VOV4.Jarai - Hơdôm thun rơgao, hrom hăng bruă pơgang kơja\p pô guai lo\n ia ataih rơbêh kơ 73 km ha mơguai hăng dêh ]ar Kur, Ling tơhan pơgang guai tơring ]ar Daklak do# ngă klă bruă djru pơtô pơhra\m, pơtô tơlơi phiăn, pơđ^ tui bôh hră [ơi kual guai lo\n ia.

Hluai tui bruă [ơk brơi hơdrôm hră, hră ]ih, pok hơdôm anih pơđok hơdrôm hră tum pơ[u\t, hơdôm anih pơtô brơi bôh hră, neh wa kual guai lo\n ia hmâo tơlơi gal pơhra\m brơi, ngă juăt hăng bôh thâo pơđok hră, pok pơblang ako# glô.

Mơng anun tơlơi pơmin mơng m[s [ơ [rư\ pơplih phrâo, bruă yua bôh thâo phrâo amăng bruă bơwih [ong huă dưi pơtrut kơtang djru klă amăng bruă hro\ trun rin rơpa [ơi kual guai lo\n ia.

Sang hră gưl sa Nguyễn Đình Chiểu, să Ia R’vê, tơring glông Ea Sup le\ sa amăng mrô hơdôm bôh sang hră dưi ruah pok pơhai jơlan hơdră “Sa klăk hơdrôm hră [ơk brơi kơ ]ơđai muai [un rin” yua kơ Sang in tơglit hơdrôm hră Kim Đồng gum hrom hăng Gru\p apăn bruă Ping gah Ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Daklak ngă tui mơng rơbêh kơ 1 thun hlâo adih.

Năng ai `u 1.100 pok hơdrôm hră hăng lu mơta kah hăng lịch sử, văn học, khoa học tự nhiên, [udah djop djuai hơdrôm hră akhan, hơdrôm hră pơhing,… hăng bôh yôm, gru ru\p lu mơta pioh kơ mơnuih lăng hră.

Nai Ngô Minh Tiến – Khoa Sang hră gưl sa Nguyễn Đình Chiều, brơi thâo, tơlơi ngă pơhư\] mơng hơdôm hơdrôm hră amăng jơlan hơdră hmâo pơjing rai laih sa bruă pơđok hră, sa gru bôh thâo hiam [ơi sang hră.

“Hơdôm tơlơi ruai, akhan amăng hơdôm hơdrôm hră akhan leng kơ hmâo lu mơta, djop djuai tơlơi akhan hăng ru\p djơ\ hăng [ing ]ơđai muai, lom [ing ]ơđai muai pơđok `u djru bruă tu\ mă lu bôh thâo.

Jơlan hơdră djru tu\ yua lu biă kơ [ing ]ơđai muai kual guai lo\n ia. Lu hơdrôm hră [ing ]ơđai pơđok, [ing ]ơđai thâo mă pô bruă gơgrong kiăng pơgang guai lo\n ia, pơgang guai lo\n ia mơng dêh ]ar hiưm `u”.

Ling tơhan pơgang guai lo\n ia Daklak pok anih sut lui tơlơi [u thâo hră [ơi guai lo\n ia

Hrom hăng bruă gum hrom ngă tui jơlan hơdră “Sa klăk hơdrôm hră kơ ]ơđai [un rin”, khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Daklak do# pok klă hơdôm anih sut lui tơlơi [u thâo hră kiăng djru m[s kual guai dêh ]ar thâo pơđok, thâo ]ih hăng thâo tu\ mă bôh thâo.

Amai Lê Thị Dung do# [ơi plơi Chiềng, să Ia Lo#p, tơring glông Ea Sup brơi thâo, rơkơi bơnai gơ`u nao pơ\ kual }ư\ Siăng pơdo\ng pưk sang đang hmua mơng hơdôm thun 80 mơng rơnuk hlâo. Yua kơ hlâo adih tơlơi bơwih [ong tơnap tap anun dua rơkơi bơnai [u dưi nao sang hră.

Dua thun hlâo adih, [ing ling tơhan pơgang guai lo\n ia 735 (gah Gru\p apăn bruă Ping gah ling tơhan pơgang guai tơring ]ar Daklak) pok anih sut lui tơlơi [u thâo hră anun wot dua rơkơi bơnai gơ`u hrom hăng lu neh wa amăng plơi gum hrom.

Dưi hmâo [ing nai ling tơhan pơtô brơi abih pran jua, truh ră anai, abih bang [ing ding kơna amăng anih hrăm pơđok ]ih hre]. Amai Dung ruai glăi.

“Nao pơ\ anih hrăm, [ing nai brơi hrăm tui bôh hră hlâo, tơdơi kơ anun pơhrăm rah hăng ge\p rah, laih anun pơhrăm pơđok. Kâo dưi pơđok laih.

Bơ\ rơkơi kâo [u thâo bôh hră hơpă ôh, hlâo adih kiăng k^ hră thơ leng kơ yua ]ơđeng tơngan soh.

Ră anai `u thâo pơđok hră pơhing, pơđok hơdrôm hră, thâo ]ih hră laih… Lăi hrom wot rơkơi kâo ră anai hlơi hlơi leng kơ hmâo thâo pơđok, thâo ]ih laih.”

Gum hrom hăng Sang in tơglit hơdrôm hră Kim Đồng [ơk brơi hơdôm rơbâo pok hơdrôm hră kơ ]ơđai kual guai lo\n ia

Hrom hăng bruă pok lu anih hrăm bôh hră djru m[s kual guai lo\n ia, Khul ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Daklak do# pơtrut kơtang bruă gum hrom hăng hơdôm [irô apăn bruă pơdong hơdrôm hơdră m[s [ơi hơdôm bôh plơi pla [ơi hơdôm bôh să guai lo\n ia.

Hơdrôm hră hmâo 200 ako# hơdrôm hră le\ hơdôm djuai hră pơtô brơi, lăi pơthâo tơlơi phiăn lo\n mơnai, pơdo# rơkơi bơnai hăng sang ano#, tơlơi phiăn, sa dua tơlơi phiăn hình sự mă yua amăng glông bruă tơlơi phiăn Việt Nam kiăng djru bruă lăi pơhing pơtô pơhra\m tơlơi phiăn; djru lăi pơhing kơ mơnuih apăn bruă pơsir hơdôm tơlơi ngă soh [ơi kual guai lo\n ia.

Ơi Đào Xuân Toàn, [ơi thôn 2, să Ea Bung, tơring glông Ea Sup, tơring ]ar Daklak brơi thâo.

“Kơtu hơdrôm hră tơlơi phiăn mơng gru\p mă bruă pơgang guai lo\n ia klă biă hăng lu bôh yôm mơ\ neh wa [ơi kual [ing gơmơi kiăng.

Neh wa juăt glăi mơng mă bruă hơne] mă mông weh nao kiăng pơđok hơdôm djuai hơdrôm hră lăi kơ tơlơi phiăn guai lo\n ia, tơlơi phiăn pơdo# rơkơi bơnai sang ano#, lo\n mơnai. Hăng m[s pơđok giong bơkơtuai nao rai tu\ yua biă”.

Rơbêh kơ 5.000 ]ô mơnuih [ôn sang [ơi kual guai lo\n ia tơring ]ar Daklak dưi pơtô pơhra\m tơlơi phiăn

Daklak hmâo 4 bôh să: Ia R’vê, Ia Lốp, Ea Bung gah tơring glông Ea Sup, hăng Krông Na mơng tơring glông {ôn Đôn, anai le\ hơdôm bôh să kual ataih tơnap tap hloh mơng tơring ]ar, hăng mrô sang ano# [un rin rơbêh kơ 60%.

Đơ đam kual hmâo năng ai 11 rơbâo bôh sang ano# hăng rơbêh kơ 26 rơbâo ]ô mơnuih, gah 25 djuai ania adơi ayong hơd^p hrom.

Tui hăng Đại tá Đỗ Quang Thấm – Kơ-iăng Khoa git gai Ping gah Ling tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar Daklak, pơsit bruă mă pơhlôm rơnuk rơnua lo\n ia pơke\ hăng bruă pơtô ba m[s, hơdôm thun rơgao, anom bruă hmâo pok pơhai klă bruă djru hơđong tơlơi hơd^p mơda – mơnuih mơnam, hro\ trun rin rơpa [ơi hơdôm bôh să guai lo\n ia.

Đại tá Đỗ Quang Thấm brơi thâo kiăng dưi ngă bruă anai, mơng thun 2010 truh ră anai, anom bruă hmâo pok 10 anih pơtô bôh hră brơi rơbêh kơ 700 ]ô mơnuih gum hrom; gum hrom hăng Sang in tơglit hơdrôm hră Kim Đồng ngă tui jơlan hơdră “Sa klăk hơdrôm hră [ơk brơi kơ ]ơđai [un rin” brơi kơ lu sang hră [ơi tơring ]ar; pok 250 tal pơtô tơlơi phiăn brơi năng ai `u 5.000 ]ô m[s.

Mơng anun, tơlơi pơmin neh wa dưi pơđ^ tui, bruă mă yua bôh thâo phrâo amăng bơwih [ong dưi pơtrut kơtang, bruă hro\ trun rin rơpa dưi ngă tui ba glăi bôh tơhnal hloh.

“Pơ\ anăp anai, kiăng ngă tui ba glăi hơdôm bôh tơhnal dưi ngă, Gru\p apăn bruă Ping gah Ling tơhan pơgang guai lo\n ia [ing gơmơi amra gum hrom dong hăng hơdôm gưl gơnong bruă pioh pok pơhai bôh yôm anai khop hloh dong kiăng pơđ^ tui tơlơi pơmin mơng m[s.

{ing gơmơi lăi pơhing hăng pơtrut pơsur m[s nao pơ\ anih pơđok hơdrôm hră pơđ^ tui bôh thâo.

Djru ]ơđai sang hră hmâo tơlơi gal ngă juăt hăng djop djuai hơdrôm hră hmâo bôh thâo prong hloh.

Rơngiao kơ anun amra đing nao pơdo\ng hơdôm puih kơđông le\ hơdôm anih anom bôh thâo, jing anih gơnang pioh djru neh wa djop bruă”.

Amra [uh, bruă pơđ^ tui bôh hră dưi pok pơhai khop hăng pran jua mơng ling tơhan hmâo pơsur laih m[s [ơi kual hrăm hră klă, gum hrom pơđok hơdrôm hră kiăng juăt hăng bôh thâo phrâo. Mơng anun bôh thâo pơđok hră dưi pơđ^ tui [ơi kual guai lo\n ia.

Hmâo bôh thâo, jơlan pơtlaih [un rin amra pok prong, tơlơi hơd^p mơda mơng neh wa dưi pơđ^ tui hăng guai lo\n ia amra dưi djă pioh kơja\p hloh./.

Siu H’Prăk: Pô c\ih pơblang