VOV4.Jarai - Ră anai, amăng facebook glăk đ^ kyar lu bôh tu\ yua gal anăp nao tơlơi rơgêh gal kơ mơnuih yua amăng bruă bơra\ ruai nao rai, tô nao rai hăng khul mơnuih samơ\ ano# [u gal `u hai ăt [u [ia\ mơn pioh [ing mă tu\ tơlơi anai ngă sat kơ ara\ng.

Khă dưi hmâo kông ang lăi pơthâo hlâo lu wot, samơ\ yua kơ [u thâo kơđiăng hăng ta` hmư\ tui, [ong ia bah anun ăt do# hmâo mơn lu mơnuih le# luh, jing mơnuih ara\ng ngă sat amăng glông facebook.

Bôh nik `u [ơi Lâm Đồng, lu mơnuih ta` hmư\ tui, hưp kơ bôh yua [ơi anăp anun hmâo ara\ng plư mă laih hơdôm rơtuh klăk prăk tui jơlan internet anai hăng lăi pơthâo [ơi telephone.

Yua kơ [u đing nao, kơ[ah tơlơi kơđiăng, sa ]ô đah kơmơi do# [ơi plơi prong Đà Lạt (Lâm Đồng) hmâo ara\ng plư mă rơngiă truh kơ 10 klăk prăk tui glông facebook.

Tui hăng hră [om đ^ kơ kông ang lom mơguah lơ 30/5 phrâo rơgao, pô đah kơmơi anai hmâo mă tơlơi lăi pơthâo amăng facebook mơng ai `u hmâo anăn Thắng Nguyễn glăk do# hơd^p mơda pơ\ dêh ]ar ta] rơngiao, bôh yôm rơkâo `u brơi ]an 30 klăk prăk pioh `u djru sa ]ô gơyut `u.

Pơ ala kơ hơduah e\p lăng hăng pơsit tong ten tơlơi pơhing, pô đah kơmơi anai jing laih pô ara\ng plư mă lom mơ-^t mơtam 10 klăk prăk amăng mrô djă prăk [ơi sang prăk tui tơlơi pơtô brơi hlâo:

“Tơdơi kơ mơ-^t 10 klăk prăk giong glăi pơ\ sang hăng iâu telephone viber mơtam  kơ pô mơ-^t.

Pô anun lăi le\ mơguah anai `u [u hmâo lăi pơthâo hơge\t hăng kâo, ăt [u hmâo tơ`a ]an prăk mơng kâo mơn.

Bơ\ facebook mơng ai kâo hmâo hacker sa rơwang hrơi tơjuh hăng anai laih”.

Tui hăng anun, sa ]ô đah kơmơi pơkon [ơi tơring glông Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng ăt hmâo arăng plư rơngiă rơbêh kơ 600 klăk prăk tui jơlan internet.

Yua kơ hmâo ană `u nao mă bruă pơ\ Đài Loàn anun pô đah kơmơi anai hmâo pơjing facebook kiăng gal kơ bruă bơra\ ruai nao rai, lăi pơthâo tơlơi pơhing hăng ană `u tui jơlan internet.

Lom blan 7 thun 2017, mrô facebook mơng `u hmâo mă tơlơi jak iâu ngă gơyut mơng sa ]ô mơnuih hmâo anăn le\ Harison lăi mă le\ tơhan plơi Mi.

Amăng rơwang sa blan tơdơi kơ anun, `u hmâo mă tơlơi pơhing gơyut `u phrâo juăt tui jơlan facebook anai amra mơ-^t brơi sa kông ngăn prong:

“Ngă gơyut le\ pô anun amra mơ-^t brơi 6.650 rơbâo dolar Mi, hrom hăng 4 bôh kông priă anet prong, laih anun le\ sa sum ao pơdo# rơkơi bơnai, rơbưn.

Lăi nao lăi rai tơlơi pơhing tơdơi kơ anun lăi brơi mrô telephone, mrô djă prăk, mrô hră kak, laih anun mrô pơkă dlông, kơtra#o…”

Lom hmâo mă hơdôm mrô pô bơnai anai lăi pơthâo, hơdôm hrơi tơdơi kơ anun, hmâo sa ]ô đah kơmơi anăn Huyền lăi pơthâo le\ sa ]ô mơnuih mă bruă [ơi tơdron rơdêh por iâu telephone na nao, pô gơyut anăn Harison juăt tui jơlan facebook ăt lăi pơhing rơkâo pô đah kơmơi anai mơ-^t prăk pioh ngă hră pơ-ar rô noa rai pơ\ dêh ]ar ara\ng, prăk apah pơgang kiăng hmâo mă gơnam tam.

Yua kơ hmư\ tui anun kơnong amăng sa rơwang hrơi tơjuh tơdơi kơ anun, pô đah kơmơi anai hmâo laih 4 wot mơ-^t prăk kơ gơ`u, hăng abih bang mrô prăk đ^ truh 600 klăk prăk. Pô đah kơmơi anai ruă pran jua ruai glăi:

Blung a lăi mơ-^t 34 klăk prăk le\ kâo nao kâo mơ-^t, mơ-^t giong le\ hrơi pơgi glăi mơ-^t dong 96 klăk prăk pioh ngă hră pơ-ar [ơi tơdron rơdêh por.

Tơdơi kơ anun glăi lăi kâo mơ-^t dong 180 klăk prăk hăng hmâo lăi le\ sit `u tlam anai gơnam amra truh pơ\ sang kâo.

Do# tơguan lăng tơguan lăng [u [uh hơget ôh, hrơi tơdơi kâo iâu telephone le\ gơ`u lăi ră anai kâo khom no#p dong 290 klăk prăk.

Prăk [u hmâo le\ khom nao  ]an mă kơmlai hrim hrơi, lom anun [u thâo ako# glô hiưm hơpă ôh ăt nao ]an mơn pioh mơ-^t  kiăng kơ giong”.

Abih bang mrô prăk pơkrem pioh, ]an mă prăk mă kơmlai lu đ^ truh kơ 600 klăk prăk dưi hmâo pô đah kơmơi anai mơ-^t mut amăng mrô dja prăk yua kơ gru\p juăt hyu plư mă prăk samơ\ gơnam tam le\ ăt akă [u [uh hơget mơn.

Akă pơdo\ng glăi [ơi anun ôh, [ing gơ`u do#  rơkâo pô đah kơmơi anun mơ-^t dong 450 klăk prăk, lom anun pô đah kơmơi anai glăk pơmin ]i s^ lon pioh mă prăk mơ-^t dong le\ ara\ng hmâo mă h^.

Tui hăng tơlơi pơhing mơng Anom tơhan polis hình sự, Kông ang tơring ]ar Lâm Đồng, dong mơng ako# thun 2017 truh ră anai, anom bruă hmâo tu\ mă 5 hră [om kiơng mơng [ing hmâo ara\ng plư mă prăk tui jơlan internet.

Kiăo tui anun, bruă gơ`u ngă le\ pơjing hơdôm anăn mrô facebook  mă ]a kiăng ngă juăt, ngă gơyut, lăi pơthâo mă pô le\ hmâo tơlơi hơd^p hơđong jơnam laih anun pơdah pran jua kiăng khăp, pơmin truh kơ pơdo# mơtam hăng lăi pơthâo hmâo kông ngăn lu kiăng mơ-^t glăi pơ\ dêh ]ar Việt Nam.

Kiăng hmâo mă kông ngăn, pô anai khom no#p lu prăk apah, djơ\ ano# `u đ^ truh ha klai prăk.

 Mơta pơkon, pô gơ`u plư mă kông ngăn git gai hơdôm mrô djă prăk, biă `u mrô facebook, tơdơi kơ anun ]an prăk [u dah gơnang kơ pô gơ`u plư blơi hră kak kuah pioh mơ-^t prăk kơ gơ`u.

{ơi anăp hơdôm bruă plư ple] anai, Kông ang tơring ]ar Lâm Đồng pơtrut kơtang tơlơi lăi pơhing hyu, pơtă mơnuih yua facebook khom kơđiăng pioh pơhlôm hlâo [ing juăt hyu plư ara\ng ngă sat, djru pơgang pơhlôm kông ngăn mơng drơi pô hăng hơdư\ h^ mơnuih ngă soh sat amăng mơnuih mơnam.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr