VOV4.Jarai-71 thun tơdơi kơ hrơi Wa Hồ pơđok tơlơi lăi pơto\ng rơngai lo\n ia, pơsit dêh ]ar Việt Nam tơpă mu\t hrom, hrom hăng mmơnuih [on sang đơ đam dêh ]ar, mmơnuih [on sang djop djuai ania [ơi kual }ư\ Siăng [u pơdơi gir run hrưn đ^ pơdo\ng tơlơi hơd^p jai hrơi trơi pơđao, plơi pla jai hrơi pơplih phrâo. {rô djơ\ tal anai, pô hyu mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam pơdo\ng [ơi kual }ư\ Siăng hmâo ]ih glăi laih hơdôm tơlơi gum pơhiăp mơng neh wa kơ hơdôm tơlơi pơplih mơng plơi pla ala [ô amăng hơdôm thun rơgao.

       Să Ia Chim, plơi prong Kontum, tơring ]ar Kontum hơmâo giăm 11 rơbâo ]ô mơnuih [on sang, lu kơ mơnuih [on sang djuai [iă Jarai do\. Amăng thun laih rơgao, ngă tui klă tơlơi gum pơgop djuai ania Yuan-Jarai, kơplah wah mơnuih đăo hăng [u đăo. Yua kơ anun, tơlơi bơwih [ong huă pơđ^ kyar. Truh ră anai, mơnuih [on sang amăng să hơmâo pla 4000 ektar kơsu, rơbêh 550 ektar đang kơphê. Rơngiao kơ anun do\ pơđ^ kyar bruă ngă hmua  rah pơtem pơdai hăng ]em rông hlô mơnong, djru kơ mơnuih [on sang pơhrui glăi lu hloh kơ thun hlâo. {rô djơ\ lơ 2/9 thun anai, mơnuih [on sang amăng să pơphun lu tơlơi ngui ngor, gru grua mơak, adoh soang, pơ rơguăt drơi jăn ]ơkă hrơi ako\ pơdong kơnuk kơna lo\n ia laih anun djơ\ mông lăi pơthâo boh tơhnal bruă mă mơng pô kơ Wa Hồ. Lăi nao kơ tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang amăng să Ia Chim hrơi anai, ơi A Như, Kơ-iăng khoa git gai ping gah să Ia Chim brơi thâo: “Tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang plơi prong Kontum lăi hrom tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang Jarai [ơi să Ia Chim lăi hnun mơn 5 thun giăm anai bơblih lu biă mă. Hơmâo ping gah, kơnuk kơna djru kơ bruă ]uk pơkra jơlan nao rai, pơdong sang hră, sang ia jrao, anun tơlơi hơdip mơda monuih [on sang đ^ đăi go\ amo\. Pơkă dưm dưm sa thun sa ]ô mơnuih mă bruă dưi pơhrui glăi 24 klăk prăk. Rơngiao kơ anun, tơlơi gum pơgop ha pran jua kơplah wah [ing đăo khop hăng [u đăo khop, djru kơ ană plơi pla hrưn đ^ bơwih [ong huă mơak klă, hơmâo ping gah kơnuk kơna djru ba lu biă mă”.

Plơi pla amăng tơring ]ar Dak Lak bơblih lu laih

Să Ea Tul, tơring glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Daklak, hmâo rơbêh kơ 2.000 bôh sang ano# m[s, biă `u le\ neh wa djuai ania Êđê. }ơkă hrơi pơdơi Lơphet rơngai lơ 2/9, neh wa djop plơi pla ngă tui laih agaih rơme\t anih anom do#, mơ-ak tơlơi hơd^p jai hrơi trơi pơđao. Tha plơi Ơi Na, [ơi Buôn Tu, să Ea Tul, tơring glông }ư\ Mgar, tơring ]ar Daklak, lăi: “M[s mơ-ak biă [ơi anăp tơlơi pơ plih mơng plơi pla. Ping gah hăng kơnuk kơna djru lu laih kơ m[s. Kơnuk kơna hmâo lu hơdră bruă amăng bruă pơdo\ng plơi pla phrâo, pơdo\ng pơkra jơlan tuh kơ su ta#o klă… Bơni kơ kơnuk kơna lu biă. {ôn lan plơi pla hmư\ tui na nao tơlơi pơtô mơng Ping gah hăng kơnuk kơna. Hrơi pơdo\ng Lon ia lơ 2/9, abih bang m[s amăng [ôn yôl khăn gru, djop jơlan glông amăng [ôn lan dưi rơme\t agaih pioh ]ơkă hrơi pơdo\ng Lon ia.”

Lu tuai rơnguai nao ngui đ^ rơman pơ {uôn Đôn, Daklak [rô djơ\ hrơi lơdơi lơ 2/9

Hơdor glăi hrơi ako\ pơdong kơnuk kơna dêh ]ar ta lơ 2/9, mơnuih [on sang djuai ania M’nông pơ [on Dak Plao, tơring kual Kiến Đức, tơring glông Dak Rlâp, tơring ]ar Daknông, hok mơak hăng tơlơi bơblih phrâo amăng plơi pla trơi pơđao yâo mơak. {on Dak Plao hơmâo 135 boh sang ano\, amăng anun ha mơkrah mrô sang ano\ bơwih [ong huă pơđ^ kyar, pơdrong asah. Pơkă dưm dưm lơm sa boh sang ano\ amăng [on pla 2 ektar phun pla sui thun, kơphê, kơsu, tiu, boh `ông. Mơnuih [on sang ngă tui hơdră phrâo ia rơgơi tuh pơ alin răk rem phun pla, kiăng mơboh lu, pơhrui glăi prăk kăk hrơi jai lu tui. Ayong Điểu N’Son, Khoa [on Dak Plao, brơi thâo: “Bon Dak Plao hlâo adih tơnap tap biă mă. Ră anai, tơlơi hơdip mơda bơblih laih, yua hơmâo tơlơi djru mơng ping gah, kơnuk kơna, mơnuih [on sang thâo pla kơphê, tiu, kơsu, boh `ông pơhrui glăi hơđong, ană bă dưi nao hrăm hră. Tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang djuai [iă khă pơđ^ kyar laih samơ\ ăt aka [u hmao ôh hăng tơlơi hơdip mơda Yuan, anun mơnuih [on sang ăt khom gir run hloh”.

Amăng hơdôm thun rơgao, gơnang kơ gơgrong hlâo gum hrom, bơkơtưn klă amăng bruă pơdo\ng plơi pla phrâo, tơlơi hơd^p mơda hrim hrơi hăng bruă mă ngă đang hmua mơng neh wa djuai ania Banar pơ\ plơi prong Kontum hmâo lu tơlơi pơplih klă. Truh ră anai 3 bôh să mơng plơi prong Kontum le\ Ia Chim, Đoàn Kết hăng Hoà Bình hmâo laih 19/19 tơhnal pơkă pơdo\ng plơi pla phrâo. Amai Y Dyer, plơi H’no, să Đoàn Kết brơi thâo: “Kâo [uh tơlơi hơd^p mơda hrim hrơi mơng neh wa đ^ kyar biă, biă `u bruă ngă đang hmua, neh wa thâo laih mă yua hơdôm djuai pơjeh phrâo kiăng hmâo lu bôh. Laih anun neh wa ăt thâo mơn mă yua hơdôm djuai kơmok klă. Hơdôm djuai phun pla sui thun neh wa thâo mă yua hơdră phrâo. Anom mă yua hlâo dih dleh tơnap biă samơ\ tơdơi kơ plơi pla phrâo hăng plơ H’no le\ jơlan nao rai `u geh gal hloh. Tơlơi pơmin mơng neh wa ră anai kơja\p laih. Neh wa hrưn đ^ kiăng đ^ kyar kơ pơgi kơdih anai.”

            Ơi Đinh Bông, 67 thun, djuai ania Hơdang gah ]ơ[eng kơnung djuai Kayong, do\ pơ thôn 4, tơring kual Đak Rơve, tơring glông Kon Braih, tơring ]ar Kontum brơi thâo, hlâo adih sit truh bơyan ngă yang thun phrâo, hrơi mơak thun phrâo khă kiăng mơak biă mă, samơ\ mơnuih [on sang djuai ania [iă djop [on lan plơi pla ataih, mơnuih [on sang ăt tơnap mơn tơbiă mơng plơi pla. Yua tơlơi bơwih [ong huă tơnap tap, sa bơnah yua jơlan nao rai gleh glar, dơlut, jơlan găn ia krông, ia ]roh hnoh. Ră anai, `u pha ra laih, yua kơ hơmâo jơlan nao truh pơ djop plơi pla, truh pơ să, anun tơlơi hơdip mơda bơblih phrâo laih: “Dong mơng thun 2000 pơ hlâo adih jơlan nao rai pioh kơ mơnuih [on sang rô nao rai bơwih [ong huă tơnap tap đơi, [ơi Kon Braih, wơ\t jơlan mrô 24. Thun 2001 truh ră anai, Ping gah, kơnuk kơna djru tuh pơ alin ]uk pơkra jơlan glông nao rai hiam klă anun tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang bơblih prong biă mă. Dong mơng hơmâo jơlan glông, tơlơi lui rơmon ako\n rin dưi hơđong kjăp. Ră anai, lu sang ano\ mơnuih [on sang kual ataih kah hăng  să Đak Kôi, P’ne hơmâo tơlơi djru mơng kơnuk kơna dêh ]ar, tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang đ^ đăi laih. Lu sang ano\ tloh blơi rơdêh, hơmâo tivi lăng, bro# hmư\, [uh rơđah bơblih prong biă mă”.

            Nay Jek-Siu H’Prăk pô ]ih hăng pôr