hăng tơlơi ayuh hyiăng [u klă ngă.

Amăng hơdôm tal hơjan ako# blan 3 mơtăm hăng amăng krah blan 5 hmâo ngă răm rai prong laih hăng kông ngăn [ơi kual plơi prong Kontum, tơring ]ar Kontum.

{ơi hơdôm bôh să Đak Năng, Ngọc Bay, Đoàn Kết… hơjan le# pler hmâo tom hơkruah yâu ngă rơbuh, pok bơbung sang năng ai `u 20 bôh sang m[s; ngă glưh trun sa bôh sang jơnum glăk pơdo\ng, 2 bôh sang rông hăng kor đuăi bơbung sang anih hrăm.

Angin hơkruah yâu ăt ngă mơn hơdôm pluh ektar đang kơ su  jôh, rơbuh, răm rai gah bruă bơwih [ong hăng m[s prong biă.

Ayong A Do Le [ơi plơi Rơ Wak, să Đak Năng ăt akă [u abih mơn bơral bơngat yua kơ tal hơjan hơkruah yâu tlam mơmot lơ 16/5 ngă jôh rơbêh kơ 1 ektar đang kơ su glăk mă kơtăk:

“~u grom tal hăng hơjan trun raih daih. Tơdơi kơ anun le\ angin kơtang wo\t dar nao gah hơpă kâo [u thâo ôh. Sang apui laih anun tuk tul por đuăi abih. Phun kyâu jôh rơrap kâo [uh kơtang biă kâo [u khin pok bah amăng ôh.

Răm rai prong hăng sang ano#, kâo hơning rơngôt biă, mlăm [u asuk đih pit. Bơngot kơ prăk kak mơng nao mă dong. Gơnang kơ phun kơ su sôh, ră anai kơ su tui anai dong”.

Angin hơkruah yâu ngă phun kơ su [ơi să Đăk Năng, plơi prong Kontum jôh, rơbuh

Khă gong gai hơdôm gưl mơng tơring ]ar Kontum hmâo gơgrong hlâo amăng bruă pơdo\ng jơlan hơdră pơgang hlôm hlâo, lăi pơthâo ngă tui tơpă bruă 4 mơta hơđăp.

Samơ\ yua kơ anih anom do# [u gal, lu anih răm rai, amra hmâo ia ling kor, lon tơhlom prong biă, anun răm rai sit `u [u tlaih ôh amăng bơyan hơjan thun anai.

Đak Glei jing sa tơring glông [un rin, abih bang ngăn drăp pơhrui glăi amăng sa thun kơnong kơ hmâo năng ai `u 21 klai prăk, samơ\ ayuh hyiăng ngă răm rai rơbêh kơ ha mơkrah laih.

Bơyan hơjan ia ling dăo thun anai, do# [u [ia\ ano# răm rai mơng thun hlâo akă pơsir giong.

Yua anun lon tơhlom, ngă gun amra truh hơbin [u thâo ôh [ơi hơdôm ara\ jơlan amăng tơring glông nao pơ\ hơdôm bôh să: Đak Nhong, Đak Blô; Jơlan tơring ]ar nao pơ\ hơdôm bôh să: Đak Chong, Mường Hong, Ngọc Linh… . Ơi Trịnh Xuân Lộc, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring glông Đak Glei, brơi thâo:

“Tơnap tap mơ\ mơng gah rơngiao ba truh dưi [uh, yua kơ anih anom do# [u gal, tơ\i đưn. Hơdôm ara\ jơlan nao rai amra bơdjơ\ nao [ơi anăp yua kơ hơjan sui hrơi  ngă lon tơhroh gun jơlan nao rai.

Dua le\ ngă ia ling dăo [ơi hơdôm kual m[s do#. 3 le\ bơdjơ\ nao đang hmua. Bơ\ tơlơi tơnap yua kơ [u đing nao mơng tơring glông prăk pioh djru ba, pơsir tơlơi pơgang, djru pơtlaih [u djop ôh”.

Sa anih lon tơhroh trun [ơi jơlan tơring ]ar 676 gah tơring glông Kon Plông amăng bơyan hơjan ia ling dăo thun 2017

Hrom hăng hơdôm ara\ jơlan tơring ]ar, Jơlan amăng tơring glông [ơi 3 bôh tơring glông: Đak Glei, Tu Mrông hăng Kon Plông amra ngă gun jơlan nao rai hơbin [u thâo ôh lom hmâo hơjan ia ling dăo prong.

{ơi tơring ]ar Kontum, hơdôm ara\ jơlan dêh ]ar ta, kah hăng Jơlan Hồ Chí Minh, Jơlan mrô 40B, Jơlan 24, jơlan Trường Sơn Đông tô nao rai Kontum hăng kual To\ng Krah dêh ]ar hăng hơdôm bôh tơring ]ar kual }ư\ Siăng ăt amu` tơ\i đưn mơn yua kơ lon tơhlom hăng ia ling dăo amăng bơyan hơjan.

Hrom hăng anun tơlơi pơhlôm [ơi hơdôm bôh dơnao ko\ng ia pơke\ apui; 175 ring bruă hnoh ia, hmâo 71 bôh dơnao ko\ng ia, 97 bơnư\ bư\ ia, 7 anom [o#p ia ăt jing tơlơi tơnap pơsir mơn.

Ơi Nguyễn Hữu Nghĩa, Khoa Anom wai lăng bôh thâo măi mok Gru\p wai lăng mă yua hơdôm ring bruă hnoh ia tơring ]ar Kontum, brơi thâo:

“Hơdôm ring bruă ră anai do\ng raih daih [ơi abih bang 9 bôh tơring glông, plơi prong mơng tơring ]ar.

Yua anun anih anom ring bruă ataih hăng jơlan nao rai kơdư\ ]ư\ anun tơnap amăng bruă nao rai, pel e\p.

Dua le\ hơdôm ring bruă hnoh ia pơdo\ng sui laih truh ră anai ăt akă dưi tuh pơ plai pơkra glăi mơn, anun răm rai tui laih.

Mơta pơkon gah hlâo ia mơng hơdôm ring bruă rok tok kyâu pơtâo  hơhuai tui lu biă yua anun lom hơjan ia glut hlu\ ]uah hăng kyâu pơtâo luh trun [ơi dơnao ia lu, ngă tơnap amăng bruă pơđoh ia pơgang hlôm hlâo hu^ ia ling dăo, kơthel”.

Bôh nik `u brơi [uh hơdôm thun je# hăng anai, kual }ư\ Siăng lăi hrom, tơring ]ar Kontum lăi ha jăn juăt bơdjơ\ nao mơng ayuh hyiăng [u klă ngă ăt kah hăng hơdôm tal kơthel truh.

Lom anun hăng anih anom kơdư dơnung, tơ\i đưn laih anun hmâo lu kual m[s do#, anom mă yua do\ng amăng kual juăt hmâo tơlơi truh ia ling dăo, lon tơhlom anun thun anai, khă phrâo pơ phun bơyan hơjan đo#], tơlơi bơngot kơ ayuh hyiăng [u klă ngă tơmri do# kra#o hăng gong gai, m[s [ơi anai./.  

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr