Mơng prăk pioh tla wai lăng glai rưng, lu sang ano\ c\ih anăn wai lăng glai [ơi tơring glông Kon Braih, Kontum hơmâo prăk brơi djuai hlô rông, blơi kmơk pruai phun pla.

Tơdơi kơ 10 thun pok pơhai, bruă tuh pơ alin djơ\ lăp anai djru ba lu sang ano\ hrưn đ^ tơtlaih mơng [un rin, hơmâo prăk man pơdong sang do\ phrâo, rông ană bă hrăm hră truh anih. Bruă wai lăng, pơgang glai rưng [ơi anai pơplih phrâo rơđah rơđông.

Ơi A Lít, djuai ania Sêdăng, plơi Kon Ktu, să Đăk Ruồng, tơring glông Kon Braih, Kontum gơgrong wai pơgang giăm 28 ektar glai rưng mơng thun 2008. Ơi A Lít brơi thâo, rim thun sang ano\ `u hơmâo arăng apah mơng 15 truh 19 klăk prăk mơng bruă wai lăng glai rưng.

Mơng prăk apah wai lăng glai, lu sang ano\ [ơi tơring glông Kon Braih blơi kmơk pruai phun pla, pơhrui glăi prăk lu hloh

Hơmâo prăk anai, sang ano\ `u pioh blơi djuai un glai glăi rông, blơi kmơk pruai kơ 1, 2 ektar đang kơsu, 3 ektar đang hơbơi plum, 1 ektar đang kơphê hăng giăm 100 [e\ phun bời lời.

Ră anai hơbô| bruă rông hlô, tơju\ pla kơ sang ano\ hơmâo pơhrui kơmlai năng ai `u 90 truh 100 klăk prăk rim thun.

Yua anun mơn, sang ano\ `u mơng man sang prong, hiam, hơmâo prăk rông dua c\ô ană hrăm hră.

‘’Kâo lăng prăk apah mơnuih wai lăng glai rưng djơ\ lăp biă hăng neh met wa amăng plơi pla kah hăng [ing gơmơi anai.

Hơdôm boh sang mă prăk jing amu` [iă tuh pơ alin pơđ^ kyar bơwih [ong amăng sang ano\.

Laih dong, lơ\m mă prăk le\ bruă wai pơgang glai rưng ăt klă tui mơn.

Rim blan, rim quí, [ing gơmơi pơphun hyu tir amăng glai, wai lăng glai, lơ\m [uh pô ngă soh le\ lăi pơthâo hăng khoa moa amăng să, pô wai lăng glai rưng c\i kiăo mă arăng’’.

Lu sang ano\ tơtlaih h^ mơng tơlơi [un rin, hrưn đ^ ngă pơdrong

Kar kăi tui anun mơn, ơi Phạm Văn Hải [ơi thôn 12, să Đăk Tờ Re, tơring glông Kon Braih, ăt gơgrong wai pơgang 8,2 ektar glai mơng rơnuc\ thun 2012.

Tui hăng ơi Hải, bruă mă prăk arăng apah wai lăng glai amra ‘’tu\ yua dua bơnah’’ lơ\m đơ đam lo\n glai hơmâo wai lăng klă hloh; mơnuih [on sang hơmâo prăk c\i blơi anah phun pla pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong.

Hơjăn sang ano\ `u, amăng 2 thun 2017 hăng 2018, hơmâo mă rơbêh 26 klăk prăk. Abih tih mrô prăk anai `u pioh blơi kmơk pruai, jrao pruih hlăt kơ 1,5 ektar đang kơphê, rơbêh 2 ektar đang kơphê hăng 3,5 ektar đang hơbơi plum.

Him lăng truh rơnuc\ thun 2019, abih bang djuai phun phun pla anai amra ba glăi năng ai `u 250 klăk prăk.

‘’Keh prăk pioh wai pơgang glai rưng rim thun tla prăk kơ [ing gơmơi, lơ\m mă prăk, gơmơi pioh blơi hmơk pruai phun kơphê, kơsu hăng hơhơi plum, pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong amăng sang ano\.

Laih dong, lơ\m hơmâo prăk, ană plơi amăng thôn 12 gơmơi juăt hyu tir amăng glai. Lơ\m glai hơmâo wai lăng kjăp le\ bruă arăng phă glai ngă hmua, koh drôm kyâo huăi hơmâo dong tah, đơ đam lo\n glai do\ hơnong tui hơđăp’’.

Truh mông anai, tơring glông Kon Braih, tơring ]ar Kontum hơmâo 983 boh sang ano\ hăng 24 boh plơi pla gơgrong wai lăng 12,8 rơbâo ektar glai rưng.

Rim ektar le\ sang ano\ [udah kual plơi pla hơmâo arăng apah mơng 700 – 813 rơbâo prăk wai lăng.

Tui hăng ơi A Nguy, Kơ-iăng khoa Jơnum min mơnuih [on sang să Đăk Tơre tơring glông Kon Braih, mơng hrơi hơmâo prăk apah wai lăng glai [ơi tơring glông, bruă wai pơgang, pơlar đ^ glai rưng pơplih phrâo laih, bruă arăng phă glai, apui [ong glai, gô| soa mă lo\n glai, hyu mă kyâo c\a c\ot plai [iă laih.

Glai rưng mơng [rư\ pơplih phrâo klă, dưi pơgang tơlơi truh ayuh hyiăng hăng dưi bong glăi ia hram amăng rơgup lo\n .

Ơi A Nguy brơi thâo, lơ\m mơnuih [on sang hơmâo prăk apah wai lăng glai hăng mă yua prăk djơ\ hăng ano\ kiăng kah hăng blơi gơnam rông hlô, pla kyâo jing pơhrui glăi prăk lu biă.

Mơng anun djru ba hơdôm boh sang ano\ gơgrong wai lăng glai, kual plơi pla ră anai huăi kơ [ah đơi dong tah, đa bơwih [ong pơdrong biă.

‘’Neh met wa mă yua klă biă prăk apah wai lăng glai, gơ`u blơi kmơk pruai phun pla, blơi rơmô, un, bê pơđ^ kyar bơwih [ong.

Yua anun mơn tơlơi hơdip ană plơi [ơi anai pơplih phrâo.

Rơngiao kơ anun, hlâo adih glai rưng aka [u jao kơ ană plơi wai lăng le\ arăng hyu koh drôm, phă kyâo lu biă;

samơ\ ră anai, lơ\m hơmâo prăk apah le\ ană plơi gơgrong bruă klă hloh, yua anun đang glai huăi rơngiă, do\ hơnong tui hơđăp yơh’’.

Rơbêh 10 thun rơgao, hro\m hăng tơlơi tu\ yua amăng bruă pơplih phrâo tơlơi pơmin mơng mơnuih [on sang kơ bruă wai pơgang glai, bruă tla prăk wai pơgang glai [ơi tơring glông Kon Braih, tơring ]ar Kontum djru ană plơi hơmâo prăk tuh pơ alin rông hlô, pla kyâo, pơđ^ tui prăk kiăng ană plơi lo\m h^ tơlơi rơmon rơpa.

Mơng anun, tơlơi hơdip mơng ană plơi, biă mă `u le\ neh met wa djuai ania [iă mơng [rư\ pơplih phrâo, mơnuih [on sang do\ jê| giăm, pơlir hơbit hăng glai rưng.

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr