VOV4.Jarai-Ră anai, abih bang anom bruă wai lăng kyâo glai amăng kual Dap kơdư }ư\ siăng bơblih jing anom bruă sa ding kơna wai lăng kyâo glai.

 

Hơmâo anom bruă yua kơnuk kơna ngă pô hăng rơnoh prăk kơnuk kơna soh tuh pơ alin mă bruă, hơmâo anom bruă đơ đa yua kơ anom bruă mơnuih tơpuôl, ană plơi ngă pô tuh pơ alin.

 

Tơlơi mơ\ ngă kơ hơdôm kông ty anun do\ sư\ rơbư\ yua aka [u thâo tong ten bruă ngă ră anai, tơlơi do\ kơ[ah hăng anăp ]i pơđ^ kyar.

 

Tăp anom bruă tơblu\t amăng tơlơi kah pơpha, ngă nao rai tơdroă, ba truh tơlơi dong hnưh tơket tơkeng;

 

tơlơi hơdip mơda mơnuih mă bruă bưp lu tơlơi tơnap tap yua [u hơmâo bruă mă laih anun dong hnưh prăk blan na nao.

 

Anai yơh sa amăng hơdôm tơlơi phun ngă kơ glai klô ăt rơngiă, arăng kơsing mă.

 

}răn 2 tơlơi ]ih anai anăn `u ‘’Hơdôm anom bruă wai lăng kyâo glai bơblih; ngă bruă lu\k pu\k, dir wir’’ amăng hơdôm tơlơi ]ih kual Dap kơdư }ư\ siăng:

 

Glai ăt aka [u hơđong mơn yua khul mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp Việt Nam do\ [ơi Dap kơdư }ư\ siăng pô ]ih.

 

E|p lăng amăng ling gah yu\ anai: Tơlơi ]ih sa : Kual }ư siăng: Dlai ăt akă [u hơđong mơn.

http://vov4.vov.vn/jarai/chuyen-muc/kual-u-siang-dlai-at-aka-u-hodong-mon-c145-167818.aspx

 

 

Abih bang djop anom bruă wai lăng glai rưng amăng kual Dap kơdư }ư\ siăng hơmâo bơblih laih hơdră mă bruă jing anom bruă sa ding kơna, ngă bruă bơwih [ong s^ mơdrô, ju\ yap mă prăk tui Tơlơi phiăn anom bruă bơwih [ong s^ mơdrô.

 

Lăi le\, anom bruă s^ mơdrô samơ\ bruă mă [u pha ra ôh hăng bruă wai lăng pơgang glai klô đô] yua prăk kăk ăt kơnang mơng rơnoh prăk wai lăng pơgang kyâo glai.

 

Ơi Dương Thanh Bình, Khoa git gai phun anom bruă sa ding kơna wai pơgang glai rưng Kang Nak, tơring glông K[ang, tơring ]ar Gialai lăi :

 

Tơlơi tơnap hloh le\ hăng anom bruă anai ruah bruă mă tơlơi s^ mơdrô hăng prăk pioh tuh pơ alin mă bruă:

 

‘’Anăn `u [u yôm ôh, boh yôm phun `u kâo [uh hơdôm anom bruă sa ding kơna ră anai hơmâo dua bruă mă rơđah biă mă:

 

Sa le\ pơgang glai rưng ngă bruă tui tơlơi tu\ yua mơng dêh ]ar, kơnuk kơna pô blơi hăng jao bruă mă.

 

Rơngiao kơ anun, hơmâo tơlơi dưi s^ mơdrô, tơdah hơmâo tơlơi gêh gal prăk kăk kâo [uh ngă bruă s^ mơdrô dưi mơn.

 

Hơdôm boh anom bruă amăng kual tơnap tap ruah mă bruă s^ mơdrô le\ ăt tơnap mơn, yua `u kơnang mơng lu tơlơi, lo\n glai, prăk tuh pơ alin, anih anom s^ mơdrô’’.

 

Tơring ]ar Kontum hơmâo 7 boh anom bruă, ta juăt lăi kông ty wai lăng glai rưng, pơgang abih bang 222 rơbâo ektar glai rưng.

 

Hơdôm boh anom bruă anai, bơblih jing anom bruă sa ding kơna wai lăng kyâo glai. Abih bang anom bruă anai lêng kơ sư\ rơbư\ mơtam amăng bruă s^ mơdrô.

 

Kah hăng anom bruă sa ding kơna wai lăng glai Ia Hdrai, tơring glông Ia Hdrai, rơngiao kơ bruă wai lăng 34 rơbâo ektar glai rưng, do\ hơmâo bruă mă s^ mơdrô bơwih [ong huă lu mơta pơko\n dong;

 

S^ mơdrô kyâo pơtâo, gơnam tam mơng đang hmua; gơnam man pơdong pưk sang, pla kơsu, pla kơphê, pla phun kyâo ngă jrao…

 

Rơgao 2 thun laih samơ\ anom bruă anai aka [u ngă rai bruă mă pơkă ôh s^ mơdrô hơmâo kơmlai.

 

Prăk pơhrui glăi mơng anom bruă anai kơnong kơnang kơ hơdră kơnuk kơna tla prăk apah pơgang ayuh hyiăng glai rưng đô].

 

Tơnap juă đ^ hăng tơlơi tơnap, hnưh hơđăp, ]an dong pơ alin hăng hnưh phrâo pơ rơkua lu tui. Yua kơ anun, dong mơng ako\ thun truh ră anai, anom bruă anai kiah hơmâo prăk, ]an prăk pioh tla prăk blan kơ mơnuih mă bruă kiah hơmâo sa blan đô].

 

Kông ty sa ding kơna wai lăng glai rưng Đak Tô, pơ tơring glông Đak Tô, tơring ]ar Kontum jing anom bruă gêh gal hloh pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong, samơ\ ră anai glăk đut jơlan laih mơn yua hơdră pơtrun aka [u gal.

 

Anom bruă sa ding kơna wai lăng glai rưng Đak Tô ră anai hơmâo 16 rơbâo 200 ektar glai along, dưi brơi pơgang kjăp tui hơdră FSC.

 

Anai le\ sa boh anom bruă [ơi kual Dap kơdư }ư\ siăng dưi ngă djơ\ hơnong pơkă pơgang glai rưng hơđong kjăp tui hơdră FSC.

 

Ơi Nguyễn Thành Chung, Khoa git gai anom bruă sa ding kơna wai lăng glai rưng Đak Tô brơi thâo:

 

Amăng 2 thun thun 2013 hăng 2014, anom bruă anai ngă hrom mơnuih [on sang djuai [iă amăng kual, pla 1300 ektar glai kyâo hơngô tui hơdră pla buă 3000 ektar.

 

Samơ\ ră anai bruă pla phrâo đang kyâo hơngô pơdơi h^ jăng jai, yua kơ bruă mă yua kơtăk kyâo hơngô tơ\i đưn h^.

 

Ơi Chung lăi bruă mă kơtăk tui hơdră wai pơgang hơđong kjăp, pơdjơ\ nao ano\ pơđ^ kyar. Ngă tui hơdră anai, kơnuk kơna amra [u tla prăk djru ôh, kơnong tla prăk wai pơgang glai rưng đô]:

 

‘’Hơdră mă yua glai rưng khom ngă tui bruă wai pơgang kjăp, mă yua hăng pla glăi kyâo hur har hloh hăng wưai pơgang kjăp glai klô.

 

Anai le\, tơlơi phiăn hơmâo hăng hơdră bơblih ia rơgơi hơmâo bơbe] djơ\. Mă yua anai le\ [u djơ\ lăi uă kyâo hơdôm kiăng ôh.

 

Lơ\m pơkra hơdră anai, hơmâo pơkă hơnong e\p lăng hơnong kyâo pơtâo dram gơnam amăng glai klô r^m thun.

 

Dong mơng anun lăng nao bruă mă yua hơđong, rơnuk rơnua hloh, bơhmutu đ^ tui 10 kho#i kyâo, arăng kơnong uă mă 3 kho#i, do\ glăi pioh `u pơđ^ tui dong 7 kho#i.

 

Tơdah ngă tui anun biă, `u amra bơkơnar [iă ano\ pơđ^ kyar, ngă lu djuai kyâo pơtâo ta` hloh pơkă hăng ta mă yua kyâo’’.

 

Hăng hơdôm kơnôl [uh ngă klă djơh hăng anun, Gơnong bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar plơi pla, Jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Kontum hơmâo mơ-it tơlơi rơkâo mơng anom bruă sa ding kơna wai lăng glai rưng ĐakTô truh pơ Ding jum đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan laih anun rơkâo đ^ hăng kơnuk kơna.

 

Khă hnun truh ră anai, aka [u hơmâo anom bruă pơpă lăi glăi ôh.

 

Ră anai, [ơi Daknông, 5 boh kông ty, anom bruă wai lăng kyâo glai arăng brơi pơdơi mă bruă, 1 boh anom bruă sa ding kơna wai lăng kyâo glai.

 

Djơ\ biă `u 6 boh kông ty, anom bruă bơblih jing anom bruă sa ding kơna wai lăng glai rưng Daknông mă bruă [u pha ra ôh hăng khul mă bruă wai pơgang glai rưng.

 

Ano\ pha ra `u anom bruă anai hơmâo dong sa ]ô khoa ngă ‘’chủ tịch kông ty’’, yua kơ jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar mơit nao.

 

Ơi Đinh Văn Quý, khoa anom bruă sa sing kơna wai lăng glai rưng Quảng Sơn, tơring glông Dak Glong, tơring ]ar Daknông brơi thâo:

 

Sa dong grê khoa kơ anom bruă yua kơnuk kơna wai lăng, kơnong hơmâo hơdôm ]ô mơnuih mă bruă, ngă hnun rơbêh mơnuih mơ\, rơngiă prăk kăk soh sel đô]; laih dong hơmâo tơlơi bơrơsoa bruă ngă khoa, jai kraih pơdjơ\ sao nao rai tơdroă, mă bruă lu\k pu\k:

 

‘’Ră anai, hơdră git gai mă yua prăk kăk mơng anom bruă wai lăng glai rưng [u rơđah rơđong ôh. Anom bruă kơnuk kơna ăt [u djơ\ lơi, anom bruă s^ mơdrô yua mơnuih [on sang ngă pô ako\n găl lơi.

 

Bruă mă mơng kông ty, anom bruă anun yua kơnuk kơna git gai, tuh pơ alin prăk kăk [u dưi rơgao hơnong pơkă mơng kơnuk kơna jao.

 

Tui anun hiư\m thâo pơphun mă bruă tui ano\ ta ]i ngă. Prăk kăk mă yua mơng anom bruă ră anai [u thâo tong ten `u hluai tui anom bruă hơge\t, lui h^ sư\ rơbư\ tui anun đô]’’.

 

Lăi glăi tơlơi tơ`a mơng pô mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp Việt Nam, ơi Trương Thanh Tùng, Kơ-iăng khoa jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Daknông pơtong sit, [ơi tơring ]ar anai hơmâo na nao tơlơi arăng soa mă, kơsing lo\n glai, laih anun bơ s^ blơi nao rai ]a ]ot, lu anom bruă wai lăng glai kyâo do\ tơdu, ba truh lu khoa moa ngă soh glăi, djru ba [ing arăng phă glai pơrai rưng, jao kơ mơnuih [on sang ngă pô.

 

Ơi Trương Thanh Tùng ăt lăi, jao bruă kơ anom s^ mơdrô yua mơnuih [on sang ngă pô mơng jơnum min mơnuih [on sang tơring ]ar Daknông jao, brơi apah yua lo\n hăng lo\n glai pioh ngă hmua pla kyâo, tơlơi anun homâo pơjao nao rai mơng hlâo laih:

 

‘’Tơlơi kiăng mơng tơring ]ar le\ khom pơsir khut khăt hơdôm mơnuih kơsing mă lo\n glai ]a ]ot.

 

Biă mă `u pơsir khut khăt khoa moa git gai wai lăng mơ\ pơdop brơi, djru arăng phă glai pơrai rưng ]a ]ot. Laih dong brơi mă glăi lo\n glai arăng kơsing mă anun’’.

 

Giăm anai hloh, lơ\m blan 10/2017, ping gah tơring ]ar, anom bruă khoa tơring ]ar Daknông ngă hră pơtrun brơi jăm [uah bơtơhmal Phạm Đức Thắng, Khoa anom bruă sa ding kơna Nam Nung yua wai lăng tơdu, pơdop brơi bruă arăng phă glai pơrai rưng.

 

{ơi kual }ư\ siăng hơdôm kông ty, anom bruă wai lăng glai rưng glăk wai pơgang rơbêh 850 rơbâo ektar glai rưng, dưm dưm hăng 30% lo\n glai amăng kual.

 

Dong mơng ako\ thun truh ră anai, kual }ư\ siăng ăt rơngiă 1000 ektar glai rưng, lu đơ đam anai yua kơ hơdôm anom bruă wai lăng glai rưng bơblih anăn phrâo sa ding kơna soh pô pơgang.

 

Anom bruă wai pơgang glai rưng sư\ rơbư\ ]i pơđ^ kyar, mơnuih mă bruă amăng sa boh anom bruă bơ rơsoa nao rai ngă khoa, ngă kơ anom bruă gơ`u dong hnưh;

 

 

tơlơi hơdip mơda mơnuih mă bruă [ong prăk blan tơnap tap yua [u hơmâo bruă mă, prăk blan ăt [u hơmâo….Glai klô kual }ư\ siăng ăt aka [u hơđong mơn.

 

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr