VOV4.Jarai - Ayong Ksor Ngin, tơkeng thun 1978, mơnuih [ôn sang djuai ania Jarai, [ơi plơi Têng 2, să Tân Sơn, plơi prong Pleiku, tơring ]ar Gialai brơi thâo.

Thun blan laih rơgao, sang `u ano\ ngă hơmua pla pơdai, hro\ giăm ha mkrah pơkă hăng thun hlâo adih. Kiăng hơmâo pơhrui glăi prăk kak, yua prăk ama\ng sang ano\ thun phrâo, ayong pla thim dơng a`a\m hơbơi pơtơi, mă bruă mă hiam hloh dơng, ayong Ksor Ngin lăi tui anai:

“ Sang ano\ kâo ngă 5 sao hơmua ia, thun hlâo adih yuă hơpuă truh 75 [ao pơdai. Bơ kơ thun anai yua adai phang khôt, [u hơmâo hjan, tui anun sang ano\ gơmơi yuă hơpuă  40 [ao pơdai đô.

Thun 2017 anai, kiăng tơlơi hd^p sang ano\ hơmâo tơlơi pơblih, [ing gơmơi gir kơtưn mă bruă, kiăng pơđ^ kyar hloh dơng, [ing gơmơi tuh pơ alin pla 200 phun tiu, pla thim a`a\m hơbơi pơtơi....

Yua dah sang ano\ [ing gơmơi [u hơmâo prăk, yua blơi gơnam [o\ng huă hrim hrơi”.

            Tết Đinh Dậu thun 2017, khă [u gal yua kơ ayuh hyiăng, samơ\ sang ano# wa K’ Bri – kual plơi Kon Tách Đăng, tơring kual Đinh Văn, tơring glông Lâm Hà, tơring ]ar Lâm Đồng, ăt mơ-ak mơ-ai mơn ]ơkă Tết.

Tơdơi kơ hơdôm hrơi pơdơi mơ-ak Tết, `u glăi hơne] nao pơ\ đang dong bơwih brơi kơ phun pla.

            “{ong Tết giong kâo glăi nao pơ\ đang hmua kiăng bơwih brơi kơ phun pla, kah hăng mă rok kơ hmua pơdai, ]re than kơ phê, pruih ia, pruai kơmok.

Thun phrâo anai ]ang rơmang djop bruă pô mă amra truh kih, ]ang sa thun phrâo hơjan klă pơ-iă hiam kiăng djop mơnuih dưi hmâo sa bơyan pơhrui glăi lu pơdai kơtor, phun pla leng kơ ba glăi lu bôh than, mrô gơnam pơhrui glăi lu hloh dong.”

          Ơi A Yêu, mơnuih [ôn sang djuai ania Hơ dang, [ơi plơi Têa  Kon, să Đak Rơnga, tơring glông Đak Tô, tơring ]ar Kontum hơmâo pla 8 ektar đang kơ su, kơ phê, phun bơr.

Laih dơng ơi rông rơmô, un, mơnu\, hlăk anun mơnu\ `u đ^ truh 100 drơi.

Khă pơhrui glăi prăk aka\ lu đơi ôh, samơ\ `u kiăng gum djru ba neh met wa ama\ng plơi pla pơđ^ kyar hro\m, thun phrâo ơi A Yêu hơmâo tơlơi pơmin tui ha\ng anai:

 “ Thun 2016 laih rơgao, kâo hơmâo nao hrăm tơlơi tơju\ pla, pruai kơmơk, pla wai lăng đang kơ phê.

Bơyan kơ su mơng thun hlâo adih truh ră anai, yua nua s^ [u hơđong, [u pơ mă ôh kơtak `u.

Samơ\ ama\ng thun phrâo anai, hơbơi plum nua [u hơđong mơn, hdai pla djuai pơ\ kon dơng, laih anun pơđ^ rông hlô  mơnong dơng.

Djơh ha\ng sang ano\ tơnăp tap, kâo djru ba gơ`u le\, rai mă bruă kâo, kâo amra djru djuai pơjeh pla, pơtô brơi gơ`u mă bruă”.

            Sang ano# ayong Y Thành, pơ\ [ôn Ol, să Dak Drô, tơring glông Krông Nô, tơring ]ar Daknông, hơd^p biă `u gơnang kơ pla phun kơtor [ơi ]ư\ bôh pơtâo ga kual {ôn }uah, kơtuai hang ia Krông Nô.

Triăng mă bruă, anun thun rơgao khă ayuh hyiăng [u hơđong, sang ano# `u ăt pơhrui hmâo mơn 50 tơn kơtor, s^ hmâo rơbêh kơ 150 klak prak.

Hrom hăng pơhrui glăi mơng 4 ar hmua pơdai, rơkơi bơnai `u hmâo laih tơlơi hơd^p mơda đ^ go\ mo\, bơwih brơi kơ 5 ]ô ană nao sang hră. Ayong Y Thành, lăi pơthâo, tơlơi găn gao kiăng hmâo bôh tơhnal prong hloh:

            “Thun phrâo anai, sa le\ kâo khom gleng nao djuai pơjeh pơhlôm, kơdung ]ih lăi pơthâo khom rơđah đông pô pơkra, blơi mơng anih anom hmư\ hing ta#o klă.

Dua le\ hơdôm bơyan rah pla khom pơhlôm ia hơjan djop anun kah rah pla.

Hăng sa bruă dong le\ khom bơwih brơi, pruai kơmok, mă rok, pơgang arong hlăt tui djơ\ hơdră ara\ng pơtô,  tui anun amra pơhrui glăi mrô gơnam lu hloh, ba glăi tơlơi đ^ kyar bơwih [ong klă hloh.” 

          Sa thun phrâo, sa bơyan bơnga phrâo truh [ơi djo\p plơi pla kơ mơnuih djuai ania Hơdang, [ơi tơring ]ar Kontum.

Ama\ng tơlơi hơk kơdơk ama\ng pran jua mơnuih, lon glai adai rơhuông, hrim ]ô mơnuih [ôn sang djuai ania Hơdang, leng ba rai tơlơi gơ`a\m mơng pô, brơi sang ano\ go\ wak, kiăng gir run đ^ ama\ng thun phrâo 2017 anai.

Jing ana\ mơnuih djuai ania Hơdang, hơdôm pluh thun hăng anai, pơtô ]ơđai hrăm hră [ơi kual ataih yaih să Ngọc Réo, tơring glông Đak Hà, tơring ]ar Kontum ]ang rơmang mơng nai A Thuin, khua g^t gai sang hră mơng anih 1- 5 Lê Hồng Phong, ba glăi hdôm tơlơi hiam mơak kơ rơbeh 400 ]ô ]ơđai hrăm hră khăp hơ eng, nai A Thuin lăi tui anai:

“ Thun 2017 kơ ]a\o brơi rai, tơlơi hrăm hră thâo kơ ]ơđai hrăm thâo, laih anun tơlơi pơtô thâo thăi mơng sang hră amra gir run đ^.

Hjan gah bruă man pơdơng sang hră, tui hloai hăng hơmâo  prăk, [u dưi ngă ta` ôh.

Samơ\ pô kâo anai, leng lăi brơi khua mua gah hglông adih, ngă hiưm pă gleng nao gơnam tam sang hră, kiăng bơwih brơi tơlơi hrăm hăng pơtô.

Pô kâo anai juăt nao truh sang ano\ am^ ama ]ơđai hrăm hră, kiăng iâu pơthưr, pơtô pơblang brơi am^ ama thâo hluh kơ tơlơi hrăm hră, mơng anun yơh, phung ]ơđai hrăm hră gir run, hrăm hră thâo rơgơi kah ha\ng sang hră gơyut gơyâo”.

                                                 Rơluch Xuân – Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr