VOV4.Jarai- Thun anai le\ thun tal 12, dơng mơng hrơi pơ phun pla phun kơ su [ơi tơring glông pơ guai lon ia ha\ng ara\ng gah Ia H’Drai, tơring ]ar Kontum.

Truh ră anai  đơđam pla truh 24.700 ha, Ia Grai le\ sa boh tơring glông [ơi kual }ư\ Siăng pla hjăn phun kơ su, hơmâo gleng nao hdră pơđ^ kyar pơ dơng sang măi pơkra rai ktăk kơ su.

Samơ\ phara hăng tơlơi pơmin tal blung a, tơlơi nua kơtăk kơ su đ^ trun [u hơđong, ama\ng thun blan laih rơgao, ba truh hơdôm sang s^ mdrô ha\ng mơnuih pla kơ su [ơi kual anai bưp tơlơi tơnăp tap hăng tơlơi lông lăng lu biă mă.

Hơmâo hơdôm thun, guai lon ia Ia H’Drai, tơring ]ar Kontum, jing anih ano\m Plash tơ siong prong prin pla đang kơ su, laih anun hơmâo lu măi mok, rơdeh kay, laih anun lu ana\ mơnuih rai mă bruă.

Kơnong yăp mă 3 thun mơng 2011-2013 hơmâo pla truh 17.000 ha phun kơ su [ơi anai.

Hlâo kơ anun hơmâo sang s^ mdrô, kông ty pơ]ruh tuh pơ alin pơđ^ kyar Duy Tân, sa thun pla truh 1.600 ha kơ su.

Tơlơi pla kơ su [u pơdơi glăi [ơi anun đô] ôh, laih anun pla đ^ rơbeh 24.700 ha kơ su hơmâo ră anai [ơi tơring glông Ia H’Drai, ăt aka\ dong glăi [ơi anun đô] ôh, tơdah nua s^ kơ su huăi trun kah hăng ră anai.

{ơi ana\p tơlơi mơmot ju\ tit, 7 boh kông ty, anih ano\m pla kơ su [ơi tơring glông Ia H’Drai, kho\m ngă tui hdră ‘’ kă ro\ng, kă hlu\ng’’, kiăng lăi pơkrem kdem [ia\ hloh brơi 1 ha đang kơ su.

Tơlơi anai ba truh tơlơi pơhrui glăi prăk blan mơnuih mă bruă.

Ơi Huỳnh Ngọc Hưng kơ iăng khoa g^t gai kông ty TNHH sa ding kơna kơ su }ư\ Mang Mrai brơi thâo tui anai:

‘’Dơng mơng phun khul grup hơmâo jao trun brơi kông ty thun blan laih rơgao hơmâo  62 klăk prăk, hơmâo pơ gun truh prăk blan khul kông nhân mă bruă.

Hro\m ha\ng phun kơ su phrâo pla, do\ anet mơng Kông ty, truh kơ thun tơdơi phun kơ su prong đ^ laih, [ia\ hơmâo bruă mă, tui anun yơh prăk blan jai tơnăp tap’’.

Djơh ha\ng prăk blan mơng 2 klăk prăk truh 3 klăk prăk lơm sa blan.

Kah ha\ng anun laih, samơ\ hơdôm kông ty sui [ơk prăk blan dơng, đo\m hơnưh prăk blan dơng, hơmâo lu mơnuih mă bruă đang kơ su [ơi Ia H’Drai.

Ama\ng hơdôm thun blan laih rơgao lui bruă, hyu hduah bruă mă pơkon dơng, kiăng hơmâo prăk brơi tơlơi hd^p mda hrim hrơi, [ơi ano\ ngă soh glăi tơlơi phiăn juăt kơnuk kơna, kah hyu loa boa pơnah hlô glai, hyu koh drôm do\p kyâo glai, j^ jah nga\ hơmua [ơi anih knuk kna ta ko\m.

Rơngiao kơ anun khul kông nhân lui bruă, hyu hduah mă brua\ kơ ara\ng gah rơngiao, pơklaih mă pô ha\ng sang ano\.

Ayo\ng Nguyễn Tiến Bắc, mơnuih mă bruă ama\ng kông ty kơ su anai brơi thâo:

‘’ Prăk blan pơ jao le\ tơlơi hd^p tơnăp tap bia\ mă.

Neh met wa tư\ nao hduah bruă mă, pô anai mă bruă anai, pô adih mă bruă adih, [udah nao du` boh kueo, boh `ông, kiăng hơmâo prăk kak lơm dua blan, 3 blan. Kiăng pla [ia\ ama\ng thun anun’’.

Dơng mơng djuai pla nga jrao Vàng trắng, kơnong pla mă hơmâo prăk kmlai lai, pơdrong laih, phun kơ su pu\ng jing h^ tơlơi tơ tra\o brơi hdôm sang s^ mdrô [ơi anih pơ guai lon ia Ia H’Drai, yua nua s^ ktăk kơ su trun ktang kt^t.

Hơmâo hdôm rơbâo đang kơ su mơng hơdôm kông ty lui mă bruă, j^ rok, lui ba\ kơ rok tok ]a\ đ^ ket tơkeng kah ha\ng glai klô.

Hơdôm rơtuh ha đang kơ su apui [o\ng pơrai lui h^ ama\ng bơyan phang krô. 

Bia\ mă `u hơdôm kông ty s^ glăi kơ ara\ng đang kơ su, [udah hduah lui h^ tơlơi đom hơnưh phun kơ su.

Hasa tơlơi lo hloh le\ đang kơ su do\ anet, phun kơ su [u mă bruă, j^ rok, tu] rơnu] răm rai phun kơ su [u hiam dơng tah.

Tơlơi pơhiăp kơ mơnuih [ôn sang mă bruă đang kơ su lu thun lăi tui anai:

‘’ La\i nao pla phrâo, hơmâo lu mơta kah kơmơk tal blung a.

Pioh brơi ih pla thun tal sa, kho\m djơ\ phun kơ su hơdôm hla bluh đ^, phun `u.

Kiăng lăi kho\m ngă tui djơ\ kho\p, gah tơlơi boh thâo, pruai kơmơk.

Tơdah ih pla thun tal sa ngă tui [u djơ\, yap truh thun tơdơi anai mă kơtăk truh thun tal 7 , phun `u anet aneo, [u hơmâo than hla, s^t nik [u tu\ yua ôh’’.

{ơi ana\p tơlơi dleh glăn tơnăp tap kơ phun kơ su, gong gai tơring glông Ia H’Drai, tơring ]ar Kontum hlăk hduah pla lui pla sa mơta phun kơ su, kiăng ngă hđong tơlơi hd^p mda mơnuih [ôn sang [ơi tơring glông, hlâo le\ mă bruă đang kơ su.

Ơi Nguyễn Văn Lộc, khoa g^t gai [irô jơnum kmin mơnuih [ôn sang tơring glông Ia H’Drai brơi thâo tui anai:

‘’ {ơi ana\p tơlơi kah ha\ng anai, [irô jơnum min mơnuih [ôn sang tơring glông ngă hro\m hăng sang s^ mdrô, iâu pơsur mơnuih [ôn sang pla kơ su gir run mă bruă, j^ rok, mơna] mă kplah wah glông kơ su, pla hro\m ha\ng pơdai ktor, rơtă djo\p mơta, ăt kah ha\ng brơi mơnuih [ôn sang ]ang prăk, kia\ng blơi hlô rông, laih anun pơ blih tơlơi mă bruă’’.

Rơgao kơ hơdôm thun dleh glăn tơnăp tap [ia\ thun blan, thun anai giăm 5.400 ha ama\ng đơ đam pla 24.700 ha kơ su [ơi tơring glông guai lon ia Ia H’Drai, tơring ]ar Kontum, găn nao thun tal sa, tal dua mă kơtăk `u laih.

Nua s^ ktăk kơ su hơdôm blan giăm anai, đ^ glăi laih, hơmâo hasa tơlơi mơak brơi hơdôm kông ty, mơnuih mă bruă phun kơ su.

Samơ\ hasa tơlơi lông lăng djơh ha\ng phun kơ su, anai jing tal blung, yua kơ anun [u hơmâo hlơi ôh lăi nua kơ su amra ]i đ^ tui hđong kjăp, na noa.

Tơlơi đ^ trun nua kơ su [ơi guai lon ia Ia H’Drai, amra hơmâo glăi dơng.

Rơluch Xuân: Pô ]ih ha\ng pôr