VOV4.Jarai-Thun 2018 [uh lu tơlơi bơblih phrâo lăp pơpu\ biă mă amăng dêh ]ar ta hăng kual Dap kơdư ]ư\ siăng.

 

Thun phrâo anai, ba glăi lu tơlơi mơak klă, wơ\t amăng lo\n ia mơnuih [on sang hrưn đ^ pơ anăp, ană plơi pla djop [on amăng kual Dap kơdư hok kơdok ]ơkă thun phrâo mơak mơai amăng sang ano\, plơi pla, pơmin amăng pran jua sa tơlơi ]ang rơmang phrâo thun 2019 hăng lu boh tu\ yua yom.

 

Amăng hrơi mông bơblih, abih thun sô, truh thun phrâo Kỷ Hợi, hăng tơlơi pơpu\ hiăm klă hloh pioh pơpu\ nao rai tơdruă, buă tơlơi mơak mơai, hing ang hăng khăp kiăng.

 

 

{rô djơ\ ako\ bơyan phang thun phrâo, ơi ơi Y Bhiâo, juăt iâu ơi Hiêm, tha plơi [on Tring 2, phường An Lạc, plơi prong {uôn Hô mơit hiăp pơpu\ mơak thun phrâo suaih pral, thâo gum pơgôp truh pơ djop mơnuih, djop plơi pla.

 

‘’Thun phrâo anai, kâo pơpu\ kơ djop plơi pla, adơi ayong hiam drơi jăn pran jua, thâo gum pơgôp, yuan jrai sa pran jua, anăm pơdjơ\ sao nao rai, [u hơmâo tơlơi truh rơdêh pơjrom sat ôh.

 

Djop mơnuih thâo gum pơgôp, rơnôm mơak kah hăng adơi ayong sa boh sang, kah hăng đưm hlâo adih [ing ta ơi yă tơkeng rai sa boh hruh, yua kơ pha ra anih do\ đô], pha ra ia mơ`um, tơlơi pơhiăp pha ra h^ [iă’’.

 

Lăng [uh tơlơi pơđ^ kyar [u pơdơi mơng plơi pla pô, ơi K’Tèo, Khoa plơi Dă Huynh, tơring glông Đinh Văn, tơring glông Lâm Hà, tơring ]ar Lâm Đồng hrưn đ^:

 

ăt gơnang kơ neh wa ngă klă bruă bơwih [ong huă ngă đang hmua, hrom hăng tơlơi lăng ba tuh pơ plai hăng djru kơ lu mơta anun tơlơi rin rơpa dưi kơdun glăi.

 

Tết thun anai, neh wa pơ phun mơ-ak ]ơkă bơyan bơnga phrâo hăng lu tơlơi truh kih phrâo:

 

“Đưm hlâo adih, neh wa [u phe pho ôh samơ\ ră anai pơplih phrâo laih, gir hrăm tui bôh thâo phrâo hăng mă yua amăng bruă đang hmua, khin hơtai pơplih hơdră phun pla, pơplih lo\n ngă hmua pơdai [u jing hơdai nao pla a`ăm, pla phun kơbuă rông hlăt mrai dong.

 

Prăk pơhrui glăi hăng lu mơta anun tơlơi bơwih [ong đ^ kyar hloh kơ hlâo lu biă. Mơta pơkon, jơlan hơdră pơdo\ng plơi pla phrâo hmâo ngă tui ba glăi bôh tơhnal, amăng plơi hmâo sang ia jrao, sang hră dưi pơdo\ng phrâo, jơlan [ê tông pơkra laih [ơi djop anih anun tơlơi hơd^p mơda gơnam tam hăng pran jua pơđ^ tui hloh.

 

Tơlơi hơd^p mơda pơplih phrâo anun neh wa ăt mơ-ak ]ơkă bơyan pơnga ]ơkă tết djop djel kah hăng hơdôm bôh sang ano# pơkon [ơi plơi pla, ăt pơdơi pơdă, [ong mơ`um hăng hyu hơ-ư\] hmưi nao rai tơdruă”.

           

 

Ơi A Chông, djuai ania Sedang, jing mơnuih ba gru hlâo amăng bruă mă ngă hmua laih anun jing tha plơi hing ang, lu mơnuih đăo kơnang pơ plơi Đak Klông, să Đak Hring, tơring glông Đak Hà, tơring ]ar Kontum.

 

Sang ano\ `u hơmâo 3 ektar kơphê, 1 ektar kơsu, 1 ektar hơbơi plum, 2 ar phun bơr….bơyan mơyan thun hlâo sang ano\ `u pơhrui glăi 200 klăk prăk.

 

Jing pô tha plơi, `u hur har biă mă jak iâu, pơtrut mơnuih [on sang thâo gum pơgôp, djru nao rai amăng bruă mă lơ\m bưp tơlơi tơnap tap, pơtô lăi ako\ pơdong tơlơi hơdip mơda phrâo rơguăt.

 

~u ăt pơtô mơnuhi [on sang abih pran jua kiăng thâo hơdră ngă hmua pla pơjing, pơblih pơjeh phun pla, djuai hlô mơnong rông.

 

{rô djơ\ thun phrâo, tha lơi ơi A Chông pơpu\ kơ mơnuih [on sang djop plơi pla [ong têt tui anai:

 

‘’Kâo pơpu\ kơ abih bang mơnuih [obn sang do\ [ơi djop plơi pla ala [on ngă tui tu\ yua bruă mă amăng sang ano\ pô, ăt ruah pơjeh phun pla, djuai  hlô mơnong rông djơ\ hăng lo\n sang đang hmua, ayuh hyiăng.

 

{ing ta [u djơ\ kơnong pla kyâo boh troh đô] ôh, ăt gleng nao kơ bruă ngă hmua pla pơdai kơtor rơtă rơbai [iă hrơi kiăng hơmâo ano\ pơhrui glăi ta` laih anun tuh pơ alin kơ bruă pla phun pla sui thun dơ\ng.

 

Kâo ăt pơpu\ kơ abih bang mơnuih [on sang hiăm drơi jăn pran jua na nao, ngă pưk brơi kơtang, ngă sang brơi prong, bơwih [ong pơđ^ kyar, thun phrâo ]ơkă têt mơak mơak rơnuk rơnua suaih pral’’.

 

Thun 2018, bơyan mơyan mơng neh wa [ơi lu plơi pla tơring ]ar Gialai [u gal, kơ phê, tiu leng kơ [u djơ\ bơyan, rơngiă noa.

 

Khă hnun hai, hăng hơdôm tơlơi gir run bơwih [ong, ngă đang hmua, tơlơi hơd^p mơda mơng m[s ăt dưi djă pioh hơđong mơn.

 

Ayong Đích, Khoa plơi Kớp, să Kon Gang, tơring glông Đak Đoa, tơring ]ar Gialai brơi thâo, yak mut thun phrâo, neh wa glăk ba tơbiă hơdôm tơhnal bruă kiăng gir run bơwih [ong huă, pơđ^ kyar sang ano#:

 

 “Thun rơgao neh wa ngă hmua pơdai lu samơ\ lu\p h^ yua kơ hơjan lu hăng bôh abao kơ`^ phă prai.

 

Kơ phê thun phrâo rơgao ăt tui anun mơn yua kơ [u djơ\ bơyan hăng noa [ia\. Thun anai neh wa gir run bơwih [ong đ^ kyar, ba glăi lu bôh than”.

 

 

Sa amăng hơdôm bruă mă gah gru grua hmư\ hing hloh [ơi tơring ]ar Daknông amăng hơdôm hrơi ako\ thun 2019 le\ Jơnum ngui ngui gru grua mơ`am mrai đưm dêh ]ar.

 

Amăng tal pơplông anai, lu mơnuih djuai ania [iăba pơdah [u djơ\ kơnong eng ao mrai đưm đô] ôh, do\ ngă rpưbat ru\i hyu amăng jơlan glông, pơdah atông ]ing ring hơgor hăng yun suang lăi pơthâo gru grua mơ\ng djuai ania pô.

 

Tha plơi Y Dung djuai ania Mnông do\ pơ [on Bu Pah, să Trường Xuân, tơring glông Dak Song brơi thâo, anai le\ tơlơi ngui ngor, jơnum prong, ngă kơ abih bang mơak pran jua amăng ako\ phrâo.

 

‘’Tơlơi hok mơak prong hloh amăng thun rơgao, dơ\ng mơ\ng rơnuk lo\n ia pơklaih rơngai truh ră anai, mơnuih [on sang gơmơi [uh tơlơi ngui ngor mơak kah hăng anai, jơngum biă mă.

 

Anun le\, tal blung a tơring ]ar Daknông pơphun tơlơi ngui ngor gru grua mơ`am mrai đưm hăng atông ]ing ring hơgor.

 

Thun sô laih rơgao, thun phrâo truh laih, kâo ]ang rơmang ană plơi pla thâo gum pơgôp, mă bruă tu\ tu\ yua.

 

Amăng thun 2019 khom pơđ^ kyar hloh, pơtô ană bă thâo rơgơi, săng, gưt hiăp am^ ama, pơpu\ kơ neh met wa plơi ataih, [on giăm thâo gum pơgôp nao rai kjăp’’.

 

{rô djơ\ bơyan ngă yang [ong têt thun phrâo anai, [ơi anih pơgang kual glai klô dêh ]ar ta ngă pô Măng Đen, gong gai kơnuk kơna tơring glông Kon Plong, tơring ]ar Kontum, ăt pơphun lu bruă mă mơak bơwih kơ tuai rơnguai hyu ngui mơak.

 

Jing pô ngă khua grup 30 ]ô mơnuih kơhnăk gru đưm plơi Kon Ke 1, să Đak Long, lăi pơthâo ]ing hơgor, adoh suang mơ\ng djuai ania Sedang gah djuai ania Mơnâm, ayong Ađrue# ]ang rơmang:

 

‘’Amang thun phrâo 2019 anai, kâo ]ang rơmang hloh hăng sang ano\ pô gir run hloh, djop sang ano\ amăng plơi ăt kah hăng amăng să mơn găn rơgao tơlơi lông lăng tơnap tap, hrưn đ^ hơđong amăng tơlơi hơdip mơda.

 

}ang rơmang biă mă tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang plơi pla mă bruă pơđ^ kyar hloh, trơi pơđao yâo mơak.

 

Bruă pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong huă jai hrơi klă hloh. Ăt ]ang rơmang amăng thun phrâo mơnuih [on sang ta amra djă pioh, pơđ^ tui hloh gru grua thâo thăi hiam klă mơ\ng ơi yă ta đưm pioh glăi’’.

 

 

Khă phrâo pơ phun tal 2, samơ\ tơlơi Jơnum ngui bơnga ang - ]ư\ apui kơdir Dăng Ya, să }ư\ Dăng Ya, tơring glông }ư\ Păh, tơring ]ar Gialai phrâo rơgao ăt hmâo ngă pơhư\] hmâo mơn 145 rơbâo wo\t ]ô mơnuih amăng tơring ]ar pô hăng tơring ]ar pơkon nao gum hrom.

 

{ơi anai, tuai [u djơ\ kơnong kơ dưi tlaih drơi amăng anih hiam mơng bơnga ang ôh mơ\ do# dưi lăng [uh hơdôm gru hiam bôh thâo pha ra mơng neh wa Jarai ta [ơi anai dong.

 

Anun le\ hơdôm jua ]ing tơtar hyu, sa jua mơ`i lăi pơthâo phiăn ngă yang jơnum ngui đưm hăng hơdôm gơnam [ong huă tui phiăn juăt hăng ano# jơman pha ra `u.

 

Ayong Dim, mơnuih amăng plơi Ia Gri, să }ư\ Dăng Ya, brơi thâo, amăng mông jơnum ngui, m[s amăng plơi [u djơ\ pơdah hơdôm gru hiam bôh thâo đưm, tơlơi adôh suang mơng djuai ania pô ôh mơ\, do# pơđ^ tui prăk pơhrui glăi gơnang mơng tơlơi jơnum ngui anai dong:

 

“Hơdôm hrơi ako# bơyan bơnga anai kâo mơ-ak biă, mơ-ak yua kơ thun rơgao [ing gơmơi dưi gum hrom jơnum ngui bơnga ang [ơi plơi pla prong biă.

 

Mơnuih [ôn sang Ia Grai hmâo lăi pơthâo hơdôm gru hiam bôh thâo đưm pha ra mơng plơi pla pô.

 

Prăk pơhrui glăi mơng m[s amăng plơi leng kơ đ^ lu. Kâo bơni kơ gong gai [ơi anai hmâo pơlar bruă tuai ]ua\ ngui [ơi }ư\ Dăng Ya.

 

Tơlơi jơnum ngui djru m[s [ing gơmơi lăi pơthâo bôh thâo đưm gơnam tam [ơi plơi pla pô”.

Nay Jek-Siu H’Prăk-Siu H’Mai: Pô ]ih hăng pôr