VOV4.Jarai - Hăng tơlơi pơmin gum hro\m găn rơgao tơlơi tơnap tap, djru nao rai pơđ^ kyar bơwih [ong huă sang ano\, tơlơi hơdip mơnuih amăng Khul tơhan hơđăp [ơi tơring glông Di Ling (Lâm Đồng) [u pơdơi pơđ^ kyar dong tah.

Biă mă `u, hluai tui hơdră djru prăk c\an mơng hơdôm anom bruă prak, khul grup jing ba bruă pơđ^ kyar bơwih [ong mơng ding kơna amăng Khul pơđ^ kyar, ako\ pơdong lu hơbô| bruă pơkra gơnam s^ mdrô tu\ yua, djru pơjing tơlơi yak đ^ phrâo amăng bruă ako\ pơdong khul kjăp phik.

Lăng [uh tơlơi gêh gal hăng tu\ yua mơng bruă pơđ^ kyar pla phun kơbuă rông hlăt [ơi tơring glông, thun 2012, tơhan hơđăp ơi Lê Sáu, do\ [ơi să Đinh Lạc, tơring glông Di Linh (Lâm Đồng) hơmâo hơtai tuh pơ alin 2 klai prăk man pơdong anih pơkra mrai eh hlăt ba s^ pơ dêh ]ar tac\ rơngiao.

Yua rơgơi bơwih [ong, mơng bruă pơkra 5 tạ mrai/blan, ơi Lê Sáu pok prong anih pơkra mrai, truh ră anai dưi pơkra truh 2,5 tơn/blan, mrai eh hlăt tơdơi kơ pơkra giong hơmâo ba s^ hơđong pơ hơdôm boh dêh ]ar kah hăng Japan, India.

{u kơnong jing anih ba s^ gơnam mơng hmua kơ neh met wa đôc\ ôh mơ\, sang măi pơkra mrai eh hlăt mơng ơi Lê Sáu ăt djru 30 c\ô mơnuih hơmâo bruă mă [ơi tơring glông. Ơi Lê Sáu brơi thâo, hơmâo tu\ yua tui anai le\ yua mrai pơkra klă, wơ\t hăng jơlan hơdră djru djơ\ lăp mơng Kơnuk kơna ta:

“Truh ră anai mơ\ dưi pơđ^ kyar bruă pla phun kơbuă rông hlăt tui anai le\ yua hơmâo neh met wa brơi mrai eh hlăt klă. Laih dong hơmâo Kơnuk kơna pok jơlan, ngă gal brơi dưi ba gơnam s^ kơ dêh ]ar arăng, dưi s^ pơ lu dêh ]ar [ơi rong lo\n tơnah”.

{u kơnong [ơi kual plơi prong đôc\ ôh mơ\, [ơi hơdom boh să kual ataih kah hăng Gia Bắc, Sơn Điền, Bảo Thuận, Gung Ré, Tân Châu mơng tơring glông Di Linh hơmâo lu hơbô| bruă pơkra gơnam s^ mdrô mơng ding kơna amăng khul tơhan hơđăp le\ mơnuih djuai ania [iă ba glăi boh tu\ yua.

Lơ\m tơlơi hơdip hơđong, [ing tơhan hơđăp anai djru kơ ding kơna tơnap hloh dong kơ prak tuh pơ alin, boh thâo ngă hmua pla pơjing, anah phun pla…kiăng [ing gơ\ pơđ^ kyar pơkra gơnam, hrưn đ^ pơplih phrâo tơlơi hơdip mơng sang ano\.

Tui hăng tơhan hơđăp Lê Văn Cường, Khua anom bơwih [ong ngă hro\m boh măc ca tơring glông Di Linh, sa amăng hơdôm tơlơi pơtruh nao rai yôm ngă gal brơi tơlơi bơ [ong kơ mơnuih amăng khul le\ prak c\an mă kơmlai aset mơng hơdôm sang prăk, hăng mrô prak brơi c\an rơbêh 75 klai prak.

“Rơngiao kơ Anom bơwih [ong ngă hro\m hơmâo Kơnuk kơna djru tuh pơ alin pơkra gơnam tui hơdră VietGAP. {ing ta pơđ^ tui ano\ klă mơng pơjeh măc ca mơng bruă pla truh bruă pơkra. Yua anun mơn mơng hơmâo gơnam klă, jơman dưi s^ pơ dêh ]ar Hàn Quốc pơhmutu `u”.

Mă yua prak djơ\ bruă kiăng, ruah jơlan bơwih [ong s^ mdrô djơ\ yua anun mơnuih amăng khul hơmâo prăk pơhrui mơng 200 truh 500 klăk prăk/thun. Ră anai, hơdôm gưl khul tơhan hơđăp Di Linh hơmâo pơjing rơbêh 30 hơbô| bruă bơwih [ong, djru ba rơbêh 2.400 c\ô ding kơna khul tơhan hơđăp hơmâo tơlơi hơdip pơdrong sah, mrô mơnuih amăng khul rin do\ glăi 2%.

Ơi Hoàng Văn Cường, Khua Khul tơhan hơđăp tơring glông Di Linh brơi thâo, gum ngă bruă klă, abih pran jua djo\ bruă yua Khul pơphun, amăng anun hơmâo bruă djru man pơdong sang do\ hơdor tơngia kơ [ing go\p tơhan tơnap tap.

“Ding kơna amăng khul, hơdôm boh sang ano\ amăng plơi pla tơlơi hơdip hơmâo hơmăi [iă pơc\ruh prăk djru man pơdong sang do\ kơ [ing go\p tơhan, djru ba kiăng [ing gơ`u hơđong tơlơi hơdip. Juh alum pran jua kiăng hrưn đ^ bơwih [ong pơdrong sah, hơđong tơlơi hơdip”.

Tui hăng ơi Phạm Duy Bình, Kơ-iăng khua tơhan hơđăp tơring ]ar Lâm Đồng, yua hơmâo ako\ bruă rơđah rơđông laih anun pok pơhai ngă dưm kơnar [ơi djo\p anih yua anun bruă mă mơng Khul tơhan hơđăp tơring glông Di Linh tu\ yua, amăng anun hmư\ hing hloh le\ bruă gum djru nao rai tơdruă lo\m lui tơlơi rơmon rơpa, hrưn đ^ ngă pơdrong.

“Ta kho\m lăi nao mơng hơmâo ako\ bruă rơđah rơđông hăng pơphun ngă [ơi abih bang, yua anun bruă ngă mơng Khul tơhan hơđăp tơring glông Di Linh hăng hơdôm hơbô| bruă ba glăi tu\ yua, pơhrui glăi prăk lu. Mơng anun, djru pơđ^ kyar bơwih [ong huă hro\m mơng tơring glông laih anun djru ngă klă jơlan hơdră hro\ trun mrô sang ano\ rin ta` hăng hơđong kjăp”.

Hro\m hăng bruă pơđ^ kyar bơwih [ong, Khul tơhan hơđăp tơring glông Di Linh ăt do\ ako\ pơdong tu\ yua 65 hơbô| bruă iâu pơthưr mơnuih [on sang man pơdong plơi pla phrâo. Rim thun, lêng pơhlôm hơmâo rơbêh 97% mrô sang ano\ amăng khul hơmâo mă hră bơni sang ano\ hơdip hiam.

100% khul hơmâo pơsit ngă bruă klă, hiam. Boh than tui anai brơi [uh, Khul tơhan hơđăp tơring glông Di Linh ngă klă tơlơi gơgrong bruă laih anun pơdah rơđah tơlơi pơmin mơng tơhan rơnuk Wa Hồ, djơ\ hăng tơlơi pơpu\ ngă hla kơ ba jơlan hlâo amăng bruă man pơdong plơi pla jai hrơi pơdrong sah, klă hiam.

Siu H’Mai: Pơblang hăng pôr