VOV4.Jarai- {u tu\ ôh kơ tơlơi rơmon rơpa, ayong Mbon Ha Binh, do\ [ơi thôn 1, să Dạ Long, tơring glông Dam Rong, Lâm Đồng, gir hrưn đ^ găn rơgao h^ tơlơi tơnap tap, mă ia mơng c\ư\ ba glăi pruih đang hmua.

{u kơnong ngă pơdrong kơ sang ano\ `u đôc\ ôh, `u djru neh met wa ieo gah hăng lu bruă djơ\ lăp.

Ba [ing gơmơi nao c\uă đang kơphê mơtah [lip, ayong Mbon Ha Binh, do\ [ơi thôn 1, să Dạ Long tơring glông Dam Rong, Lâm Đồng ră ruai, tơlơi pơlih phrâo mơng sang ano\ gơ`u le\ mơng thun 1996 lơ\m ngă tui jơlan hơdră trun do\ hơjăn ngă hmua:

‘’Thun 1992 kâo do\ bơnai, glăi do\ hro\m hăng sang ano\ bơnai kâo, thun blan anun ri\m thun kâo lêng nao pơa hlai hyu e\p bơ`a hơtai rơman hăng lu gơnam yôm amăng glai c\i bơwih [ong…

Khă hyu amăng glai hơmâo prăk biă samơ\ [u hơmâo hmua ngă ôh. Dong mơng thun 1996, lơ\m gong gai kơnuk kơna gleng nao djru brơi lo\n ia ngă, brơi pơjeh phun pla, kâo hok kơdok biă.

Lơ\m do\ tơdăm kâo juăt hyu pe\ kơphê arăng [ơi Lâm Hà, kâo lăng tui arăng ngă hmua hiư\m pă laih anun hơmâo neh met wa [ơi anai pơtô ba tong ten biă, yua anun kâo glăi pơ plơi ngă tui pla kơphê.

Truh ră anai, khă tơlơi bơwih [ong aka [u pơdrong lơi, samơ\ pơhmu hăng hlâo adih pơplih lu laih’’.

Ayong Mbon Ha Binh c\râo brơi anih dưm đing pơđoh ia mơng c\ư\

Hơdôm thun hlâo, ayuh hyiăng không phang jing bruă ngă kơphê [u gal dong tah.

Ayong Mbon Ha Binh pơmin: ‘’Yua hơget bruă đơset ta do\ tơguăn kơ Ping gah, tơguăn kơ Kơnuk kơna mơ\n, bruă prong ta [u thâo lăi lơi, bơ bruă anet ta kho\m gir ngă mă ta yơh klă hloh’’.

Pơmin le\ ngă mơtăm, `u tuh pơ alin giăm 20 klăk prăk dưi đing pruih ia glông rơbêh 1300 mét, ba ia mơng c\ư\ truh pơ sang.

Ia anai pơhlôm yua amăng sang ano\ hăng pruih phun pla amăng sang ano\ `u hăng sang ano\ ieo gah. Ayong Mbon Ha Binh brơi thâo:

‘’Kâo bơni kơ Ping gah, Kơnuk kơna ba ia glăi pơ plơi pla, samơ\ ia [u djo\p ôh c\i pruih. Bơyan phang ia amăng hmua [u djo\p lơi.

Yua anun kâo mă prăk kâo blơi đing pơđoh ia mơng c\ư\ dưi glăi pơ sang. Ia anai kâo mă yua rơbêh 3 thun laih.

Ră anai, kâo [u hu\i kơ[ah ia dong ta lơ\m bơyan phang truh. Rơngiao kơ anun dong, kâo ăt brơi giăm ha pluh boh sang [ơi anai mă yua, huă\i hu\i kơ[ah ia yua hăng ia pruih phun pla dong tah’’

Amai Mbon K’Yong pơđu\ ia yua amăng sang ano\

Neh met wa thôn 1 să Dạ Long kơdrưh yua biă kơ ayong Mbon Ha Binh. Ayong le\ kơnuih ba jơlan hlâo khin pơmin khin ngă, hrăm mă pô laih anun hrưn đ^ găn rơgao tơlơi tơnap tap hăng pran jua gơ`u pô.

Ơi Mbon Ha Siết, Khoa apăn bruă Ping gah thôn 1 brơi thâo:

 ‘’Ayong Ha Binh le\ sa c\ô mơnuih thâo rơgơi bơwih [ong, ngă tui djơ\ jơlan hơdră mơng Ping gah, Kơnuk kơna.

~u mă prăk `u pô blơi đing pơđoh ia, ba ia mơng c\ư\ glăi truh pơ đang hmua, sang ano\ bơwih brơi bruă mă yua amăng sang ano\ hăng pruih phun kơphê laih anun djru sang ano\ ieo gah.

Tơlơi bơwih [ong huă sang ano\ gơ`u hơđong laih, sang ano\ mơ-ak hlak, ană bă hrăm truh anih, neh met wa amăng plơi hlơi hlơi lăng `u kah hăng gru hiam hrưn đ^ ngă pơdrong hiam klă’’.

Amai Mbon K‘Yong hok mơ-ak ră ruai kơ Mbon Ha Binh le\ pô ngă bruă rơgơi laih anun pran jua klă biă:

 ‘’Bơni kơ ayong thâo hluh mă prăk pô blơi đing mă ia mơng c\ư\ ba pơ plơi pla, djru [ing gơmơi hơmâo ia yua amăng bơyan không phang.

{ing gơmơi [u tơguăn đơi dong tah mơng Kơnuk kơna. Laih dong `u abih pran jua djru ba sang ano\ tơnap tap, kah hăng djru brơi c\an prăk mơ\ [u mă kmlai, pơtô brơi hơdră ngă hmua dong’’.

Ayong Mbon Ha Binh glăk c\ơkăp than kơphê

Kơnuih hiam amăng bruă ngă hmua pơkra pơjing mơng ayong Mbon Ha Binh djru tơring glông ta` ngă giong rơnoh pơkă mrô 13 kơ bruă pơphun bơwih [ong huă tui jơlan hơdră plơi pla phrâo.

Ơi Liêng Hót Ha Kroong, Khoa Khul mơnuih ngă hmua să Dạ Long, tơring glông Dam Rong, tơring ]ar Lâm Đồng brơi thâo:

 ‘’Să ngă gêh gal kơ sang ano\ ayong Ha Binh c\an prăk mă kơmlai aset, nao hrăm anih arăng pơtô ba boh thâo phrâo ngă hmua pla pơjing.

~u le\ gru kơnuih hiam amăng thôn 1 anai, kâo c\ang rơmang hơmâo lu tui dong mơnuih kah hăng ayong anai [ơi plơi pla, thâo pơplih tơlơi pơmin, bruă ngă, ngă tui djơ\ hăng tơlơi phiăn mơng Ping gah, Kơnuk kơna, gir mă yua boh thâo phrâo amăng bruă ngă hmua, rơđah biă mă `u le\ amăng bruă ngă pơdai ia hăng pla kơphê, c\i ba glăi prăk lu.

Dơ\ng mơ\ng anun amra djru să ta` ngă djơ\ rơnoh pơkă plơi pla phrâo’’.

{ơi să kual ataih, kual asuek Dạ Long, hơdôm boh sang ano\ thâo pơplih hơdră ngă hmua, pơplih tơlơi pơmin kah hăng ayong Mbon Ha Binh aka [u lu ôh.

C|ang rơmang neh met wa hrăm hăng hla tui ayong Mbon Ha Binh, gir mă pô hrưn đ^ hơdip mơda, anăm dơnong tơguăn kơ kơnuk kơna ta djru ba đôc\ ôh!

                                                          Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr