VOV4.Jarai-Thun 2015, ăt jing thun dêh ]ar ta hơmâo lu bruă mă pơtom hiăp tu\ yua mơak, djru hrom pơgang ba tơlơi tu\ yua kơ dêh ]ar, kơ djuai ania. {ơi anai, gơmơi yap glăi hơdôm tơlơi pơhing tu\ yua hloh amăng thun 2015, yua Gong phun pơtui jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam pơ[ut.

            Pơphun jơnum tu\ yua ruah khoa ping gah djop gưl

          Tơlơi tu\ yua pơphun jơnum ruah khoa djop gưl, anăp nao kơ bruă jơnum prong ruah khoa ping gah dêh ]ar ta hơtal XII le\, sa tơlơi tu\ yua mơng khoa moa ping gah dêh ]ar ta git gai djơ\ hơdră, sa hơnong amăng bruă pơblih phrâo man pơdong pơ kjăp glăi ping gah, dong mơng ako\ thun rơwang bruă hơtal 11 kơ ping gah dêh ]ar ta. Anai le\, tơhnal phun yom biă mă amăng bruă pơphun tu\ yua ruah khoa ping gah dêh ]ar ta hơtal 12 rơnu] blan 1/2016 anai.

            Pơphun truh kih Jơnum khul khoa moa pơ ala mơnuih [on sang ro\ng lo\n tơnah hơtal 132 (IPU 132)

          IPU 132 yua kơ anom bruă khoa git gai pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar Việt Nam pơphun, hơmâo 1.600 ]ô khoa moa pơ ala rai mơng 160 boh dêh ]ar ngă ding kơna IPU jơnum hrom, [ing ding kơna pơlir nao rai, djop anom bruă krăo lăng mơng jar kmar ăt [uh [o# mơta mơn. Boh tơhnal yom biă mă mơng IPU 132 le\, pơsit tơlơi pôr [ơi Hà Nội "Djop ano\ pơtrun pơđ^ kyar hơđong kjăp: Pơjing tơlơi pơhiăp khom jing bruă mă sit nik", tơlơi anun [uh rơđah bruă kiăng ngă khut khăt, tơlơi ]ang rơmang mơng IPU laih anun djop anom bruă ngă ding kơna man pơdong hăng pơtrut tui bruă mă pơđ^ kyar hơđong kjăp  mơ\ Sang gum hơbit djop dêh  ]ar glăk pơkra hơdră ngă tui truh thun 2030, mă ano\ anăp nao le\ jing ană mơnuih yơh phun.

            Yak rơbat pơblih kơtang man pơdong jơlan glông

          Grup măi mrô 1 sang măi drai apui lơtrik Lai Châu jua kơtang 400 MW, pơke\ apui lơtrik, jing pok brơi sa bruă mă ngă pơgiong abih bang bruă yom  pơke\ apui lơtrik amăng thun 2016, ta` hloh hăng hrơi blan pơkă hlâo 1 thun mơtam. Lu ring bruă jơlan glông, dưi mă yua, pơkra giong, jơlan hiam hloh, prong hloh Việt Nam mơng Hà Nội nao pơ Hải Phòng, tơdrông toa Nhật Tân hăng sang jưh [ơi graih rơdêh, tơdron rơdêh por T2 -Nội Bài, jơlan rơdêh đuăi hmar [on prong HCM hăng Long Thành, Dầu Giây; tơdrông toa Cổ Chiên pơtruh nao rai tơring ]ar Bến Tre hăng tơring ]ar Trà Vinh. Hơdôm ring bruă anai, djru hrom bruă pơkra jơlan glông nao rai hiam mơak, bơwih  brơi kơ bruă pơđ^ kyar tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang.

            Việt Nam ngă pơgiong laih hơdră bruă pơtrun rơnuk rơbâo thun phrâo

          Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơng anom bruă Hơdră pơđ^ kyar Sang gum hơb^t djop dêh ]ar UNDP, dêh ]ar Việt Nam ngă giong laih hơdră bruă prong, kah hăng pơhro\ tơlơi [un rin, mrô mơnuih nao hrăm hră mơng anih 1-5 le\ truh 99%, mrô đah kơmơi tơkeng ană djai le\ hro\ trun 3/4...Việt Nam ngă pơgiong hơdră rơnuk rơbâo thun phrâo, yua ngă giong 5/8 ano\ pơkă laih anun glăk ngă pơgiong hơdôm ano\ pơtrun to\ tui dong, pơgang ayuh hyiăng anih anom mă bruă, pơgăn tơlơi khen kơ ]ơđai muai  hăng pơgăn tơlơi răm [ăm HIV/AIDS.

            Tơlơi phat kơđi soh glăi ngă kơ ơi Nguyễn Thanh Chấn hăng Huỳnh Văn Nén

          Yua mơng bruă mă [u tong ten, soh glăi mơng [ing tơhan e\p lăng kơđi, tơgu\ kơđi, ba truh bruă mă phat kơđi mơnuih [u hơmâo tơlơi soh kah hăng ơi Chấn laih anun ơi Nén arăng amăng sang mơnă amah amol, ngă kơ lu mơnuih khom truh hiăp brơi, kiăng sem glăi ]ih pơkra pơgiong h^ Hơdrôm hră tơlơi phiăn kơđi tơlơi soh kơ dêh ]ar ta, laih anun tơlơi phiăn hơdră tơgu\ kơđi tơlơi soh. Hơdrôm hră hơdră tơgu\ kơđi mơnuih soh hơmâo [ing pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar ta jơnum lok 10 tal 13 pơsit laih, brơi mă hiăp, mă rup lơm do\ tơ`a tơlơi soh mơnuih arăng pơkong jăng jai e\p tơlơi soh [ơi anom bruă tơhan kông ang e\p kơđi tơlơi soh.

          Tơlơi pơtô juăt pơblih phrâo phun gah tơlơi pơ plông abih anih 12, pơ plông lon ia. 

          Hasa tơlơi phara phun, ama\ng tơlơi pơ plông abih anih 12 laih rơgao, pơkă ha\ng hdôm thun hlâo adih, tơlơi pơplông sa wot đu], hasa tơlơi gơ`a\m đu], ]o\m puăng tôt nghiệp anih 12 laih anun ]o\m hlao puăng Đại học, Cao đẳng. Bruă pơblih phrâo anai, kiăng pơhro\ tơlơi nga\ pơ hua], plai [ia\ tơlơi ngă pơgun tar [ar mơnuih mơnam, hdôm sang hră, phung ]ơđai, am^ ama ]ơđai muai hrăm hră. Wot dah ngă tui aka djơ\ tui ha\ng tơlơi kiăng, do\ hmâo lu tơlơi pơhiăp phara phara, samơ\ hasa tơlơi yôm hloh le\, Ding jum pơtô juăt dêh ]ar ta, hmâo thim tơlơi geh gal s^t nik, bruă ako\ pơjing tơlơi pơ plông, ]om puăng, tu\ yua, djơ\ khop, hơdôm tơlơi pơ plông anih 12 to\ tui.

            Abih ba\ng gơnam tam ama\ng lon ia (GDP) đ^ 6,68%, pơđ^ kyar ktang hloh ama\ng 8 thun rơgao.

          Ama\ng tơlơi bơvih [o\ng huă tơnăp tap, boh nik nua ia jâo [ơi jar kơmar trun kơtang kơt^t, samơ\ GDP ăt pơđ^ kyar,  kơtang mon, mă pơhrui brơi prăk kơnuk kơna lu hloh tui ha\ng tơlơi pơkă. Hro\m ha\ng bruă anun, mrô pơkă tơlơi blơi yua gơnam tam ( CPI) đ^ 0,63% pơkă ha\ng thun 2014, tơlơi pơđ^ kyar [ia\ hloh  yap ama\ng 14 thun ha\ng anai. Tơlơi đ^ trun GDP, laih anun rơngia\ nua prăk thun 2015 dưi lăi  ba glăi tu\ yua hloh tơlơi bơvih [o\ng huă, tơlơi g^t gai mơng knuk kna ta.

            Tơlơi s^ mdrô kơ Việt Nam ba glăi tơlơi k^ pơkôl yôm pơ phăn bia\ ma\.

          Việt Nam s^t nik hơmâo k^ [udah pơđut h^ tơlơi bơkơtuai nao rai tơlơi k^ pơkol s^ mdrô nao rai rơngai pô  ( FTA) ha\ng Hàn Quốc, pơlir tơlơi bơvih [o\ng huă Á- Âu, pơlir dêh ]ar Mi ko#, nga\ giong tơlơi k^ pơkol găn gao TBD ( TPP) ha\ng 11 boh lon ia ding kơna do\ glăi. Hdôm tơlơi k^ pơkol s^ mdrô rơngai pô, rơnuk rơnua hlăk ]ang rơmang, amra ba rai tơlơi mut hro\m tal 2 kơtang kơt^t  hloh tơlơi bơvih [o\ng huă Việt Nam hăng tơlơi bơvih [o\ng huă jar kơmar, ama\ng thun blan pơ ana\p anai, hmâo lu tơlơi geh gal, tơlơi lông lăng.

            Bruă ngă hăng ta] rơngiao hmư\ hing hloh.

          Tơlơi hmư\ hing hloh le\ tơlơi nao ]ua\ jơmư trư găn mơng khoa g^t gai ping gah dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Phú Trọng, nao ]ua\ dêh ]ar Mi, tui ha\ng tơlơi jak iâu mơng KMS dêh ]ar Mi, ơi Barack OBama. Anai le\ tal blung khoa g^t gai ping gah Việt Nam ta nao ]ua\ dêh ]ar Mi. Hdôm bruă mă ha\ng dêh ]ar ta] rơngiao mơng knuk kna, mơng ping gah ta, mơng mơnuih [ôn sang ta kơja\p hloh, djơ\ hloh ha\ng ktang hloh, hdôm tơlơi ngă hro\m dua bơnah gah, lu bơnah gah. Rơgao mơng anun yơh, hơmâo gum gôp yôm bia\ ma\, ama\ng bruă wai lăng tơlơi tu\ yua prong prin mơng lon ia, mơng djuai nia, ngă hlâo laih anun hur har tơlơi mut hro\m jar kơmar, pơdah rai Việt Nam ta jing ding kơna hmâo tơlơi gơgong ba ha\ng jar kmar.

Ngă lơphet hdor glăi 70 thun ako\ pơdong lon ia laih anun 40 thun pơklaih rơngai abih ba\ng kual dơnung dêh ]ar ta, pơlir truh kih lon ia ta.

Tơlơi ngă lơphet tơhan rơbat [ơi jơlan, ako\ pơjing drưh kơ ang ama\ng plơi prong jưh jom Hà Nội, ha\ng [ôn prong Hồ Chí Minh. Găn gao tơlơi ngă lơphet anai, [ing ta thâo hloh tơlơi dlăm prong prin, tơlơi đưm, laih anun tơlơi hrăm dưi hloh mơng hkru\ blan 8, ba truh hrơi ako\ pơdong lon ia Việt Nam rơngai pô, ră anai jing h^ lon ia CHXHCN Việt Nam, pơblah dưi bơyan bơnga tun 1975, pơhrui glăi lon ia ta jing hasa, pơ ư pơ ang, đăo gơnang hrơi bla pơ ana\p bơnga] rơđah kơ lon ia djuai nia  VN kh^n htai, hlăk pơblih phrâo laih anun pơđ^ kyar kơtang kt^t.

Nay Jek-Rơluch Xuân : Pô ]ih hăng pôr