VOV4.Jarai - Amăng hơdôm thun laih rơgao, hơbô| bruă grup wai lăng mă pô, hăng lu ding kơna le\ [ing tơbiă mơng ngă tơhan, ako\ pơdong [ơi hơdôm boh plơi pla să Kroong, plơi prong Kontum, Kontum, djru wai lăng kjăp tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi pla ala [on. Hơdôm tơlơi gum djru anai hơmâo gong gai kơnuk kơna hăng mơnuih [on sang tu\ ư.

Hrim mơguah hrơi rơma amăng rơ wang hrơi tơjuh, grup wai lăng mă pô tơlơi rơnuk rơnua plơi Krông Klah, să K’roong, plơi prong Kontum, Kontum pơphun jơnum pơ bưp [ô| mơta [ơi sang Rung amăng plơi.

Anai le\ hrơi kiăng [ing wai lăng amăng grup tơlơi wai lăng, pơphô kơc\ăo bruă wai lăng tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi pla. Ako\ pơdong amăng rơnuc\ thun 2015, hăng 10 c\ô ding kơna, grup wai lăng tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi Krông Klah ngă hro\m klă biă mă hăng kông ang să, amăng bruă mă mơnuih ngă soh, ba glăi tơlơi hơđong kjăp amăng plơi.

Lăi pơthâo yua hơget rơgao mơng anai 2 thun, `u mut amăng grup wai lăng mă pô, ayong A Mlưn, khoa grup wai lăng brơi thâo:

‘’Kâo [uh amăng plơi hơmâo lu c\ơđai muai ngă soh tơlơi phiăn lơ\m thun do\ c\ơđai đôc\, mơng 7 -8 thun truh 16 thun, tle\ do\p gơnam tam, [u tui ôh, lêng nao ngă điện tử.

Yua anun kâo hlong mut nao amăng grup anai, kiăng plai [iă hơmâo mơnuih tle\ do\p, laih anun kiăng plơi pla hơđong kjăp hơdip mơda, bơwih [ong huă.

Bruă phun mơng [ing gơmơi le\ hro\m hăng sang ano\, plơi pla, pơ alum [ing c\ơđai anăm tle\ do\p hnă gơnam dong tah. Dưi ngă bruă tui anun, [ing gơmơi lăng mơ-ak biă mă, djru plơi pla, gong gai kơnuk kơna bruă hiam klă biă mă’’.

Yua jê| giăm ană plơi, hơdôm c\ô tơhan amăng grup wai lăng [ơi plơi Krông Klah, să K’roong thâo rơđah pô hlơi juăt [u tui, juăt phă gơnam tam kiăng thâo wai lăng, pơtô blang.

{ơi anăp tơlơi hơmâo [ing hyu do\p gơnam tam [ơi să lêng kơ [ing c\ơđai, sang ano\ [ing gơ`u tơnap tap, pơdơi sang hră laih, yua anun arăng plư, jak iâu amu` biă mă.

Grup wai lăng pơsit hơdră phun le\, ta thâo pơ alum hăng tơlơi khăp pap, hro\m hăng sang ano\ pơtô blang, pơtă pơtăn, yua anun hơmâo lu c\ơđai săng laih.

Hăng tơlơi gơ`ăm nao mă bruă gir run, jec\ amec\, lơ\m arăng iâu ta nao mơtăm, grup wai lăng tơlơi rơnuk rơnua plơi Krông Klah,să K’roong hơmâo mơnuih [on sang đăo gơnang.

Jing ding kơna lu thun hloh amăng grup wai lăng, thun anai, khă 57 thun laih, pran jua [u kơtang tui đưm dong tah, samơ\ ơi A Ten aka [u phiah pơdơi hyu tir, hyu mă pô hlơi ngă soh ôh. ~u ră ruai, kâo mut amăng grup wai lăng yua dah kâo [uh mơng hrơi ako\ pơdong grup anai, plơi pla ala [on hơđong kjăp, rơnuk rơnua biă mă.

‘’Dong mơng hrơi ako\ pơdong grup wai lăng anai, kâo lăng bruă arăng hyu do\p, pơđuăi rơdêh kơtang plai [iă laih pơhmu hăng mơng hlâo. Kâo juăt hyu tir mlăm, mơng 3 mông mơguah, anăm mă djơ\ glăi ôh pô hlơi ngă soh.

Laih anun lơ\m mă hyu tir kho\m lua su\, amat djơ\ anih arăng juăt do\p. lơ\m hơmâo mă, thâo pô hyu do\p anai c\ơđai, giong mơng anun, kâo nao pơ\ sang ano\ gơ`u lăi pơthâo kiăng sang ano\ pơtô blang. Tal dua dong le\, tơlơi tle\ do\p kho\m ba nao pơ\ kông ang laih c\i pơtô blang’’.

Hlâo kơ thun 2015, hrim thun [ơi să K’roong, plơi prong Kontum, hơmâo giăm 50 wơ\t arăng do\p gơnam tam, aka [u yăp nao ôh bruă ngă soh hơmâo arăng jăm [uah, pơtô blang.

Dong mơng hrơi hơmâo grup wai lăng [ơi hơdôm boh plơi kah hăng Plei Krông Klah, plei Krông K’Tu, thôn 2, laih anun thôn 4, tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi prong jai hrơi klă hloh.

Hơdôm bruă ngă soh glăi tơlơi phiăn tơdu laih, do\ glăi mơng 10 truh 15 wơ\t arăng ngă soh đôc\ hrim thun. Tơlơi anai brơi [uh, pran jua gir run [u [iă ôh mơng grup wai lăng amăng bruă pơdong glăi tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi pla ala [on. Ơi Trần Văn Mười, Kơ-iăng khoa Ping gah să K’roong brơi thâo:  

‘’Tơdơi hrơi ako\ pơdong grup wai lăng, biă mă `u, blung a le\ [ơi plơi Krông Klah, grup wai lăng mă bruă tu\ yua biă mă. Mơnuih [on sang tu\ ư biă mă. Abih bang [ing apăn bruă, [ing apăn bruă Ping gah lêng pơgo\p boh pơhiăp, pơ alum pran jua, tơlơi pơmin kơ tơhan hyu tir [ơi plơi Krông Klah.

Dong mơng anun pok prong jing dua grup dong [ơi dua boh plơi thôn 2 hăng Krông K’Tu. Ră anai, abih bang [ing apăn bruă ping gah, mơnuih [on sang amăng 3 boh plơi hơmâo grup hyu wai lăng [uh rơđah boh tu\ yua anai, mơnuih [on sang tu\ ư gum djru biă mă’’.

{uh rơđah boh tu\ yua dong mơng bruă ngă tui hơbô| bruă wai lăng tơlơi rơnuk rơnua [ơi plơi pla, hrơi mông pơ anăp anai, Ping gah, gơng gai kơnuk kơna să Kroong, plơi prong Kontum pơsit pok prong hơbô| bruă anai [ơi djo\p plơi pla amăng să hăng hơdôm c\ô tơhan ba ako\ le\ mơnuih tơbiă mơng ngă tơhan.

Siu H’ Mai – Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr