VOV4.Jarai - Gơnang kơ khin hơtai pơplih phiăn juăt ngă đang hmua hơdai nao ngă tui hơdră phrâo, lu mơnuih djuai ania [ia\ [ơi tơring ]ar Lâm Đồng  hmâo hrưn đ^  ngă pơdrong.

Hơdôm hơdră pla a`ăm, bơnga tui hơdră phrâo hmâo bôh tu\ yua prong djru pơplih laih tơlơi pơmin, hơdră ngă mơng neh wa djuai ania [ia\, pok tơbiă jơlan gah đ^ kyar bruă đang hmua kơja\p [ơi tơring ]ar.

{ơi anăp sang phrâo pơdo\ng noa `u ha klai prăk, ơi Rơ-ông Tuyên, [ơi gru\p m[s Đan Kia, tơring kual Lạc Dương, tơring glông Lạc Dương, tơring ]ar Lâm Đồng, mơ-ak mơ-ai: gơnang kơ pla phun dâu, pla bơnga yơh anun.

Thun 2015, Khul mơnuih ngă đang hmua tơring glông Lạc Dương pơsur pơplih hơdră phun pla, pơtô glăi bôh thâo phrâo ngă đang pla tui măi mok phrâo, sang ano# `u hmâo phă lui 3 ar đang kơ phê tha sui thun pioh pla nao phun dâu tây mă yua bôh thâo măi mok phrâo pruih mă ha jăn. Mơng anun, hơnong `u lom sa thun sang ano# `u pơhrui glăi kơmlai hmâo rơbêh kơ 100 klăk prăk.

{uh hơdră pla a`ăm, bơnga tui hơdră măi mok phrâo hmâo mông wa\n laih anun hmâo prăk pơhrui glăi na nao, ơi Rơ-ông Tuyên glăk pơplih tui [ơ [rư\ abih bang 7 ar đang kơ phê jing lon pla bơnga hồng:

“Pla kơ phê le\ hlăt [ong, mơ\ sa thun kah mơng hmâo prăk. Bơ\ pla phun pla anai plai [ia\ pran mă bruă,  hrơi hơpă leng kơ pơhrui glăi prăk sôh.

Hơnong `u sa bơyan pơhrui hmâo mơng 15-30 klăk prăk. Thun pơ\ anăp kâo amra phă lui abih kơ phê pioh pla bơnga”.

Ơi Rơ-ông Tuyên [ơi anăp sang rơbêh kơ 1 klai prăk hăng đang dâu tây mă yua bôh thâo phrâo măi pruih ia phrâo.

Hrom hăng bruă mă yua bôh thâo phrâo rơnuk anai, lu sang ano# neh wa djuai ania [ia\ [ơi Lạc Dương do# ta` thâo kơ bruă ba hyu s^ gơnam pô ngă rai dong, pơlir hơbit gum hrom pla a`ăm, bơnga tui hră k^ pơkôl hlâo pơhrui blơi mơng hơdôm bôh anom bơwih [ong.

Ơi  Krajan Wơr, [ơi gru\p m[s Đan Kia, hăng ơi }il Philip, [ơi gru\p m[s Bnơr C, tơring kual Lạc Dương, hmâo ngă hră gum hrom pơ plih rơbêh kơ 5 ar đang kơ phê hơdai nao pla a`ăm hơbơi num hăng bơnga hồng.

Đang pla bơnga hồng amăng sang gôm mơnil mơng ơi Krajan Wơr

Dua gơ`u hmâo k^ pơkôl hăng anom blơi gơnam tui noa 5.000 prăk sa phun a`ăm hơbơi num hăng 1000 prăk lon sa bôh bơnga hồng.

Hăng noa s^ hơđong anai, hrim thun ơi Krajan Wơr pơhrui glăi kơmlai giăm truh 300 klăk prăk, bơ\ ơi }il Philip ăt hmâo kơmlai rơbêh kơ 120 klăk prăk mơn. Ơi }il Philip brơi thâo:

“Hlâo dih [ing gơmơi [u dưi hmâo pơhra\m brơi ôh anun a`ăm pơtam pơhrui glăi [u lu. Ră anai [ing gơmơi dưi pơhra\m laih, anun a`ăm pla pơhrui glăi lu biă hăng sa thun [ing gơmơi amra pla hmâo 3 bơyan.

Bruă pla a`ăm ră anai hmâo tui hơdră phrâo anun hmâo lu bôh than ba glăi kah hăng pô ]ang rơmang.

Kâo ]ang rơmang neh wa ăt thâo mă yua bôh thâo phrâo mơn, kiăng bruă ngă đang hmua ba glăi bôh tu\ yua prong hăng tơlơi hơd^p mơda jai hrơi jai drơi pơđao hloh”.

Tơlơi mơ-ak mơng ơi }il Philip [ơi đang a`ăn hơbơi num pruih ia hăng pruih mă pô.

Hơdôm hơdră ngă đang hmua ba glăi bôh tơhnal bơwih [ong prong hmâo jing laih  anih djă pioh kơ hơdôm bôh sang ano# neh wa djuai ania [ia\ [ơi anai nao hrăm tui pơhư prong.

Ră anai tơring glông Lạc D\ương hmâo 4.000 bôh sang ano# gum hrom bruă ngă đang hmua tui hơdră phrâo, amăng anun hmâo năng ai 250 bôh sang ano# djuai ania [ia\, hăng rơnoh pơhrui glăi hơnong `u hrim thun mơng 100-150 klăk prăk.

Khul mơnuih ngă đang hmua tơring glông Lạc Dương glăk pơtrut dong bruă lăi pơhing pơsur m[s pơplih hơdră phun pla, hrom hăng anun pok lu anih pơhra\m brơi bôh thâo phrâo măi mok, e\p bơnah gum hrom pơlir hơbit hăng djru ngăn rơnoh kơ m[s mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă ngă đang hmua.

Ơi Nguyễn Hồng Thuý, Khoa Khul mơnuih ngă đang hmua tơring glông Lạc Dương brơi thâo:

“Tơring glông glăk pơsir jơlan gah pơdo\ng gru\p mă bruă hrom, gru\p pơlir hơbit hăng anom bơwih [ong blơi gơnam ngă rai kiăng hơdôm bruă s^ gơnam. Hluai tui bruă pơlir anai, mơnuih ngă đang hmua [uh hmâo yua kơ pô yơh lu mơnuih gum hrom klă.

Hrim thun tơdah mơnuih amăng khul  hlơi khin hơtai rơkâo ngă tui hơdră phrâo le\, tơring glông amra ngă gal brơi djru dong kơ mơnuih ngă đang hmua ]an prăk pioh tuh pơ plai ngă đang hmua”.

Jai hrơi jai lu hơdră ngă đang hmua mă yua bôh thâo phrâo amăng kual neh wa djuai ania [ia\ [ơi tơring ]ar Lâm Đồng

Ơi Đa Cát Vinh, Khoa Khul mơnuih ngă đang hmua tơring ]ar Lâm Đồng , brơi thâo, bruă đ^ kyar tơlơi ngă đang hmua tui hơdră phrâo măi mok [ơi tơring ]ar hơdôm hrơi rơgao hmâo laih bôh tơhnal lăp djă pioh.

Ră anai đơ đam tơring ]ar hmâo 11.000 ektar lon ngă đang hmua hmâo noa rơbêh kơ 500 klăk prăk  lom sa ektar amăng sa thun. Amăng anun, rơbêh kơ 700  ektar pơhrui hmâo hrim thun mơng sa truh kơ tlâo klai prăk.

Hmâo laih 971 khul, gru\p mơnuih ngă đang hmua dưi tu\ yap VietGAP, GlobalGAP, Organic hăng hơdră pơkă prong rơbêh kơ 2.500.

Khă hnun hai, lăng glăi le\ bruă đang hmua  ngă tui hơdră phrâo ăt [u lu mơn, akă  hmâo lu hơdră pơlir hơbit prong ôh.

Kiăng djru mơnuih ngă đang hmua hơđong pran jua tuh pơ plai mă yua bôh thâo phrâo amăng bruă đang hmua kơja\p phik, ơi Đa Cát Vinh lăi le\, wot kơnuk kơna hăng anom bơwih [ong kiăng hmâo hơdôm kơ]a\o bruă ako# tlôn pioh pơhlôm kơ mơnuih ngă đang hmua [ơi anăp hơdôm tơlơi [u bưng yua kơ ayuh hyiăng pơplih hăng noa s^ dong:

“Kâo pơmin bruă pơgang kơ hơdôm bôh sang ano# ngă đang hmua tui hơdră phrâo ră anai kiăng biă pioh pơgang kơ m[s lom hmâo tơlơi [u bưng truh.

Hrom hăng anun kơnuk kơna  ăt khom hmâo pơkă mơn  kual lon rơđah đông hăng khom pơkă kơ lon mă yua.

Tơlơi anăn gơnam ăt kiăng yap nao mơn kơ hơdôm mơta phun pla mă mơng Lâm Đồng.

Kiăng ngă hiưm hơpă hơđong kơ gơnam ngă rai mơng bruă pla truh bruă s^ `u, hrom hăng anun anăn păn gơnam tam mơng pô dưi lăi pơhư\] [ơi đơ đam rong lon tơnah”.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr