VOV4.Jarai - {ơi kual krah }ư\ Siăng, dưi gôm gơnang kơ lu bôh ]ư\ prong, sui hăng anai tơring ]ar Daklak [u bơdjơ\ nao ôh tơlơi kơthel prong.

Khă hnun hai, hăng kơthel tal 12, tơlơi bơwih [ong ngă đang hmua Daklak glăi gơgrong ba răm rai prong. Lu đang kyâu pla jôh, kual pla tơbâo prong hloh tơring ]ar rơbuh blua.

Đang tiu, phun pla hmâo rơnoh tuh pơ plai prong hloh amăng hơdră ngă đang hmua [ơi tơring ]ar ăt bơdjơ\ nao mơn. Ngă hơge\t pioh hơkru\ glăi bruă ngă đang hmua jing tơlơi đing nao prong hăng abih bang m[s hăng gong gai tơring ]ar.

Lăi nao kơ bôh nik anai [ơi tơring glông Mdrak, tơring glông ba jơlan hlâo tơring ]ar gah đang pla tơbâo, pla kyâu pơtâo, ăt jing tơring glông [ơi ako# phun gơgrong ba amăng rơbu\ kơthel tal 12 phrâo rơgao.

Sa hrơi tơdơi kơ kơthel tal 12 hơdôm pluh ]ô mơnuih wot đah kơmơi hăng hlăk ai [ơi [ôn Thi, să Ea Trang, tơring glông Mdrak, tơring ]ar Daklak, gum hrom pơ[u\t glăi djru amai H’Ju\ Niê pơdo\ng glăi sang do# răm yua kơ kơthel pưh kơtang đơi.

Amai H’ Ju\ brơi thâo, kơthel [u djơ\ kơnong kơ ngă `u rơngiă sang do# hăng kông ngăn ôh mơ\, abih bang hlô rông mơng sang ano# `u ăt ia kor đuăi mơn:

“Sang kâo rơngiă un, rơngiă asâu, rơngiă abih mơnu\ bip. Hyu e\p sa hrơi anai ăt akă [u [uh mơn. Yua kơ ia ling prong anun mơnu\ bip ia kor đuăi abih”.

Tơlơi ruai kơ ano# răm rai amăng kơthel tal 12 ngă abih bang m[s [ơi [ôn Thi. Neh wa brơi thâo, kơthel akă [u hmâo ôh dơng mơng hlâo adih, kor ba abih bang phun pla [ơi lon kơdư, [ơi hmua hăng lu `u hlô rông amăng war.

Pơ\ anăp anai, neh wa kah hăng [u do# ngăn rơnoh pơhrui hơpă pioh pơhlôm kơ tơlơi hơd^p mơda sang ano#. Yap wot hơdôm bôh kơdư pla kyâu keo jum dar [ôn, ăt răm rai yua kơ kơthel ngă mơn:

“Sang kâo rơmô ia ling kor hăng djai ia [lung. Un, mơnu\ tom adih ia ăt kor đuăi mơn. Pơdai hmua ia akă yuă prah giong hai ăt ia kor đuăi abih mơn.

Bơ\ đang kyâu keo le\ `u jôh jing lu ]ra\n tơkhol kah hăng ara\ng hlă pong trun. Ră anai nao pơ\ hmua [uh ]i [le\ ia mơta, yua kơ [u thâo ngă hiưm hơpă kiăng hơkru\ pơsir `u”.

Hrom hăng anih jơlan kơthel nao phun [ơi Daklak gah đang kyâu, hăng kual đang kyâu pla rơbêh kơ 14 rơbâo ektar, Mdrak do# jing le\ kual pla tơbâo prong hloh tơring ]ar, hăng 7 rơbâo ektar, djru brơi mrô tơbâo kơ sang măi pơkra sik Daknông, sang măi pơkra sik 333, tơring glông Ea Kar, tơring ]ar Daklak hăng sa ]ra\n kơ tơring ]ar Khánh Hoà.

Blan 12 pơ\ anăp, bơyan dje\t tơbâo 2017-2018 amra pơ phun, samơ\ kơthel tal 12 ngă răm rai abih bôh than giăm ]i dưi pơhrui mă, lom abih bang hơdôm blah đang tơbâo rơbuh mơng 60 truh kơ 80%. Mơnuih pla tơbâo Trần Minh Long, [ơi plơi Ea Tê, să Krông Jing, tơring glông Mdrak, ruă pran jua lăi:

“Răm rai lu biă mă yơh, hơjan angin tui anai `u rơbuh abih laih do# hơge\t dong. Rơbuh trun amra hmâo hlăt [ong, tơkuih arong [ong. Tơbâo do\ng mơ\ do# hmâo tơkuih [ong mơn [ai jai yơh rơbuh trun tui anai dong.

Răm rai hmâo mơn mơng 60-70% laih [u [ia\ ôh gơ\. Laih anun do# tơnap kơ bruă koh pơhrui glăi dong. Thun anai, mơnuih ngă đang hmua tơnap tap biă…”.

Bơ\ ơi Y Tăng Niê, Khoa Jơnum min m[s să Krông Jing, tơring glông Mdrak pơsit, lon pla tơbâo [ơi să rơbuh blua le\ 100%:

“{ơ [ia\ ăt lăng [uh mơn abih bang lon pla tơbâo rơbuh abih tui anun amra bơdjơ\ nao prong kơ mrô tơbâo pơhrui glăi yua kơ rơbuh abih laih”.

Kơthel tal 12 găn rơgao, samơ\ mrô răm rai gah đang hmua yap nao sui thun [ơi tơring glông Mdrak le\ akă dưi pơkă lăng abih ôh.

Tui hăng ơi Hoà Quang Khiêm Khoa Jơnum min m[s tơring glông Mdrak, kơthel tal 12 ple\ trun sa jua kơtang t^t akă [u hmâo ôh mơng hlâo adih bơdjơ\ nao gơnong bruă đang hmua mơng tơring glông:

“Anai le\ tal bơdjơ\ nao prong hloh truh bruă pla tơbâo mơng neh wa [ơi tơring glông Mdrak anai. Hrom hăng tơbâo le\ ră anai lon pla tiu truh hrơi pe\ s^ ăt rơbuh lu mơn.

{ing gơmơi amra hmâo mrô yap rơđah đông samơ\ sit `u bơdjơ\ nao prong truh tơlơi hơd^p mơda hăng bruă ngă đang hmua mơng neh wa”.

Tui hăng Khoa jơnum min m[s tơring glông Mdrah, răm rai gah bruă đang hmua [ơi tơring glông le\ prong biă hăng [u hmâo hơdră hơkru\ pơsir sit nik ba glăi bôh tơhnal ôh.

Kơnong kơ phun tơbâo giăm truh bơyan koh pơhrui, tơring glông amra mă bruă hăng hơdôm bôh sang bruă pơkra sik kiăng pơdo\ng hrơi koh tơbâo djơ\ hloh hăng tơlơi ră anai, pơanur anom bơwih [ong gum djru hrom pơsir tơlơi răm rai yua kơ kơthel ngă, kiăng plai [iă tơlơi glăm ba prong kơ mơnuih pla tơbâo.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr