VOV4.Jarai - {ơi kual guai lon ia tơring ]ar Gialai, hơdôm thun rơgao, khul ling tơhan Pơgang guai lon ia hmâo pok pơhai ba glăi bôh tu\ yua lu jơlan hơdră hơđong tơlơi hơd^p mơda mơnuih mơnam.

 

{rô djơ\ hrơi hơdor glăi Hrơi gru grua phiăn juăt Ling tơhan pơgang guai lon ia hăng Hrơi abih bang m[s pơgang guai lon ia lơ 3/3, [ing gơmơi lăi nao bôh tu\ yua mơng Jơlan hơdră “Djru yak ]ơđai nao sang hră” yua kơ Ling tơhan pơgang guai lon ia tơring ]ar Gialai ngă tui.

 

Truh ră anai, bruă djru gum, djru ]ơđai muai nao sang hră mơng puih kơđông pơgang guai lon ia tơring ]ar glăk ngă ba glăi bôh tu\ yua klă. Bôh nik [ơi Puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O.

           

Rơgao hăng anai rơbêh 10 thun, Puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O, {irô git gai Puih kơđông pơgang guai lon ia tơring ]ar Gialai ]ơkă ]em rông ba sa ]ô ]ơđai đah kơmơi anăn `u Siu Hly, [ơi plơi Kuk, să Ia O, tơring glông Ia Grai.

 

Lom anun, am^ ama mo# Hly hmư\ tui [ing sat plư, khă hmâo tơlơi hu^ rơhyư\t kă mă phun pơ-ô ngă rơk^ găn ia krông Pô Kô, đuăi nao ]a pơ\ dêh ]ar Kur.

 

{u bưng, rơk^ tơblư\ ku\p h^, abih bang sang Hly giăm truh kơ 10 ]ô mơnuih, ia pơđung đuăi.

           

Kơnong kơ mo# Hly bưng băi ia kor mut [ơi ako# kơtuăi anet amăng krah ia krông hăng dưi hmâo Ling tơhan pơgang guai lon ia Ia O djru pơtlaih brơi.

 

{ơi anăp tơlơi hơning rơngôt anai, Puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O hmâo jum ba rông ba laih Hly ngă ană rông hăng mơ-^t `u [ơi sang ano# ơi Rơlan Bin (adơi ơi Hly gah ama `u), bơwih brơi.

 

Ơi Rơlan Bin brơi thâo, [ing ling tơhan pơgang pơguai lon ia jing laih ama tal dua mơng Hly, hơdôm tơlơi gum djru yôm phăn wot gơnam tam, pran jua mơng ling tơhan djru laih Hly prong ta`:

           

“Kâo [uh ol kơdol pran jua biă. Puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O [u  djơ\ kơnong djru pơtlaih hơd^p kâo đo#] ôh, kâo do# hmâo gơ`u ]ơkă ngă ană rông dong, lăng ba, bơwih brơi to\ng ten kơ kâo.

 

Puih kơđông Ia O klă biă, hơdôm mơnuih jrôk jơlan, le# luh mơ\ ăt djru pơtlaih brơi mơn. Kâo bơni lu biă.

 

Kâo amra gir run pơsur neh wa anăm đuăi hyu ]a pơ\ dêh ]ar ara\ng ôh, gir run bơwih [ong huă, đ^ kyar tơlơi hơd^p mơda [ơi lon plơi pla ta pô”.

           

Hrom hăng mo# Hly, ră anai, Puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O glăk ]ơkă rông ba 6 ]ô ]ơđai pơkon ăt hmâo tơlơi hơd^p mơda tơnap tap mơn.

 

Kơnong kơ [ơi plơi Klong, să Ia O hmâo dua ]ô ]ơđai anet Việt Nam djuai ania Kur le\ Kpuih Hiếu hăng Kpuih Mơi dưi hmâo [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan mơng puih kơđông ]ơkă rông ba.

 

Wot dua ]ô ]ơđai leng dr^t druai [u hmâo ama mơng muai, am^ le\ duam ruă na nao, anun tơlơi hơd^p mơda tơnap tap.

 

Amai Kpuih H’ Bi, am^  Kơpuih Mơi brơi thâo, gơnang kơ tơlơi gum djru abih pran jua mơng [ing ling tơhan pơgang guai lon ia mơ\ ană amai H’ Bi mơng dưi djă pioh bruă hrăm hră:

           

“Ană kâo hor hrăm hră, samơ\ sang ano# tơnap tap biă. Dưi hmâo tơlơi gum djru mơng ling tơhan, tơdơi anai kâo pơsit pran jua brơi `u hrăm hră truh kih jing mơnuih hmâo yua, kiăo tui tơlơi ]ang rơmang mơng pô”.

           

Drơi pô [ing ]ơđai lom hmâo mă tơlơi gum djru ăt kah hăng tơlơi gir run amăng bruă hrăm hră.

 

Rim hrơi [ing ]ơđai kreh kru` nao sang hră, gir run hrăm bôh hră kiăng kơ hăng tơlơi ]ang rơmang mơng am^ ăt kah hăng [ing ling tơhan pơgang guai lon ia mơn.

 

Lu ]ơđai hmâo bôh than hrăm hră klă. Kpuih Hiếu, plơi Klong, să Ia O, brơi thâo:

           

“Kâo anăn Kpuih Hiếu, hrăm anih 4, sang hră gưl sa Bùi Thị Xuân, kâo ]ang rơmang prong đ^ hrăm hră klă pioh ngă kông ang”.

           

Tơlơi gum djru mơng [ing ling tơhan ăt djru lu laih kơ [ing nai pơtô hăng hơdôm bôh sang hră [ơi să guai lon ia Ia O amăng bruă pơsur ]ơđai sang hră nao hrăm hră.

 

Nai Ksor Linh, [ơi Sang bruă gưl sa Bùi Thị Xuân, să Ia O, brơi thâo, gơnang kơ tơlơi gum hrom, djru ba mơng khul ling tơhan pơgang guai lon ia mơ\ bruă djă pioh mrô ]ơđai nao hrăm hră klă hloh, ano# kơja\p amăng bruă pơtô pơhra\m [ơ [rư\ pơđ^ tui mơn:

           

“Tơlơi djru gum mơng puih kơđông ling tơhan Ia O pơjing laih pran pơtrut kơ [ing ]ơđai nao sang hră.

 

Kâo pơsit anai le\ bruă mă tu\ yua kiăng pơhư prong [ơi kual asuek, ataih, kual guai lon ia”.

           

Thiếu tá Đinh Công Thông, Khoa puih kơđông pơgang guai lon ia Ia O, Ling tơhan pơgang guai lon ia tơring ]ar Gialai, brơi thâo, pơsit “Djru yak ]ơđai nao sang hră” jing jơlan hơdră hơđong tơlơi hơd^p mơda mơnuih mơnam hmâo bôh tu\ yua dơlăm, jing bôh yôm pơsur yôm phăn, Puih kơđông lăng ba git gai ngă tui kiăng hmâo bôh tu\ yua prong hloh.

 

{u djơ\ kơnong kơ djru gum gah gơnam tam, [ing apăn bruă, ling tơhan mơng puih kơđông do# đing nao tơlơi hơd^p mơda pran jua kơ [ing ]ơđai.

 

Mơng anun, kiăng pơsur hmao tlôn kơ [ing ]ơđai tơnap tap dưi nao hrăm hră, hmâo pran jua hrưn đ^ klă amăng bruă hrăm hră, pơhra\m drơi pô pioh tơdơi anai jing mơnuih hmâo yua kơ plơi pla.

           

“Hăng tơlơi gum djru sa blan 500 rơbâo prăk, rơwang hrơi tơjuh blung a mơng blan pơke\ hrom hăng kuk khăn gru mơng sang hră, [ing gơmơi leng kơ pơkiăo mơnuih apăn bruă ling tơhan nao jao tơl tơngan kơ [ing ]ơđai, djru [ơ [ia\ kơ [ing ]ơđai tơnap tap.

 

Amăng hơdôm hrơi ngă tui, hơdôm hơdră gum djru hăng tơlơi pơkă ră anai [ing gơmơi djă pioh na nao”.

 

 Ră  anai, ling tơhan pơgang guai dêh ]ar tơring ]ar Gialai glăk tu\ jum wai lăng ba 48 ]ô ană amôn ]ơđai sang hră tơnap tap [ơi 7 boh să kual giăm guai dêh ]ar tui Hơdră ‘’Yong tơkai adơi nao sang hră’’.

 

Kiăng thâo hluh rơđah kơ bruă mă anai, pô mă tơlơi pơhing phrâo hơdră anai, hơmâo bưp hăng tơ`a kơ Trung tá Nguyễn Văn Tươi, Kơ-iăng khua grup jak iâu ană plơi, Puih kơđông tơhan pơgang guai dêh ]ar [ơi Ia O.

 

Trung tá Nguyễn Văn Tươi hơmâo rơbêh 25 thun ngă bruă je\ giăm ană plơi [ơi kual giăm guai dêh ]ar, jing mơnuih pô hyu tơ`a bla, wai lăng ba lu ană amôn tơnap tap [ơi să Ia O.

 

-Jing sa ]ô mơnuih ngă bruă je\ giăm pơtô ană plơi sui thun laih, rơkâo kơ ih lăi pơthâo rơđah hơdôm tơlơi tơnap tap mơ\ [ing ]ơđai sang hră kual giăm guai dêh ]ar glăk bưp?

 

-Trung tá Nguyễn Văn Tươi:  Tơlơi hơdip mơda mơ\ng ]ơđai muai mơnuih djuai ania [iă kual giăm guai dêh ]ar lăng abih bang, tơnap tap biă mă gah tơlơi bơwih [ong huă, anun le\ sa tơlơi samơ\ gah tơlơi phiăn juăt đưm, [ing ană amôn juăt kiăo tui am^ ama nao pơ hmua, đih pit pơ hmua.

 

Tơlơi hrăm hră pơ-ar gơ`u tơnap tap biă mă. {ing adơi ayong ling tơhan gơmơi do\\ giăm plơi, je\ giăm hăng mơnuih [on sang, hyu e\p, tơ`a hơduah kiăng thâo tơlơi hrăm hră pơ-ar mơ\ng [ing gơ`u, laih anun djru kơ lu sang ano\ kual giăm guai dêh ]ar kiăng plai [iă tơnap tap.

 

-Dưi thâo, Puih kơđông tơhan pơgang guai dêh ]ar ]i Ia O hơmâo ngă tui Hơdră Yong tơkai adơi nao sang hră mơ\ng sui laih, rơkâo kơ ih lăi thâo boh yom kơ hơdră anai amăng bruă je\ giăm ană plơi lơ\m kual ?

 

-Trung tá Nguyễn Văn Tươi:  Thun 2002, kah hăng am^ ama amôn Siu H’Ly đuăi nao pơ dêh ]ar ta] Kur laih anun hơmâo tơlơi truh, lui h^ ană bă drit druai djai abih am^ ama.

 

Khua mua, ling tơhan amăng Puih kơđông [uh `u (mo# H’Ly) [ơi hang ia krông, anun ba glăi rông.

 

Dơ\ng mơ\ng thun 2016, `u hrăm abih anih 9 laih anun [ing khua mua, ling tơhan amăng Puih kơđông ngă brơi hră nao hrăm pơ sang hră hrăm bruă tơring ]ar Gialai.

 

Kiăng ngă tui dơ\ng, Hơdră yong tơkai adơi nao sang hră yua kơ Khua tơhan pơgang guai dêh ]ar jak iâu, pơtrut abih bang ling tơhan do\ amăng kual, ngă hrom kah pơpha tơlơi tơnap tap mơ\ng mơnuih [on sang do\ [ơi guai lo\n ia.

 

Ră anai [ing gơmơi djru ba 7 ]ô ană amôn, [ing adơi ayong ling tơhan pơpha brơi asơi a`ăm, sum ao, r^m ]ô ană amôn tu\ mă 500 rơbâo prăk sa blan, pioh gơ`u blơi hơdrôm hră hrăm, hră ]ih r^m hrơi.

 

-Ăt ngă tui hơdôm boh tơhnal dưi ngă laih djơh hăng anun, thun 2018 anai, Puih kơđông  Ia O hơmâo hơdră bruă hơge\t pioh djru yong tơkai adơi nao sang hră, brơi kơ [ing ană amôn tơnap tap amăng kual?

 

-Trung tá Nguyễn Văn Tươi:  Ngă tui tơlơi git gai mơ\ng Khua tơhan pơgang guai lo\n ia tơring ]ar, Khua mua puih kơđông gơmơi ăt ngă tui tu\ yua amăng bruă anai.

 

Gơmơi mơit nao khua mua, ling tơhan hyu tơ`a bla, pơtrut pơsur ană amôn, sem lăng tơlơi hrăm hră mơ\ng [ing gơ`u hiư\m pă laih anun ngă hrom [ing nai pơtô hrăm hră djru ba kơ [ing ană amôn, adơi đeh ]ơđai sang hră anun.

-Hai bơni kơ ih ho\ !

Siu H’ Prăk - Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr