VOV4.Jarai - Thun 2019 le\ thun đ^ kyar pha ra mơng kual }ư\ Siăng gah pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam.

 

Amăng anun, tơlơi bơwih [ong hmâo laih hơdôm tơlơi pơplih yôm phăn amăng bruă măi mok, [u djơ\ kơnong kơ bruă măi mok pơkra gơnam tam, hyu mă hơdăng bôh pơtâo ôh mơ\ lu bruă phrâo kah hăng apui pơke\ mơng jua angin, apui pơke\ mơng pơ-iă yang hrơi djru mă yua mă glăi bôh tu\ yua kông ngăn dlai klô lo\n mơnai pha ra mơng kual }ư\ Siăng bă kơ pơ-iă hăng angin.

           

Hrom hăng hơdôm tơlơi pơplih phrâo kơ hơdôm tơhnal pơkă, amăng anun pơhrui ngăn drăp mơng 5 bôh tơring ]ar kual }ư\ Siăng leng kơ djơ\ tơhnal pơkă hăng hloh kơ tơhnal pơkă le\, hơdôm tơlơi gah mơnuih mơnam, anih anom do#, ăt jing hơdôm tơlơi lông prong, kiăng hmâo wot gong gai hơdôm bôh tơring ]ar, m[s hăng anom bơwih [ong khom gum hrom gir run pơsir.

           

Tơdơi kơ lu thun, [ơi kual }ư\ Siăng mơng hmâo tơlơi hur har pran jua mơng hơdôm rơwang bruă prong amăng bruă măi mok.

 

Hơdôm tal rơdêh prong hiam kơjap, pơgiăng ba hơdôm ]ra\n pơsơi hăng hơdôm ]ăng pưh angin prong prin, dik dak [ơi jơlan mrô 14, jơlan mrô 26 găn tơring ]ar Daklak, lăi pơthâo hơdôm rơwang bruă apui pơke\ mơng jua angin blung a giăm mă yua.

 

Ơi Nguyễn Ngọc Thông – Khoa Anom wai lăng bôh thâo hơdră phrâo pơhlôm anih anom do#, Gơnong bruă s^ mdrô tơring ]ar Daklak brơi thâo, hơdôm mơnuih tuh pơ plai pơsit yôm tơhnal gal mơng apui pơke\ mơng jua angin [ơi tơring ]ar, hăng 6 rơwang bruă dưi pel e\p, abih bang rơnoh tuh pơ plai năng ai `u 1klai 620 klăk dolar Mi dưm dưm hăng giăm truh 37 klai prăk.

 

Hơdôm ]ăng pưh angin, tuorbin, tơmeh prong mơ\ djop mơnuih lăng [uh, glăk dưi dưm truă [ơi să Dliê Yang, tơring glông Ea Hleo, amăng sa rơwang bruă amra ngă giong, pơhrui apui lo\n ia ta amăng blan pơ\ anăp mơtăm:

           

“Ano# gal mơng pơđ^ kyar apui pơke\ mơng jua angin [ơi Daklak le\ klă biă. Ding jum wai lăng bruă s^ mdrô hmâo pơsit pơkă kual pơke\ apui mă mơng jua angin tơring ]ar năng ai `u 1.400 MW.

 

Ră anai, sa sang măi hmâo pơdo\ng dưm truă giong hăng jua kơtang năng ai `u 30MW, rơnu] thun amra mă yua.

 

Do# glăi, hơdôm rơwang bruă pơko\n amra pok pơhai ngă giong pơkă angin, dưm truă truh thun 2025 amra giong”.

           

Bơhmu hăng apui lơtr^k mă mơng jua angin, ano# gal apui pơke\ mơng pơ-iă yang hrơi [ơi kual }ư\ Siăng jai dưi pơsit yôm.

 

{ơi hơdôm blah hmua pơ\ kual asue\k Krông Pa, tơring ]ar Gialai hmâo ru\ đ^ laih hơdôm anih anom pơke\ rai apui prong prin, dưi dưm truă mơng hơdôm păng pa-nô pil pơ-iă yang hrơi.

 

Ơi Tạ Chí Khanh, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring glông Krông Pa, mơ-ak: lo\n mơnai amăng tơring glông lu `u krô kre`, lo\n bôh pơtâo, samơ\ pơ-iă hang le\ rơbêh bai.

 

Hơdôm rơwang bruă pơke\ apui mơng pơ-iă yang hrơi [ơi tơring glông le\ glông ge\p ta#o klă biă pioh mă yua `u hăng pơjing rai pran pơtrut pioh pơđ^ kyar bơwih [ong, mơnuih mơnam [ơi anai:

           

“Tơring glông Krông Pa ră anai dưi hmâo Jơnum min m[s tơring ]ar brơi 17 ]ô mơnuih tuh pơ plai pel e\p 19 anih anom pioh ngă tui rơwang bruă pơke\ apui mơng pơ-iă yang hrơi hăng abih bang jua kơtang năng ai `u 1.000 MW.

 

Anai le\ tơhnal gal prong djru pơđ^ kyar apui yua pơjing glăi hrom mơng lo\n ia, ăt le\ phun than pioh tơring glông Krông Pa, ngă tui dong pơ plih hơdră bơwih [ong mơng bruă hro\ trun noa mơng gơnong bruă đang hmua, đ^ noa gơnong bruă măi mok amăng rơwang pơ\ anăp anai”.

           

Hrom hăng bruă ba mut mă yua ba glăi bôh tơhnal kông ngăn pơ-iă hăng angin hăng năng ai `u 70 rơwang bruă apui lơtr^k pơke\ mơng pơ-iă yang hrơi hăng jua angin glăk pel e\p, abih bang jua kơtang năng ai `u 20 rơbâo mê-ga-oát le\, kông ngăn Boxit – Alumin mơng kual }ư\ Siăng ăt [ơ [rư\ e\p [uh anih gơgrong lăp djơ\; wot noa s^ hăng prăk pơhrui glăi leng kơ đ^ giăm truh dua wot bơhmu hăng thun 2017.

 

Kơnong kơ rơwang bruă Nhân Cơ, tơring ]ar Daknông, pơhrui mơng Alumin hmâo laih rơbêh kơ 250 klăk dolar Mi, djru ngă brơi prăk pơhrui glăi mơng gơnam s^ kơ dêh ]ar ta] rơngiao đơ đam tơring ]ar hmâo rơbêh kơ 1 klai 150 klăk dolar Mi.

 

Mơng sa tơring ]ar [iă m[s hăng tơnap tap hloh kual }ư\ Siăng, Daknông glăk hrưn đ^ jing tơring ]ar ba jơlan hlâo gah s^ gơnam kơ dêh ]ar ta] rơngiao.

 

Ơi Trần Xuân Hải – Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông brơi thâo, [u djơ\ kơnong kơ măi mok bauxit, gơnong bruă pơkra hnal kyâu pla, s^ mdrô, bơwih brơi [ơi tơring ]ar leng kơ hmâo rơnoh đ^ kơtang, anun thun 2018, pơhrui ngăn drăp kơnuk kơna mơng tơring ]ar hmâo 2.400 klai prăk, hloh kơ kơ]a\o bruă ba tơbiă lu biă.

 

Tơlơi anai pơjing dong pran pơtrut hăng tơlơi đăo gơnang pioh Daknông pok pơhai kho\p hơdôm kơ]a\o bruă bơwih [ong – mơnuih mơnam thun 2019:

           

“Thun 2019, Jơnum min m[s tơring ]ar ]râo ba dong pơtrut kơtang s^ Alumin kơ dêh ]ar ta] rơngiao, hơdôm gơnam phun mơng tơring ]ar kah hăng kơ phê, tiu, asar bôh `ông hăng sa dua mơta gơnam mă mơng đang hmua mă yua bôh thâo phrâo.

 

Tơring ]ar ]râo ba dong bruă pơhrui ngăn drăp mơng ako# thun mơtăm djơ\ hăng tơhnal pơkă mơ\, bruă Jơnum prong Ping gah tơring ]ar hmâo ba tơbiă”.

           

Thun 2018 sa thun hmâo lu tơlơi pơplih mơng tơlơi bơwih [ong kual }ư\ Siăng. Anih bang hơdôm tơhnal pơkă bơwih [ong [ơi 5 bôh tơring ]ar leng kơ djơ\ tơhnal hăng hloh kơ kơ]a\o bruă ba tơbiă, biă `u tơhnal pơkă pơđ^ kyar, pơhrui ngăn drăp hăng prăk pơhrui glăi mơng gơnam s^ kơ dêh ]ar ta] rơngiao.

 

Khă hnun hai, bruă yôm phăn ba jơlan hlâo, pơsit truh tơlơi pơđ^ kyar kơja\p mơng kual }ư\ Siăng le\, đang hmua đang kyâu, ăt do# mơn hơdôm tơlơi lăp bơngot.

 

Hơdôm pluh rơbâo bôh sang ano# m[s đuăi hyu do# hơdư\ ]i hor kơ[ah lo\n ngă đang hmua, glăk jing tơlơi bơdjơ\ nao prong kơ dlai klô.

 

Hơdôm pluh ]ô mơnuih apăn bruă [ơi hơdôm bôh tơring ]ar kơ[ah tơlơi gơgrong [udah gum tơngan hăng [ing phă dlai klô, jai ngă brơi tơlơi jai tơnap pơsir.

           

Lom anun dlai răm rai, biă `u le\ pioh mă lo\n ngă đang hmua hă, bruă ngă đang hmua kual }ư\ Siăng hmâo gru nam trun tui dong [ơi 3 gơnong bruă ngă rai gơnam tam yôm phăn le\ kơ phê, tiu hăng kơ su. Tơdơi kơ phun kơ su, truh phun tiu rơngiă noa mơng thun 2016, ră anai truh kơ phê, ngă mơnuih ngă đang hmua hơdôm bôh tơring ]ar bưp lu tơlơi tơnap tap.

           

Kual }ư\ Siăng thun 2018 do# hmâo tơlơi đ^ tui mơng hơdôm djuai ngă soh phrâo, anun le\ tơlơi ngă soh apah hyu pơgang hăng brơi ]an prăk mă kơmlai lu, ngă luk puk amăng tơlơi hơd^p mơda hăng ngă rai gơnam tam [ơi lu kual m[s do#.

           

Kiăng e\p jơlan pơsir hơdôm tơlơi lông glăk bưp, kơnong amăng blan 12 thun 2018, [ơi kual }ư\ Siăng pơ phun 3 bruă jơnum, bơkơtuai prong kơ đang hmua, đang kyâu.

 

{ơi anai, Khoa dêh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc rơkâo hơdôm bôh tơring ]ar mă tơngan amăng bruă pơsir lo\n ngă đang hmua kơ neh wa djuai ania [ia\, kah hăng sa bruă pơsit phun pioh pơđ^ kyar kơja\p hăng hơđong.

 

Khoa dêh ]ar ta ăt ]râo tơbiă mơn jơlan pơsir phun, khom hmâo wot gong gai, m[s hăng anom bơwih [ong gum hrom ngă tui kiăng anăp brơi kual }ư\ Siăng nao truh lu mơta kơja\p phik:

           

“Biă `u khom dưi iâu pơthưr hơdôm bôh anom bơwih [ong tuh pơ plai amăng plơi pla, kual ]ư\ siăng, khom dưi pơke\ hrom jao bruă, pơgang hăng pla kyâu, pơke\ hrom pla hơdôm phun pla hmâo noa yôm [ơi rơgo#p kyâu.

 

Kâo hă pơsit pla kyâu mă kyâu le\ ba glăi bôh tu\ yua hloh ră anai.

 

Kâo [u pơmin ôh, prăk pơhrui glăi mơng s^ hnal kyâu pla kơ dêh ]ar ta] rơngiao mơng dêh ]ar ta thun anai giăm truh 10 klai dolar Mi.

 

Anai le\ ano# gal prong mơ\ gong gai hơdôm gưl khom thâo.

 

Pô pla kyâu hnal prong le\ amăng 10 thun, rơnoh gôm lo\n dlai hmâo laih 90%”.

           

Bôh nik thun 2018 brơi [uh, tơlơi lông mơng kual }ư\ Siăng glăk đuh tơhnal hrom hăng tơlơi gal.

 

Tơlơi pơgo# mơnuih mơnam, dlai klô glăk ngă hơdôm bôh tơring ]ar khom pơjing sa hơdră bơwih [ong djơ\ amăng krah măi mok, đang hmua, đang kyâu.

 

Măi mok mă lo\n ]uah, apui yua, pơkra gơnam tam… glăk hmâo hơdôm gru klă.

 

Tơdah gong gai, anom bơwih [ong, m[s hmâo hơdôm bruă mă tuh pơ plai djơ\ amăng bruă đang hmua, đang kyâu, tơlơi bơwih [ong kual }ư\ Siăng amra dưm kơnar hăng mơnuih mơnam – dlai klô, pơhlôm pơđ^ kyar kơja\p phik./.    

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr